Μία φορά, δύο βατραχάκια έπεσαν σε ένα βάζο με αφρόγαλο.
Αμέσως κατάλαβαν ότι βουλιάζουν. Ήταν αδύνατο να κολυμπήσουν ή να επιπλεύσουν για πολύ μέσα σε εκείνη την πηχτή μάζα που έμοιαζε με κινούμενη άμμο. Στην αρχή, τα βατραχάκια χτυπούσαν με μανία τα πόδια τους για να φτάσουν στην άκρη του δοχείου. Όμως, ήταν ανώφελο. Απλώς πλατσούριζαν στο ίδιο σημείο και βυθίζονταν περισσότερο. Ένιωθαν ότι γίνονταν όλο και δυσκολότερο να ανέβουν στην επιφάνεια και να αναπνεύσουν.
Το ένα φώναξε “Δεν μπορώ άλλο. Είναι αδύνατον να βγεις από εδώ. Σε αυτό το υλικό δεν μπορείς να κολυμπήσεις. Αφού θα πεθάνω, δεν βλέπω γιατί πρέπει να παρατείνω το βάσανο μου. Τί νόημα έχει να πεθάνεις εξαντλημένος από μια στείρα προσπάθεια;”
Μόλις το είπε αυτό, έπαψε να χτυπάει τα πόδια του και βυθίστηκε αμέσως. Το κατάπιε κυριολεκτικά το πηχτό άσπρο υγρό.
Το άλλο βατραχάκι, πιο επίμονο και ίσως πιο πεισματάρικο, σκέφτηκε: “Δεν γίνεται! Δεν υπάρχει τρόπος να κουνηθείς μέσα σε αυτό το πράγμα. Ωστόσο, παρόλο που ο θάνατος πλησιάζει, προτιμώ να παλέψω ως την τελευταία μου πνοή. Δεν θέλω να πεθάνω ούτε δευτερόλεπτο πριν την ώρα μου”.
Συνέχισε να προσπαθεί και να πλατσουρίζει στο ίδιο σημείο, δίχως να προχωράει ούτε εκατοστό, ώρες και ώρες. Και ξαφνικά, τόσο που χτυπούσε τα πόδια του, το αφρόγαλο έπηξε και έγινε βούτυρο. Έκπληκτο, το βατραχάκι πήδηξε και πατινάροντας έφτασε στην άκρη του δοχείου. Και γύρισε στο σπίτι του κοάζοντας χαρούμενο.
Η ιστορία αυτή μας εισάγει στην έννοια του όρου Ελπίδα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Snyder και τους συνεργάτες του (1991), ο όρος αυτός αποτυπώνει μια πνευματική διαδικασία, η οποία εμπεριέχει την κινητοποίηση προς έναν στόχο και την επιθυμία επίτευξης του. Η ελπίδα, οικοδομείται από δύο θεμελιώδη στοιχεία. Το πρώτο οργανώνεται γύρω από την υποκειμενική αντίληψη της επιτυχίας. Αναλυτικότερα, αφορά την πίστη κάποιου στην ιδέα πως όταν χρησιμοποιησεί όλη του την ενέργειά για έναν στόχο, αυτή θα ευοδώσει. Εν ολίγοις, αναφέρεται στην αντίληψη του πολυπόθητου στόχου ως κάτι το επιτεύξιμο, το εφικτό και το τροποποιήσιμο. Συμπληρωματικά με αυτό το στοιχείο, το δεύτερο συστατικό της ελπίδας, είναι η υποκειμενική αντίληψη της ικανότητας του ατόμου. Περιέχει δηλαδή την πίστη του ατόμου ότι διαθέτει όλα τα κατάλληλα μέσα (πνευματικά, υλικά, σωματικά, ψυχικά) για να αποκτήσει αυτό που επιθυμεί. (Σταλίκας Α. & Μυτσκίδου Π., 2011, σ.69).
Πολλές φορές έχουμε ακούσει σε δύσκολες στιγμές της ζωής μας “Κάνε υπομονή, έχε ελπίδα”, “Οποίος ελπίζει, πάντα κερδίζει”. Γιατί όμως η καλλιέργεια της ελπίδας μέσα μας θεωρείται τόσο σημαντική για την ζωή μας;
Ένα από τα βασικότερα οφέλη της ελπίδας έχει να κάνει με αύξηση της αποτελεσματικότητας του ατόμου. Συγκεκριμένα, το άτομο με υψηλά επίπεδα ελπίδας καλλιεργεί την αυτοεκτίμηση και την αυτογνωσία του. Έχοντας λοιπόν επίγνωση των πόρων και των μέσων που διαθέτει, το άτομο τα προσαρμόζει καταλλήλως, ανάλογα με την περίσταση, και παρουσιάζει μεγαλύτερα ποσοστά επιτυχίας. Παράλληλα, η ελπίδα συσχετίστηκε με μειωμένα επίπεδα παιδικής κατάθλιψης (Snyder, Hoza et al., 1997) καθώς και με την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και διαμόρφωση συναφών στρατηγικών (Carver et al., 1989).
Συνεπώς, ακόμα και στις δυσκολότερες στιγμές της πορείας μας, η ανάπτυξη ενός χαρακτηριστικού όπως η ελπίδα, αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας αλλά αποτελεί και ένας σημαντικός παράγοντας πρόληψης και προστασίας της ψυχολογικής μας υπόστασης.
Βιβλιογραφία:
Σταλίκας Α. & Μυτσκίδου Π.(2011) Εισαγωγή στην Θετική ψυχολογία. Εκδόσεις τόπος, Αθήνα.
Carver, C.S., Scheierr, M.F. & Weintraub, J.K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56, 267-283.
Snyder, C.R., Harris, C., Anderson, J.R., Holleran, S.A., Irving, L.M., Sigmon, S.T., Yoshinobu, L., Gibb, J., Langelle, C. & Harney, P. (1991). The will and the ways: Deveolpment and validation of an individual-differences measure of hope. Journal of Personality and Social Psychology, 60, 570-585.
Snyder, C.R., Hoza, B., Pelham, W.E., Rapoff, M., Ware, L., Danovsky, M., Highberger, L, Rubinstein, H. & Stahl, K.L. (1997) The development and validation of the children’s hope scale. Journal of Pediatric Psychology, 22, 399-421.
Άλλες πηγές:
Χορχέ Μπουκάι: Να σου πώ μια ιστορία, σ.24-25
