Γεια σας! Νιώθω συνεχώς απογοητευμένη και με πιάνει το παράπονο, νιώθω ότι το τελευταίο διάστημα στην ζωή μου δεν κάνω κάτι που να με ωφελεί και να αισθάνομαι ωραία. Βλέπω άλλα άτομα που έχουν πιο πολλές εμπειρίες από μένα και εγώ στεναχωριέμαι γιατί δεν μπορώ να τις αποκτήσω τόσο εύκολα. Επίσης είμαι παγιδευμένη σε μια κατάσταση που δεν μπορώ να ξεφύγω και αυτό με κάνει να αισθάνομαι άσχημα και αγανακτισμένη. Πώς μπορώ να το αντιμετωπίσω;
Από την: Άννα
Αγαπητή Άννα,
Σε ευχαριστούμε πολύ για αυτό το προσωπικό μήνυμα. Πολλές φορές δυσκολευόμαστε να μιλήσουμε ανοιχτά για τις σκέψεις που μας ταλανίζουν, αλλά όταν το κάνουμε νιώθουμε μία ανακούφιση, χωρίς απαραίτητα να έχουμε μία λύση. Διότι αποκτούν κάποια υπόσταση, μπαίνουν σε μια σειρά και έτσι σιγά σιγά μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε.
Στο μήνυμα σου αισθάνομαι πως υπάρχει μια κρυφή ερώτηση: “Πώς μπορώ να βρω την ευτυχία μου;” Τι είναι όμως η ευτυχία και πως την επιτυγχάνουμε; Για τον καθένα η ευτυχία είναι διαφορετική και για τον καθένα η ευτυχία βρίσκεται σε άλλο επίπεδο.
Σήμερα η ευτυχία μοιάζει, μάλλον, περισσότερο με αγγαρεία. Κυνηγάμε την ευτυχία, αλλά δεν έχουμε προορισμό. Στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε καν τι κυνηγάμε. Τρέχουμε σε έναν αγώνα δρόμου δίχως τέλος. Τρέχουμε να προλάβουμε… να προλάβουμε ποιον και τί; Προσπαθούμε να αποκτήσουμε όσα περισσότερα γίνεται, όμως το κυνήγι των αγαθών είναι μια παγίδα ευτυχίας. Ένας αδιέξοδος αγώνας δρόμου όπου οι άνθρωποι ανταγωνίζονται μεταξύ τους πιστεύοντας λανθασμένα ότι έτσι θα γίνουν ευτυχισμένοι (Haidt J. 2010. The Happiness Hypothesis. Finding Modern Truth in Ancient Wisdom).
Ορίζουμε τη ζωή μας με βάση την ζωή των άλλων. Όμως η ευτυχία των άλλων δεν συνεπάγεται και τη δική μας ευτυχία.
Η μικρή μου εμπειρία μέχρι σήμερα με έχει διδάξει πως η “χαμένη” ευτυχία μας βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις επιθυμίες μας και την εσωτερική μας γαλήνη. Πηγάζει από μέσα, πηγάζει όμως και από έξω.
Από που πρέπει να ξεκινήσουμε; Από την ανακάλυψη των δικών μας επιθυμιών. Μακριά από τα πολιτισμικά επιβαλλόμενα πρότυπα, μακριά από τα κοινωνικά “πρέπει”. Αγαπητή Άννα, τι σε κάνει να αισθάνεσαι όμορφα, τι θέλεις να κάνεις, με τι χαίρεσαι και γελάς, με ποιον ή ποιους θες να είσαι; Θαρρώ πως η ευτυχία βρίσκεται σε αυτή την απάντηση.
Ξέρω, επίσης, ότι αυτή η απάντηση δεν είναι τόσο εύκολη όσο ακούγεται. Τι κι αν κάνουμε λάθος επιλογή; Τι κι αν αλλάξουν οι επιθυμίες μας στο μέλλον; Τι κι αν σήμερα με κάνει ευτυχισμένο αυτό και αύριο το άλλο; Τι κι αν αλλάξουν τα θέλω, οι σκέψεις μας, η ζωή μας, ακόμα και ο ίδιος μας ο εαυτός; Γιατί μας τρομάζει η αλλαγή; Γιατί της βάζουμε αρνητικό πρόσημο; Η ευτυχία δεν είναι στατική. Κάθε άλλο! Έρχεται αναπάντεχα και το ίδιο αναπάντεχα φεύγει…και μετά ξαναέρχεται.
Τολμώ να πω πως ακόμα και τα λάθη μας συντελούν στην ευτυχία μας. Γιατί αυτά τα λάθη τα αναγνωρίσαμε, συνεπώς μπορούμε και να τα διορθώσουμε.
Η ευτυχία δεν είναι κάτι που μπορούμε να το βρούμε, να το αποκτήσουμε ή να το πετύχουμε απευθείας. Θα πρέπει να διαμορφώσουμε τις σωστές συνθήκες και μετά να περιμένουμε. Μερικές από τις συνθήκες βρίσκονται εντός μας, όπως η συνοχή ανάμεσα στα μέρη και τα επίπεδα της προσωπικότητας μας. Άλλες απαιτούν σχέσεις με πράγματα πέρα από εμάς: Ακριβώς όπως τα φυτά χρειάζονται ήλιο, νερό και καλό χώμα για να ευδοκιμήσουν, οι άνθρωποι χρειάζονται αγάπη, δουλειά και μία σύνδεση με κάτι μεγαλύτερο. Αξίζει να προσπαθήσουμε για να διαμορφώσουμε τις σωστές σχέσεις ανάμεσα στον εαυτό μας και τους άλλους, ανάμεσα στον εαυτό μας και τη δουλειά μας και ανάμεσα σε εμάς και κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μας. Αν διαμορφώσουμε αυτές τις σχέσεις σωστά, θα αναδυθεί μια αίσθηση σκοπού και νοήματος (Haidt J. 2010).
Αγαπητή Άννα, ποιος είναι ο πραγματικός λόγος που αισθάνεσαι απογοήτευση; Γιατί συγκρίνεις τον εαυτό σου με τους άλλους; Κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός, μοναδικός και έχει την δική του αξία. Όπως πολύ απλά αναφέρει ο Χόρχε Μπουκάι “Δεν χρειάζεται να υπάρχουμε με κάποιον συγκεκριμένο τρόπο για να αξίζουμε. Για να αξίζουμε πραγματικά, έχει πρωταρχική σημασία να είμαστε ακριβώς και μόνο όπως είμαστε”.
Αναρωτιέσαι “γιατί δεν μπορώ να αποκτήσω εμπειρίες τόσο εύκολα”. Αυτή σου η ερώτηση με βάζει σε πολλές σκέψεις. Πώς ορίζουμε εμείς το εύκολα και πώς οι άλλοι; Ξέρουμε στ΄αλήθεια πόσο “εύκολα” τα κατάφεραν οι άλλοι; Μήπως δίνουμε έμφαση στο αποτέλεσμα; Ή για να το θέσω πιο σωστά, όσον αφορά τους άλλους επικεντρωνόμαστε στο αποτέλεσμα και όχι στην πορεία που έκαναν, αντιθέτως όσον αφορά εμάς δίνουμε έμφαση στην πορεία και στο πόσο δύσκολη μπορεί να είναι, παρά στο αποτέλεσμα. Παράδοξο δεν είναι;
Σε αυτό το σημείο επιτρέψτε μου να πω πως αποκομίζουμε περισσότερη ευχαρίστηση από την πρόοδο που κάνουμε προς τους στόχους μας παρά από την επίτευξη τους διότι, όπως είπε ο Σαίξπηρ, “Η ψυχή της χαράς βρίσκεται στη στιγμή της πράξης”.
Αναφέρεις πως είσαι παγιδευμένη σε μία κατάσταση από την οποία δεν μπορείς να ξεφύγεις. Σε προτρέπω να βγάλεις το «δεν» από τη φράση σου. Αυτή η τόσο μικρή λέξη αλλάζει τα πάντα. Βάζοντας την άρνηση δεν μπροστά από το ρήμα μπορώ, έχεις ήδη προσχεδιάσει το μέλλον. Καμία προσπάθεια, καμία αλλαγή. Η απογοήτευση και η αγανάκτηση επομένως, είναι αναπόφευκτες. Αφαιρώντας όμως αυτή την αρνητική λέξη, πολλές ελπίδες έρχονται στην επιφάνεια. Αρκεί να προσπαθήσεις, αρκεί να πιστέψεις στον εαυτό σου.
“Έχω τα πινέλα, έχω τα χρώματα, ζωγραφίζω τον παράδεισο και μπαίνω μέσα” είχε πει ο Νίκος Καζαντζάκης. Με τη ρήση του αυτή μας προτρέπει να οραματιστούμε και να χτίσουμε τη δική μας ζωή. Μέσα σε αυτό το ταξίδι θα ανακαλύψουμε και τη δική μας ευτυχία, γιατί μόνο οι δικές μας επιλογές μπορούν να μας κάνουν πραγματικά ευτυχισμένους.
Αγαπητή Άννα, ξέρω πως στην απάντηση μου δεν θα βρεις ξεκάθαρη λύση για το πρόβλημα σου. Την λύση που αναζητάς μόνο εσύ μπορείς να την δώσεις στον εαυτό σου. Ευελπιστώ, όμως, όσα ανέφερα να σε προβληματίσουν και να σε βάλουν σε σκέψεις. Πιστεύω πως αυτή είναι η αρχή για την επίλυση κάθε προβλήματος.
Γνωρίζοντας όμως, πως κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο και απαιτεί χρόνο και κόπο μη διστάσεις να ζητήσεις τη βοήθεια κάποιου Ψυχοθεραπευτή, προκειμένου να σε κατευθύνει σωστά. Φυσικά, και εμείς είμαστε πάντα εδώ να σε ακούσουμε.
Θα κλείσω με μία επιπλέον φράση να σκεφτείς, δανεισμένη από τον Τζωρτζ Ουάσινγκτον “Έχω μπαρκάρει σε έναν πλατύ ωκεανό, που είναι απέραντος στις προοπτικές του, και στον οποίο, ίσως, δεν υπάρχει πουθενά ασφαλές λιμάνι”.
