Θέλω να κάνω κακό στον εαυτό μου. Κάνω ψυχοθεραπεία σχεδόν 2 χρόνια αλλά αυτό το συναίσθημα συνεχώς επιστρέφει. Έχω περάσει το στάδιο του χαρακώματος αλλά πλέον δεν θεωρώ ότι κάνω όντως κάτι κακό σε μένα έτσι. Δεν θελω να μιλήσω σε κανέναν γιατί θα αντιδράσουν λάθος, είτε υπερπροστατευτικα είτε υστερικά. Εν μέρει έχω αρχίσει να παραιτούμαι και δεν θέλω να παλέψω άλλο. Νιώθω ότι έχω αποτύχει σε όλα. Δεν μπορώ να διαχειριστώ την ίδια μου την ψυχολογία και δεν αντέχω άλλο οίκτο και περιφρόνηση. Το πρόβλημα είναι ότι δεν θέλω να μιλήσω ούτε στην ψυχοθεραπεύτριά μου γιατί θα προσπαθήσει να με πείσει να παλέψω να βοηθήσω τον εαυτό μου. Τι πρέπει να κάνω;
Από την: Βασιλική
Αγαπητή Βασιλική,
Για αρχή θα ήθελα να σε ευχαριστήσω που βρήκες το θάρρος να επικοινωνήσεις μαζί μας και μοιράστηκες όλο αυτό που βιώνεις. Θα ήθελα όμως να σου πω ότι δεν αναφέρεις βασικά στοιχεία για την κατάστασή σου όπως την ηλικία σου και τον τρόπο ζωής σου ώστε να μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τις δυσκολίες που περνάς. Όταν λες θέλω να κάνω κακό στον εαυτό μου πως ακριβώς το εννοείς; Ποιοι είναι οι λόγοι που σε κάνουν να επιθυμείς κάτι τέτοιο; Κάνεις συγκεκριμένες σκέψεις γύρω από αυτό; Υπάρχει κάποιος λόγος που πιστεύεις ότι αξίζει στον εαυτό σου να δέχεται αυτή την επιθετικότητα από εσένα; Έχεις καιρό που το σκέφτεσαι; Πότε ξεκίνησε; Υπήρξε κάποιο γεγονός το οποίο μπορεί να πυροδότησε αυτές σου τις σκέψεις; Η γνώμη μου είναι ότι όλα αυτά τα στοιχεία είναι πολύ σημαντικό να αναφερθούν σε κάποιον εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας από εσένα ώστε να βρεις την κατάλληλη βοήθεια.
Αναφέρεις ότι επιθυμείς να κάνεις κακό στον εαυτό σου και ότι βρίσκεσαι ήδη σε στάδιο αυτοτραυματισμού. Αυτό το συναίσθημα επιστρέφει παρά το γεγονός ότι κάνεις ψυχοθεραπεία εδώ και δύο χρόνια. Επίσης, ότι αποφεύγεις να επικοινωνήσεις αυτό που σου συμβαίνει στη θεραπεύτριά σου. Βιώνεις αισθήματα παραίτησης. Η φράση σου “Δεν θέλω να μιλήσω σε κανέναν γιατί θα αντιδράσουν λάθος είτε υπερπροστατευτικά είτε υστερικά” δίνει αρκετή πληροφορία ως προς την εικόνα που έχεις σχηματίσει μέσα σου σε σχέση με την αντιμετώπιση που μπορεί να σου προσφέρει το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεσαι. Για αρχή επιθυμείς τη στήριξη γιατί αλλιώς δε θα έστελνες αυτό το μήνυμα. Όμως γίνεται φανερό ότι έχεις χάσει την εμπιστοσύνη ως προς τη βοήθεια που μπορείς να δεχτείς από τους γύρω σου. Πιστεύεις ίσως ότι οποιαδήποτε παρέμβαση υπάρχει θα βιωθεί από εσένα ως λανθασμένη και παρεμβατική.
Σε αυτό το σημείο αντιλαμβάνομαι μια αντικρουόμενη κατάσταση μέσα σου. Στέλνεις ένα μήνυμα βοήθειας ενώ παράλληλα αναφέρεις ότι δε θέλεις κανένας γύρω σου να προσπαθήσει να σε πείσει να παλέψεις για να βοηθήσεις τον εαυτό σου. Είναι σημαντικό που υπάρχει ενδιαφέρον προς εσένα από τους άλλους αλλά ταυτόχρονα αναφέρεις μια αίσθηση παρέμβασης που σου στερεί το δικαίωμα να πάρεις αποφάσεις εσύ για εσένα. Όχι για να ευχαριστήσεις κάποιον αλλά γιατί πραγματικά αποφασίζεις να σκύψεις πάνω από εσένα, να σε ακούσεις, να αντιληφθείς τα θέλω σου από τη ζωή και τα πράγματα για τα οποία αξίζει να παλέψεις.
Όταν είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας μπορούμε να είμαστε και με τους γύρω μας. Και όταν οι γύρω μας λειτουργούν με αυθεντικότητα μας ωθούν να είμαστε και εμείς ξεκάθαροι προς αυτούς. Πολύ συχνά όμως για να το μάθουμε αυτό πρέπει να βρεθούμε μέσα σε ένα αντίστοιχο περιβάλλον που να λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο. Δηλαδή να μάθουμε πώς είναι να μας αντιμετωπίζουν με σεβασμό, ειλικρίνεια και πραγματικό ενδιαφέρον. Σε περιπτώσεις όπου δεν έχουμε βρει από τα πρώτα μας χρόνια αυτές τις “ιδανικές” συνθήκες μπορούμε να το επιχειρήσουμε στη μετέπειτα ζωή μας μέσα σε ένα ασφαλές ψυχοθεραπευτικό περιβάλλον. Ο πραγματικός ρόλος δηλαδή μιας ψυχοθεραπευτικής σχέσης είναι να έρθουμε σε επαφή με τον αυθεντικό, πυρηνικό εαυτό μας μέσα από τη βίωση μίας βαθιάς θεραπευτικής συμμαχίας με κάποιον που είναι εκεί για να συνδεθεί μαζί μας με όλα αυτά τα στοιχεία και τις ποιότητες που αναφέρθηκαν. Να αφουγκραστούμε τον εαυτό μας μέσα από τα μάτια ενός άλλου προσώπου που αναγνωρίζει ότι έχουμε όλες τις δυνατότητες και τα ψυχικά αποθέματα να επανακτήσουμε τον έλεγχο της ζωής μας. Μιλώντας μαζί του για το πώς αισθανόμαστε από καρδιάς να αποκτήσουμε ξανά επαφή με όλο αυτό το φωτεινό δυναμικό που υπάρχει μέσα μας και μας καλεί να το ανακαλύψουμε και να εκφραστούμε στην καθημερινότητά μας μέσα από αυτό και όχι από το φόβο.
Όταν όμως φτάνουμε στο σημείο να μπαίνουμε στον χώρο θεραπείας μας και να κρύβουμε καταστάσεις, να πάμε για να επικοινωνήσουμε αλλά να μην επικοινωνούμε πραγματικά, να είμαστε εκεί αλλά να μην είμαστε, τότε μάλλον ήρθε η ώρα να επαναξιολογήσουμε την πορεία της θεραπευτικής διαδικασίας στην οποία βρισκόμαστε. Και αυτό αφορά τόσο τον θεραπευόμενο ως προς το βαθμό ειλικρινούς δέσμευσης και επιθυμίας του να εμπλακεί στη θεραπευτική διαδικασία όσο και στη σχέση με τον θεραπευτή όπου θα πρέπει να υπάρχει ένα μοίρασμα της σκέψης και από κοινού απόφαση για εξέλιξη της θεραπευτικής διαδικασίας είτε μέσα από μία νέα αρχή είτε στην απόφαση για τερματισμό της ώστε να αναζητήσουμε κάτι πιο συμβατό με εμάς. Σε κάθε περίπτωση το να αποφεύγουμε να είμαστε ειλικρινείς με τον άλλον μας οδηγεί στο να απομακρυνθούμε όλο και περισσότερο από την κάλυψη των πραγματικών αναγκών του εαυτού.
Λες “νιώθω ότι έχω αποτύχει σε όλα και στο να διαχειριστώ την ίδια μου την ψυχολογία και δεν αντέχω άλλο οίκτο και περιφρόνηση”. Αυτή η φράση σου επεξηγεί σε πολύ μεγάλο βαθμό την παραίτηση που νιώθεις. Η ανατροφοδότηση που φαίνεται να λαμβάνεις από το περιβάλλον σου δεν γίνεται ίσως αντιληπτή από εσένα ως τόσο υποστηρικτική όσο ίσως θα χρειαζόσουν. Νιώθεις ότι θα ήθελες να διαχειρίζεσαι πιο αποτελεσματικά την ψυχολογία σου αλλά το πρώτο βήμα για να το πετύχεις αυτό είναι να έχεις μία στάση απέναντι στον εαυτό σου γεμάτη στοργή και όχι επικριτικότητα. Λέγοντας “δεν αντέχω άλλο οίκτο και περιφρόνηση” παρουσιάζεις ότι θα επιθυμούσες μία ζωή όπου θα γινόταν αντιληπτή από το περιβάλλον σου με περισσότερο κατανόηση και εκτίμηση. Ίσως θα βοηθούσες σημαντικά τον εαυτό σου αν εστίαζες στο να χτίσεις μία εικόνα εαυτού μέσα από μικρά καθημερινά πράγματα που κάνεις και τα ολοκληρώνεις με μία σχετική επιτυχία για σένα παρά σε εκείνα που θα φαινόντουσαν σπουδαία και θα προκαλούσαν την αποδοχή των άλλων. Συχνά ο πόνος σταματά όταν νιώσουμε ευγνωμοσύνη για όλα αυτά τα μικρά, αλλά σημαντικά βήματα που μπορέσαμε να κάνουμε ενώ συναντούσαμε δυσκολίες ή ενώ δεν είχαμε την απαραίτητη στήριξη από τους γύρω μας αλλά τα κάναμε.
Πιστεύεις ότι θα σκεφτόσουν εξίσου τον αυτοτραυματισμό ή οτιδήποτε άλλο αν εκείνες τις ώρες ένιωθες ότι υπάρχει κάποιος φίλος ή συγγενής που τον εμπιστεύεσαι επειδή σου δείχνει ότι εκτιμά εσένα και τις επιλογές σου όποιες και αν είναι; Θα σε βοηθούσε ένας περίπατος, ένα τηλεφώνημα σε κάποιον σημαντικό για εσένα άνθρωπο ή το να δεις μία ταινία; Προσωπικά, αυτό που θα σου πρότεινα είναι να δημιουργήσεις ένα κουτί “πρώτων βοηθειών” στο οποίο θα τοποθετήσεις αντικείμενα, φωτογραφίες κλπ. που σε ενδεχόμενη κρίση θα λειτουργήσουν ως υπενθύμιση των λόγων που αξίζει να ζεις. Όποτε νιώθεις δυσφορία θα μπορείς να το ανοίγεις και να έρχεσαι σε επαφή με όλα αυτά τα μικρά αλλά ουσιαστικά πράγματα που σου θυμίζουν ότι η ζωή έχει και φωτεινές μέρες.
Επίσης θα σου πρότεινα να καταγράψεις σε έναν κατάλογο τις δραστηριότητες που μπορούν να καταπραΰνουν το συναίσθημα της δυσφορίας που σου έρχεται εκείνες τις στιγμές. Αντί να περάσεις σε αυτοτραυματιστική συμπεριφορά επέλεξε μία από τις δραστηριότητες που έχουν ως στόχο στιγμιαία να μετατοπίσουν την προσοχή σου από το δυσάρεστο συναίσθημα που συνήθως σου ενεργοποιεί την αυτοτραυματιστική συμπεριφορά. Τέτοιες τεχνικές μπορεί να είναι η παρακολούθηση μιας αγαπημένης ταινίας/σειράς, ένα τηλεφώνημα σε ένα φίλο, το διάβασμα ενός βιβλίου που σου αρέσει, η δημιουργία έντονης σωματικής αίσθησης (πολύ ζεστό ή κρύο μπάνιο), τεχνικές χαλάρωσης ή το να βγεις από το σπίτι για περπάτημα/άσκηση.
Τέλος ,θα ήθελα να σε ενημερώσω, επειδή η παρούσα απάντηση στοχεύει σε ψυχοεκπαίδευση και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσει την εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια ή/και την εξειδικευμένη ψυχοθεραπεία που μπορεί να είναι αναγκαία για τόσο σημαντικά ψυχικά θέματα ότι μπορείς πάντα να απευθυνθείς για βοήθεια στο τμήμα επειγόντων αναζητώντας ψυχιατρική υποστήριξη στο κοντινότερο σε σένα νοσοκομείο. Επίσης, οποιαδήποτε στιγμή χρειαστεί μπορείς να απευθυνθείς στην 24ωρη γραμμή παρέμβασης ΚΛΙΜΑΚΑ για την αυτοκτονία 1018. Η συγκεκριμένη γραμμή λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση, 7 ημέρες την εβδομάδα και δέχεται κλήσεις από κινητό ή σταθερό τηλέφωνο. Όλες οι κλήσεις είναι ανώνυμες και εμπιστευτικές.
Εύχομαι πραγματικά μέσα από όλο αυτό να δεχτείς και να αγαπήσεις περισσότερο τον εαυτό σου. Συνδεόμαστε με τη ζωή μέσα από την ευγνωμοσύνη για όλα αυτά τα μικρά αλλά πολύτιμα δώρα που είναι γύρω μας και μέσα μας. Και πιστεύω πως αξίζει στον εαυτό σου να μην του στερήσουν την ευκαιρία να συναντηθεί μαζί τους.
