in ,

Γράφει η Ειρήνη Παναγοπούλου, Κλινική Ψυχολόγος MSc. – Ψυχοθεραπεύτρια

Τι είναι το Άλγος Πυέλου / Γεννητικών Οργάνων / Διαταραχή Διείσδυσης;

Οι Διαταραχές πόνου είναι δυο ειδών:

-Κολεόσπασμος: Ο κολεόσπασμος (κολπικός σπασμός) είναι μια σεξουαλική δυσλειτουργία που χαρακτηρίζεται από επανειλημμένο ή επίμονο ακούσιο σπασμό του έξω τριτημόριου του κόλπου της γυναίκας. Σημαντικό είναι ότι αυτός ο σπασμός δεν γίνεται με τη θέληση της γυναίκας, δηλαδή η γυναίκα θέλει να έρθει σε σεξουαλική επαφή  με τον σύντροφό της, αλλά δεν μπορεί γιατί πονάει. (Είναι μια σεξουαλική δυσλειτουργία που απειλεί και βασανίζει κυρίως την παρθένα γυναίκα).

Σύμφωνα με την βιβλιογραφία:  «οι μυϊκοί σπασμοί εκδηλώνονται σε αναμονή της διείσδυσης ή κατά τη στιγμή της διείσδυσης. Όταν επιχειρείται η διείσδυση, το ζευγάρι βιώνει μια αίσθηση «σαν το αντρικό μόριο να χτυπά σε έναν τοίχο μέσα στον κόλπο».  Σε ακραίες περιπτώσεις  μάλιστα ο σπασμός μπορεί να προκύπτει με απόπειρα διείσδυσης οποιουδήποτε αντικειμένου μέσα στον κόλπο, όπως ταμπόν, ή και κατά τη διάρκεια μιας γυναικολογικής εξέτασης.

Η διάγνωση του κολεόσπασμου είναι δύσκολη και εύκολα συγχέεται με τη δυσπαρευνία, τη διαταραχή σεξουαλικής αποστροφής ή ακόμη και την υποτονική ερωτική επιθυμία.

Δυσπαρεύνια:  Η δυσπαρεύνια είναι μια σεξουαλική δυσλειτουργία που συναντάται όχι μόνο στις γυναίκες αλλά και στους άνδρες σπανιότερα όμως. Χαρακτηρίζεται από επίμονο ή επανειλημμένο πόνο στα γεννητικά όργανα πριν από τη σεξουαλική πράξη, κατά τη διάρκεια της ή ακόμα και μετά τη σεξουαλική ολοκλήρωση. Μπορεί να παρουσιαστεί από την έναρξη της σεξουαλικής ζωής ή έπειτα από μια περίοδο φυσιολογικής ερωτικής ζωής. Μπορεί να είναι γενικευμένη, να εμφανίζεται πάντα ή περιστασιακά, να εμφανίζεται με συγκεκριμένο ερωτικό σύντροφο ή κατάσταση.

Κλινικά, «η δυσπαρευνία δεν διαχωρίζεται εύκολα από τον κολεόσπασμο καθώς ο κολεόσπασμος μπορεί να προκύψει δευτερογενώς σε ένα προϋπάρχον ιστορικό δυσπαρευνίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και o ήπιος κολεόσπασμος μπορεί να συνοδεύεται από δυσπαρευνία». Η κλινική εξέταση πρέπει να αποκλείει σε κάθε περίπτωση την ύπαρξη οργανικού  προβλήματος και είναι σημαντικό να εντοπίζεται το σημείο του πόνου. Αν για παράδειγμα, εντοπίζεται επιφανειακά, στο εξωτερικό μέρος του κόλπου ή κατά την κίνηση του πέους στο εσωτερικό του κόλπου.

Στη δυσπαρευνία η αίσθηση του πόνου αποσπά τη γυναίκα από το αίσθημα ευχαρίστησης και διέγερσης κατά τη σεξουαλική επαφή. Το γεγονός αυτό αποφέρει σταδιακά απώλεια της εφύγρανσης και διαστολής του κόλπου. Όταν ο κόλπος είναι πλέον ξηρός, η είσοδος και η κίνηση του πέους προκαλούν πράγματι πόνο και η όλη διαδικασία εκκινεί έναν φαύλο κύκλο πόνου-αποφυγής.  Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη και όταν η αρχική πηγή του πόνου έχει παρέλθει, η γυναίκα μπορεί να εξακολουθεί να νιώθει πόνο απλά και μόνο επειδή «αναμένει» πόνο.

Η δυσπαρευνία μπορεί να οδηγήσει και σε σεξουαλική δυσλειτουργία του άνδρα (στυτική δυσλειτουργία ή πρόωρη εκσπερμάτιση) ως αποτέλεσμα της ψυχικής φόρτισης που και ο ίδιος βιώνει κατά τη σεξουαλική επαφή.

Η συχνότητα  της δυσπαρευνίας εκτιμάται στο 10%-15% των γυναικών. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται και φτάνει στο 30% όταν οι γυναίκες βρίσκονται στην εμμηνόπαυση.

Τι ΔΕΝ είναι το Άλγος Πυέλου / Γεννητικών Οργάνων / Διαταραχή Διείσδυσης;

Η σεξουαλική δυσλειτουργία δεν υφίσταται ως συνέπεια σοβαρής δυσφορίας μέσα στη σχέση (π.χ  βία του συντρόφου) ή άλλων σημαντικών στρεσογόνων παραγόντων και δεν μπορεί να αποδοθεί στις επιπτώσεις μιας ουσίας / φαρμακευτικής αγωγής ή άλλης ιατρικής κατάστασης.

Αίτια: Τα αίτια μπορεί να είναι οργανικά, αν και συνήθως είναι ψυχολογικά.

Ψυχολογικοί παράγοντες:

  • Ενοχές και άγνοια γύρω από τη σεξουαλικότητα.
  • Κατάθλιψη
  • Χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • Τραυματικές εμπειρίες, όπως για παράδειγμα η σεξουαλική παρενόχληση.
  • Έλλειψη ψυχοσεξουαλικής ωρίμανσης της νεαρής γυναίκας, όπως ταμπού, λανθασμένες αντιλήψεις, παραπληροφόρηση και προκαταλήψεις γύρω από το σεξ, θρησκευτικές πεποιθήσεις, γενικευμένο άγχος, φοβίες, όπως για παράδειγμα αποφυγή ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης

Οργανικοί παράγοντες:

  • Προβλήματα του παρθενικού υμένα (π.χ. ανατομικά θέματα, όπως άκαμπτος υμένας),
  • Ενδομητρίωση
  • Στένωση ή ατροφία του κόλπου,
  • Τραύματα μετά από εγχείρηση στον κόλπο,
  • Φλεγμονές,
  • Κακώσεις, όγκοι της πυέλου
  •  Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

Πώς το βιώνει η γυναίκα;

-Η γυναίκα νιώθει θλίψη, απογοήτευση και ντροπή που δεν μπορεί να ελέγξει  τι της συμβαίνει, βρίσκεται στην ουσία εγκλωβισμένη σε ένα φαύλο κύκλο σκέψεων και συμπεριφορών, που συντηρούν το πρόβλημα.

-Πράγματι, φοβάται τη σεξουαλική επαφή, τη θεωρεί κάτι το επώδυνο, την αποφεύγει, νιώθοντας παράλληλα ανακούφιση,  αισθάνεται εγκλωβισμένη και απογοητευμένη από τη σεξουαλική αυτή δυσλειτουργία.

– Δεν αισθάνεται ικανή να απολαύσει το σεξ και αυτό μπορεί να την οδηγήσει σε ένα γενικευμένο αίσθημα ανεπάρκειας στη καθημερινή της ζωή. Πολλές φορές τα προβλήματα αυτά μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση άλλων ψυχολογικών νόσων, όπως η κατάθλιψη και οι αγχώδεις διαταραχές.

-Συχνά  δεν αναζητάει τη βοήθεια ενός ειδικού, καθώς αισθάνεται ντροπή και αμηχανία, ενώ μπορεί να θεωρεί ότι δεν υπάρχει λύση.  Με τον τρόπο αυτό όμως όχι μόνο συντηρεί το πρόβλημα αλλά παράλληλα το μεγεθύνει κάνοντάς το πιο δύσκολο να επιλυθεί.

Πώς το βιώνει ο σύντροφος;

Οι διαταραχές του πόνου, – ο κολεόσπασμος και η δυσπαρευνία- , έχουν αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο στη γυναίκα αλλά και στο ζευγάρι. Συγκεκριμένα , ο άνδρας κυριαρχείται από συναισθήματα θυμού, ανησυχίας, στεναχώριας και ματαίωσης που δεν μπορεί να έχει σεξουαλική επαφή με τη σύντροφό του. Τις περισσότερες φορές  μη μπορώντας να καταλάβει το πρόβλημα, αντιδρά αρνητικά αλλά και αμυντικά στη πιθανότητα χρέωσής του, από την ίδια τη γυναίκα. Επίσης, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο άνδρας μπορεί να αναζητήσει σε μια άλλη γυναίκα τη σεξουαλική επαφή και η σχέση να κινδυνεύσει από το ενδεχόμενο της απιστίας.

Πώς μπορώ να βοηθήσω τον εαυτό μου;

  • Γνωρίζω το σώμα μουΑρχικά, επικεντρωθείτε, αισθανθείτε και αφουγκραστείτε το σώμα σας : ανακαλύψτε τις ερωτογενείς σας ζώνες.
  • Η σχέση μου: Συζητήστε με το σύντροφό σας σχετικά με το πώς αισθάνεστε μέσα στη σχέση. Επικοινωνήστε ανοιχτά και με ειλικρινή τρόπο.
  • Αναζητήστε τη βοήθεια ειδικού, προκειμένου να επιλυθούν είτε ψυχολογικά είτε οργανικά θέματα.

Πώς να βοηθήσω την σύντροφό μου;

  •  Διαχειριστείτε τη συναισθηματική κατάσταση που βιώνετε.
  • Η συμπεριφορά και η στάση σας  είναι καθοριστική στο να ενισχύσει ή να αποδυναμώσει τη διαταραχή καθώς μπορεί να προκαλέσει πίεση προς τη σύντροφο, αδιαφορώντας για τον πόνο και τη δυσφορία που αισθάνεται εκείνη. Αυτό συμβαίνει συνήθως διότι συχνά εισπράττετε  την άρνησή της ως απόρριψη. Κρατήστε υποστηρικτική στάση.
  • Επικοινωνήστε με ειλικρινή και ήρεμο τρόπο, τονίζοντας τα σημεία που σας αρέσουν στη σχέση σας και στην ερωτική σας ζωή.
  • Σε κάθε περίπτωση συνίσταται η επίσκεψη σε ειδικό.

 Ψυχοσεξουαλική Θεραπεία:  

  •  Ενημέρωση και εκπαίδευση της γυναίκας (συχνά και του συντρόφου της) για το πρόβλημα και για τον φαύλο κύκλο αποφυγής που δημιουργεί ο πόνος, από ειδικευμένο σεξολόγο ή από τον/την γυναικολόγο της. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι θεραπευτικοί χειρισμοί που επικεντρώνονται στην ίδια τη γυναίκα, στις καταγραφές που έχει για το σεξ και στην εικόνα που έχει για το σώμα της.
  • Εκπαίδευση και οδηγίες για ασκήσεις που εκτελούνται στο σπίτι, ώστε σταδιακά και προοδευτικά   βοηθούν να  αυξηθούν τα όρια ανοχής στο άγγιγμα των γεννητικών οργάνων και στην κολπική διείσδυση. Οι ασκήσεις αυτές πάντα προσαρμόζονται στις ανάγκες της κάθε γυναίκας, γίνονται σταδιακά και δεν προκαλούν πόνο. Συνήθως, κατά τη διάρκεια της θεραπείας συνιστάται στο ζευγάρι η διακοπή των σεξουαλικών επαφών που περιλαμβάνουν διείσδυση.
  • Ασκήσεις που σταδιακά αυξάνουν την εγγύτητα του ζευγαριού,
  • Ανεύρεση σεξουαλικών στάσεων που μειώνουν τον πόνο,  εκμάθηση τεχνικών ελέγχου των μυών  (ασκήσεις kegel), αλλαγή των σεξουαλικών συνηθειών ώστε η γυναίκα να έχει τον έλεγχο της διείσδυσης,  καλύτερη προκαταρκτική προετοιμασία,
  • Σταδιακός έλεγχος σκέψεων και συναισθημάτων που επιδεινώνουν ή συντηρούν το πρόβλημα.

 

Βιβλιογραφία:

Avis N et al. Menopause 2009;16:860-9

Gindin L & Resnicoff D. J Sex Marital Ther. 2002;28 Suppl 1:85-99

Binik Y Principles and Practice of Sex Therapy ed Leiblum S, 4th ed., 2007)

βιβλίο 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ- ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ… ΚΑΙ 10 ΓΙΑ ΜΑΣ υπο την επιστημονική επιμέλεια του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής υγείας

What do you think?

ΘΕΜΕΛΙΟΣ ΛΙΘΟΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Ψtalk: “Ξαφνικά, λες και παγώνει όλο μου το σώμα, αρχίζουν να με κατακλύζουν υπερβολικά αρνητικές σκέψεις, πως οτιδήποτε και να έχω ονειρευτεί και έχω σκοπό στη ζωή μου, ότι δεν έχει αξία.”