in

Ψtalk: “Το άγχος λόγω της κοινωνιοφοβίας μού δημιουργεί σωματικά συμπτώματα”

Απαντά η Παναγιώτα Καλογεράκου, Ψυχολόγος- Ειδικευόμενη στη Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

Το άγχος που αισθάνομαι λόγω της κοινωνιοφοβίας, μου δημιουργεί συμπτώματα (ζαλάδα, αστάθεια, ανακατωσούρα) που με δυσκολεύουν στην καθημερινότητα και μου χαλάνε ορισμένες φορές τη διάθεση. Θεωρείτε ότι θα μειωθούν με τον καιρό όσο προσπαθώ; Υπάρχει τρόπος να μειωθούν εκτός από χάπια;

Από την: Μίνα


Αγαπητή Μίνα ,

αρχικά χαιρόμαστε πολύ που διεκδικείς αυτό το χώρο και χρόνο για τον εαυτό σου ώστε να μοιραστείς και να βοηθηθείς έστω και με αυτόν τον τρόπο. Σε ευχαριστούμε πολύ που μας εμπιστεύεσαι σε κάτι που σε δυσκολεύει. Διάβασα με προσοχή τα λόγια σου και κατανοώ πραγματικά τις δυσκολίες που σου δημιουργεί το άγχος στην καθημερινότητά σου. Παρόλα αυτά,  βρίσκω πολύ σημαντικό και προς τιμήν σου το γεγονός ότι σε αυτή τη δύσκολη περίοδο, προσπαθείς να σε ακούσεις και να βρεις λύσεις για να βοηθηθείς. Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα για τη διαχείριση του άγχους είναι να αναγνωρίσουμε ότι το βιώνουμε και να προσπαθήσουμε  να το αντιμετωπίσουμε ενεργά. Χαίρομαι πολύ Μίνα που βλέπω ότι εσύ ήδη το έχεις κάνει αυτό το βήμα. Αυτό από μόνο του είναι πολύ θετικό και αισιόδοξο για την πορεία.

Αρχικά, θα ήταν σημαντικό να αναφέρουμε πως η εμφάνιση του άγχους έχει έναν ρόλο που όσο παράδοξο κι αν φαίνεται μας προστατεύει. Ουσιαστικά θα μπορούσαμε να πούμε πως πρόκειται για μια αντανακλαστική αντίδραση επιβίωσης σε μια απειλητική κατάσταση. Όταν ερχόμαστε σε επαφή με ένα γεγονός ή κατάσταση που μας δυσκολεύει και φαίνεται αρκετά απειλητική (ίσως και χωρίς να το συνειδητοποιούμε), απελευθερώνονται κάποιες ουσίες στο σώμα μας όπως η αδρεναλίνη και κατά συνέπεια εμφανίζονται σωματικά συμπτώματα όπως πόνος στο στομάχι, ναυτία, δύσπνοια, ταχυπαλμία, εφίδρωση κλπ (όπως αυτά που ανέφερες) γιατί ο οργανισμός προετοιμάζεται  να είναι σε ετοιμότητα για να αντιμετωπίσει τον “εχθρό” με τον οποίο έρχεται αντιμέτωπος. Τα συμπτώματα αυτά όσο ενοχλητικά κι αν είναι, ουσιαστικά αποτελούν τους συνεργάτες που προετοιμάζουν το σώμα και όλες του τις λειτουργίες ώστε να αμυνθεί, να επιτεθεί, να διαφύγει  και να προστατευτεί από καταστάσεις που  αντιλαμβανόμαστε ως επικίνδυνες. Είναι σαν ένα κουδουνάκι που χτυπάει για να μας ειδοποιήσει για κάτι. Σκοπός μας δεν θα μπορούσε επομένως να είναι να τα εξαφανίσουμε  γιατί έτσι θα ήμασταν αρκετά εκτεθειμένοι στις απειλητικές και επικίνδυνες καταστάσεις. Αυτό που ουσιαστικά επιθυμούμε είναι να μάθουμε να τα αναγνωρίζουμε όταν έρχονται, να κατανοήσουμε γιατί μας επισκέπτονται και να μπορέσουμε να τα διαχειριστούμε για να μην μας δυσκολεύουν τόσο στην καθημερινότητά μας.

Σε πρώτη φάση ας προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε πώς εμφανίζονται αυτά τα σωματικά συμπτώματα σε τόσο έντονο βαθμό. Αφού παρουσιαστεί ένα ερέθισμα αγχωτικό για εμάς (που μπορεί να ερμηνεύσουμε ως επικίνδυνο) αισθανόμαστε άγχος και κατά συνέπεια αδρεναλίνη εκκρίνεται από τον εγκέφαλο (όπως εξηγήσαμε πριν) για να προετοιμάσει το σώμα να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή. Με την έκκριση αδρεναλίνης αυτόματα προκαλούνται σωματικά συμπτώματα που λόγω της έντασής τους είναι αρκετά δυσάρεστα και μπορεί τα ερμηνεύουμε ως αρνητικά (ότι θα πάθουμε κάτι σοβαρό). Επομένως μόλις μια τέτοια ή παρόμοια σκέψη προκληθεί, το άγχος σαν συναίσθημα εντείνεται μπροστά σε μία τέτοια πιθανότητα να πάθουμε όντως κάτι σοβαρό και εκκρίνεται κατ’ επέκταση κι άλλη αδρεναλίνη, οπότε η ένταση των σωματικών συμπτωμάτων κορυφώνεται και δυσκολεύει αρκετά την καθημερινότητά μας. Έτσι, η συνθήκη αυτή καταλήγει σε έναν ”φαύλο κύκλο” που μας ταλαιπωρεί . Ο φαύλος κύκλος του έντονου άγχους θα μπορούσε να εξηγηθεί ως εξής:

Γεγονός αγχωτικό> άγχος> έκκριση αδρεναλίνης>σωματικά συμπτώματα> αρνητική ερμηνεία των συμπτωμάτων αυτών ( θα πάθω κάτι κακό) >εντονότερο άγχος> επιπρόσθετη έκκριση αδρεναλίνης >εντονότερα σωματικά συμπτώματα .

Ο κύκλος αυτός θα μπορούσε να σπάσει αν προσπαθούσαμε να παρέμβουμε αρχικά στα σωματικά συμπτώματα  ώστε να μειωθεί  η έντασή τους. Η εξάσκηση στον έλεγχο της αναπνοής καθημερινά για 10 λεπτά θα σε βοηθούσε όταν νιώθεις ότι τα σωματικά συμπτώματα είναι έντονα. Μπορείς να εξασκηθείς και μόνη σου σε στιγμές που εσύ θέλεις ώστε το σώμα σου να μάθει σ’ έναν ρυθμό αναπνοής που εσύ ελέγχεις. Μπορείς να κλείνεις τα μάτια να παίρνεις μια βαθιά αναπνοή να την κρατάς μετρώντας ως το 4 και να εκπνέεις αργά, να μετράς πάλι μέχρι το 4 μέχρι να πάρεις την επόμενη αναπνοή. Να προσπαθείς να παρατηρείς εκείνη τη στιγμή την πορεία που κάνει μέσα στο σώμα σου και να εστιάζεις σε αυτήν την προσοχή σου. Επαναλαμβάνοντας τη διαδικασία η αναπνοή σου θα γίνεται πιο βαθιά και πιο αργή. Να προσπαθείς η αναπνοή να γεμίζει την περιοχή της κοιλιάς  κι όχι του στήθους. Σε στιγμές μεγάλου άγχους θα μπορείς να επαναλαμβάνεις την παραπάνω διαδικασία ευκολότερα αν έχεις εξασκηθεί σε αυτήν.

Επιπλέον, έχει μεγάλη σημασία να αφιερώνουμε χρόνο στο να ακούμε και να παρατηρούμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας. Το μυαλό μας είναι σαν μια ασταμάτητη μηχανή που παράγει διαρκώς σκέψεις, σκέψεις που μερικές φορές είναι αρνητικές και με πολύ άγχος. Σε πρώτη φάση, θα ήταν αρκετά βοηθητική η τήρηση ενός ημερολογίου για να μπορείς να παρατηρείς και να καταγράφεις τα γεγονότα που συνέβησαν μέσα στην ημέρα σου (όσα σε δυσκόλεψαν παραπάνω), τις σκέψεις και τα συναισθήματα για τα γεγονότα αυτά, καθώς και το ποια ήταν η συμπεριφορά σου, ώστε να εντοπίσεις την σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο ερέθισμα, τον τρόπο που το αντιλαμβάνεσαι και το πώς σε κάνει να νιώθεις. Στο ημερολόγιο αυτό μπορεί να φτιάξεις τέσσερις στήλες: Γεγονός-Σκέψη-Συναίσθημα-Συμπεριφορά και θα μπορούσες να προσθέσεις και ακόμη μία στήλη για τα Σωματικά συμπτώματα. Σταδιακά αυτό θα σε βοηθήσει να συσχετίζεις το ερέθισμα με την συμπεριφορά  και να κατανοείς για ποιον λόγο αντέδρασες με αυτό τον τρόπο.

Φυσικά σε όλα αυτά θα μπορούσε να σε βοηθήσει και ένας ψυχοθεραπευτής ώστε να μην είσαι μόνη σου στο ταξίδι αυτής της προσπάθειας, να έχεις έναν συνοδοιπόρο. Η γνωσιακή -συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία είναι μία βραχεία θεραπευτική προσέγγιση που βοηθάει αρκετά σε δυσκολίες με το άγχος και παρουσιάζει μεγάλη αποτελεσματικότητα. Θα σου πρότεινα να κάνεις αυτό το δώρο στον εαυτό σου .

Σε αυτό το σημείο θα θέλαμε να σε ευχαριστήσουμε που μοιράστηκες  κάποιες από τις δυσκολίες που προσπαθείς να αντιμετωπίσεις κι ελπίζουμε να βρήκες σε όσα αναφέραμε κάτι που θα μπορούσε να λειτουργήσει βοηθητικά για σένα.

Για οτιδήποτε άλλο χρειαστείς είμαστε στη διάθεσή σου.

What do you think?

16 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Επιθετικότητα: Εκμαθημένη συμπεριφορά ή εγγενές χαρακτηριστικό;

Επιπτώσεις δυσμενούς οικογενειακού περιβάλλοντος.