in

Ψtalk: “Πάσχω από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και νιώθω χαμένος”

Απαντά η Στυλιανή Πιτσινή, Ψυχολόγος

Γεια σας. Λέγομαι Κώστας και είμαι 35 χρόνων. Από την εφηβική ηλικία είχα διαγνωστεί με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Με τη πάροδο των χρόνων έχω περάσει ως επί το πλείστον στιγμές παρά πολύ δύσκολες και άσχημες με έντονο άγχος, να μη μπορώ να πάω πουθενά, να μη νιώθω τον εαυτό μου, βιώνοντας καταστάσεις που με έκαναν να είμαι στη σημερινή μου κατάσταση απομακρυσμένος σχεδόν από όλους, να μη θέλω κανέναν δίπλα μου. Με φίλους, γονείς και όσους έχω στο περίγυρο μου συναντιόμαστε και νιώθω ότι δε θέλω να τους βλέπω. Είμαι απότομος, νιώθω τον εαυτό μου πολύ υποτιμητικά απέναντι τους και γενικά νιώθω ότι δεν αντλώ κάποια χαρά και ότι γενικά η ζωή μου δε κυλάει φυσιολογικά, μη μπορώντας να ευχαριστηθώ το οτιδήποτε. Νιώθω έντονη θλίψη και σκέφτομαι ότι θέλω να πεθάνω. Πολλές φορές νιώθω και μεγάλη επιθετικότητα. Νιώθω το μυαλό να μένει κολλημένο στο κενό. Νιώθω σαν να μην είμαι ο εαυτός μου και στην επαφή μου με τους άλλους είναι σαν να με παρατηρώ και να φοβάμαι ότι θα πω και θα κάνω κάτι άσχημο και παράταιρο με τη περίσταση. Εκεί που μιλάω μου έρχονται άλλες σκέψεις και συναισθήματα στο μυαλό μου και με κάνουν χάλια. Όταν μιλάω με κόσμο νιώθω ότι δεν αντέχω να μου μιλούν και ότι θέλω να φύγουν, πράγμα που δε θα ήθελα να είναι έτσι. Νιώθω φόβο χωρίς λόγο όπως πχ για έναν άνθρωπο. Ή μπορεί το μυαλό μου να κάνει μόνο του προτάσεις άσχετες ή να βρίζω ανθρώπους ή να λέω γι’ αυτούς πράγματα σεξουαλικά. Έχω εμμονή κατά καιρούς με το τζόγο και με σεξουαλικές φαντασιώσεις και πράξεις που δε μπορώ να σταματήσω αν κι έχω προσπαθήσει. Έκανα κάποια χρόνια ψυχοθεραπεία. Πλέον δεν αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου και ποιος είμαι, νιώθω χαμένος, δε θέλω να βλέπω κανέναν και η ζωή μου φαίνεται όλη ευθεία χωρίς καμία ευχαρίστηση. Ευχαριστώ.

Από τον: Κώστα


Αγαπητέ Κώστα,

χαιρόμαστε πολύ που μοιράζεσαι μαζί μας τις σκέψεις και τα συναισθήματα που σε ταλαιπωρούν. Διαβάζοντας το μήνυμά σου αισθάνομαι την απογοήτευση, το θυμό, αλλά και τη θέλησή σου να πολεμήσεις, να αντιμετωπίσεις ό,τι σε κατακλύζει και να βγεις νικητής, κερδίζοντας μια ζωή όπως την ονειρεύεσαι. Πόσοι από εμάς δεν γνωρίζουμε τουλάχιστον έναν άνθρωπο, ο οποίος έχει καταναγκασμό, παραδείγματος χάρη, με την τακτοποίηση ή τον έλεγχο; Πόσοι από εμάς δεν είχαμε έστω μία φορά κάποια ιδεοληψία;

Η γνωστή σε όλους μας τελειομανία, η οποία στην ακραία έκφρασή της μπορεί να μετασχηματιστεί σε μια ψυχική διαταραχή, η οποία ονομάζεται Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας, συχνά συγχέεται λανθασμένα με την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή. Οι δύο αυτές διαταραχές δεν ταυτίζονται, αλλά αποτελούν δύο διαφορετικές ψυχιατρικές διαγνώσεις, οι οποίες είναι δυνατόν να συνυπάρχουν στο ίδιο άτομο.

Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΑΔ) χαρακτηρίζεται από ιδεοληψίες ή/και ψυχαναγκασμούς και αποτελεί  διαταραχή του άγχους. Οι ιδεοληψίες ορίζονται ως επαναλαμβανόμενες και επίμονες σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες που βιώνονται κάποια στιγμή στη διάρκεια της διαταραχής, ως εισβολή και ως ακατάλληλες και που προκαλούν έντονο άγχος ή υποκειμενική ενόχληση και το άτομο προσπαθεί να τις καταστείλει ή να τις εξουδετερώσει με κάποια άλλη σκέψη ή πράξη (π.χ. ψυχαναγκασμός). Έτσι, ως ψυχαναγκασμό ορίζουμε επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (π.χ. πλύσιμο χεριών, τακτοποίηση, έλεγχος) ή νοητικές πράξεις (π.χ. προσευχή, μέτρημα, επανάληψη λέξεων σιωπηλά), τις οποίες το άτομο νιώθει αναγκασμένο να εκτελέσει ως απάντηση σε μία ιδεοληψία ή σύμφωνα με κανόνες που πρέπει να τηρηθούν αυστηρά. Οι συμπεριφορές ή οι νοητικές πράξεις έχουν σαν σκοπό να αποτρέψουν ή να μειώσουν την υποκειμενική ενόχληση ή να αποτρέψουν κάποιο γεγονός ή κατάσταση που το άτομο φοβάται. Εντούτοις, αυτές οι συμπεριφορές ή νοητικές πράξεις είτε δεν είναι συνδεδεμένες κατά κάποιο ρεαλιστικό τρόπο με αυτό που είναι σχεδιασμένες να αποτρέψουν ή να εξουδετερώσουν, είτε είναι σαφώς υπερβολικές. Οι ιδεοληψίες ή οι ψυχαναγκασμοί, καταναλίσκουν χρόνο (περισσότερο από 1 ώρα την ημέρα), προκαλούν έντονη υποκειμενική ενόχληση ή παρεμποδίζουν σημαντικά την κοινωνική, επαγγελματική δραστηριότητα ή άλλες σημαντικές πτυχές της λειτουργικότητας του ατόμου.

Αρκετοί έχουν καλή ή ικανοποιητική εναισθησία, αναγνωρίζουν δηλαδή ότι  οι πεποιθήσεις της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής είναι ή εντελώς ή πιθανά μη πραγματικές ή ότι μπορεί να είναι ή να μην είναι πραγματικές, ενώ κάποιοι έχουν φτωχή εναισθησία και νομίζουν ότι οι πεποιθήσεις της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής είναι πραγματικές. Λιγότερο από 4% εμφανίζει απουσία εναισθησίας ή παραισθητικές πεποιθήσεις, όπου τα άτομα είναι πεπεισμένα ότι οι πεποιθήσεις της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής είναι πραγματικές.

Αντιθέτως, στην Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή Προσωπικότητας (ΙΨΔΠ) δεν κυριαρχούν οι ιδεοληψίες και οι καταναγκασμοί, αλλά επικρατεί ένα διάχυτο και μόνιμο μοτίβο ενασχόλησης του ατόμου με την τάξη των πραγμάτων, με την τελειότητα και με τον προσωπικό και διαπροσωπικό έλεγχο, εις βάρος της ευελιξίας και της αποτελεσματικότητας, το οποίο ξεκινά νωρίς κατά την ενηλικίωση του ατόμου. Συνεπώς, υπάρχει έντονη ενασχόληση με λεπτομέρειες, κανόνες, λίστες, την τάξη, την οργάνωση ή τα προγράμματα, σε βαθμό που το κύριο σημείο της δραστηριότητας χάνεται. Το άτομο αφοσιώνεται υπερβολικά στην εργασία και την παραγωγικότητα, παραμελώντας την κοινωνικότητα και την ψυχαγωγία τους. Η τελειοθηρία τους συχνά οδηγεί σε αναβολή ή ακόμη και σε αδυναμία ολοκλήρωσης απλών καθημερινών εργασιών και υποχρεώσεων. Συνήθως είναι συγκεντρωτικά άτομα, δυσκολεύονται δηλαδή να κάνουν καταμερισμό εργασιών ή να συνεργαστούν με άλλους, διότι δεν εμπιστεύονται τους άλλους στο ότι θα καταφέρουν να κάνουν αυτό που πρέπει, όπως πρέπει. Επίσης, είναι υπερβολικά ευσυνείδητα και άκαμπτα σε ό,τι αφορά ζητήματα ηθικής ή αξιών. Αδυνατούν να πετάξουν φθαρμένα ή χωρίς αξία (οικονομική ή συναισθηματική) αντικείμενα, ενώ παράλληλα δεν ξοδεύουν χρήματα για τους ίδιους ή άλλους και προτιμούν να τα διαφυλάξουν για μελλοντικές καταστροφές.

Είναι απολύτως λογικό τα συμπτώματα που βιώνεις να σε έχουν κουράσει και ως αποτέλεσμα να έχεις αποτραβηχτεί από τους κοντινούς σου ανθρώπους. Φαίνεται, όμως, ότι δεν αποξενώθηκες μόνο κοινωνικά, αλλά και από εσένα τον ίδιο, καθώς γράφεις πως πλέον δεν αντιλαμβάνεσαι τον εαυτό σου και νιώθεις χαμένος. Οι σκέψεις σου σε επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό και σε δυσκολεύουν στην καθημερινότητα σου. Πέφτεις στην παγίδα του φαύλου κύκλου. Φοβάσαι ότι θα κάνεις άσχημες πράξεις και αποφεύγεις τις κοινωνικές συναναστροφές, επιβεβαιώνοντας με αυτόν τον τρόπο την αρχική σου πεποίθηση. Η προσπάθεια σου να διώξεις τις σεξουαλικές σου σκέψεις δίχως επιτυχία και γενικότερα η προσπάθεια ελέγχου των παρεισφρητικών σκέψεων, εικόνων ή παρορμήσεων οδηγεί σε μεγαλύτερο άγχος και δυσφορία- καθώς αλλάζει το περιεχόμενο της συνειδητής σκέψης- οδηγεί σε αποτυχία ελέγχου και αύξηση της συχνότητας των ιδεοληψιών. Με αυτόν τον τρόπο στερείσαι τις χαρές που μπορούν καθημερινά να εμφανιστούν στο διάβα σου.

Μπορώ ως ένα βαθμό να κατανοήσω γιατί σκέφτεσαι να πεθάνεις, αλλά θα σε προκαλέσω σε μία ακόμη μάχη. Δεν πιστεύω πως έχει αξία να μετρήσουμε πόσες μάχες έχουμε δώσει για τον εαυτό μας, για τη ζωή μας, για το μέλλον μας. Αξίζει όμως να πολεμήσουμε, όσες φορές χρειαστεί, για να φτιάξουμε ένα αύριο καλύτερο από το χθες για να ζήσουμε χωρίς φόβους, δίχως σκέψεις που μας κατακλύζουν, δίπλα σε ανθρώπους που αγαπάμε και μας αγαπούν.

Αναφέρεις πως κάποια χρόνια έκανες ψυχοθεραπεία. Το καλύτερο όπλο για να σταθείς απέναντι στη διαταραχή σου είναι η Ψυχοθεραπεία! Πώς ήταν η εμπειρία σου με την ψυχοθεραπεία; Παρατήρησες βελτίωση αναφορικά με τα συμπτώματα; Μειώθηκαν τα αρνητικά σου συναισθήματα; Ποιος ήταν ο λόγος που σε οδήγησε να σταματήσεις; Σου ταίριαξε η προσέγγιση που είχες επιλέξει; Παρατήρησες αύξηση των ιδεοληψιών ή των καταναγκασμών μετά τον τερματισμό της ψυχοθεραπείας;

Όποιος και αν είναι ο λόγος τερματισμού της θεραπείας σου, θα σου συνιστούσα να δώσεις μία ακόμα ευκαιρία. “ Ίσως η πρώτη επέμβαση να μην πέτυχε πλήρως, κανείς όμως δεν εγγυάται ότι και η δεύτερη δεν θα έχει επιτυχία”. Όπως φροντίζουμε το σώμα μας, έτσι πρέπει να φροντίζουμε και την ψυχή μας, τον εσωτερικό μας κόσμο.

Διάλεξε αυτή τη φορά μία άλλη κατεύθυνση, διαφορετική από την πρώτη, πιο ταιριαστή σε εσένα και τις δυσκολίες που βιώνεις. Δώσε χώρο και χρόνο τόσο σε εσένα, όσο και στην θεραπεία. Μίλησε για τους φόβους και τις ανησυχίες σου και προσπάθησε να σταθείς απέναντι τους. Δέξου την ενσυναίσθηση και τη βοήθεια όχι μόνο του θεραπευτή σου, αλλά και των συγγενών και φίλων σου. Επίτρεψε στον εαυτό σου να έρθει σε επαφή με τα συναισθήματά του και να τα κατανοήσει και άφησέ τον να αντικαταστήσει τις μη λειτουργικές  σκέψεις με άλλες, πιο λειτουργικές.

Αγαπητέ Κώστα, αυτές είναι οι δικές μου σκέψεις και προτάσεις και εύχομαι να σου φανούν χρήσιμες. Όποτε μας χρειαστείς ξανά, είμαστε εδώ για να σε ακούσουμε και να ανταλλάξουμε σκέψεις και ιδέες.

What do you think?

28 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Εθισμός και κατάθλιψη: συννοσηρότητα και αντιμετώπιση

Ψtalk: “Είμαι ο κρίκος μιας μεγάλης παρέας. Κουράστηκα να προσπαθώ να τα έχω καλά με όλους”