Το ξέρετε ότι δεν μπορείτε να επιλέξετε αν θα είστε «πρωινό πουλί»; Είναι στο DNA μας!
ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Το ξέρετε ότι δεν μπορείτε να επιλέξετε αν θα είστε «πρωινό πουλί»; Είναι στο DNA μας!

Το ξέρετε ότι δεν μπορείτε να επιλέξετε αν θα είστε «πρωινό πουλί»; Είναι στο DNA μας!


Υπάρχουν αυτοί που «λάμπουν» με το πρώτο φως της μέρας -ή και νωρίτερα- αλλά υπάρχουν και αυτοί που δεν «λάμπουν»  αν δεν πέσει ο ήλιος!

Δεν είναι απλά προτίμηση ή συνήθεια! Δεν είναι το πως έχουμε μάθει ή τα παιδικά μας χρόνια! Είναι το DNA μας. Στην γενετική επιστήμη, αυτό το χαρακτηριστικό λέγεται «φαινότυπος».

Τι είναι ο φαινότυπος;

Άλλη μια αρχαία ελληνική λέξη έδωσε τις βάσεις για την δημιουργία της λέξης «φαινότυπος». Μετά δηλαδή, από αντιδάνεια του αρχαίου ελληνικού «φαίνω» και «τύπος».  Δηλαδή τα χαρακτηριστικά του DNA (ο τύπος του DNA) που «φαίνεται» στους ανθρώπους. 

Ως «φαινοτυπικά» καλούνται τα χαρακτηριστικά και τα στοιχεία αυτά που «φαίνονται» από το DNA μας. Με άλλα λόγια, είναι η έκφραση του «οδηγιών» που δίνει ο «γονότυπος» του DNA μας.

Συγκεκριμένα, για να δώσω μερικά παραδείγματα, φαινότυποι είναι τα παρατηρήσιμα στοιχεία μας όπως:  το χρώμα των ματιών, το χρώμα των μαλλιών, το ύψος, το μέγεθος του παπουτσιού και άλλα.

Και φυσικά, στο θέμα του ύπνου! Εκεί υπάρχει έντονη κληρονομικότητα στην τάση και την επιθυμία/ ανάγκη μας να κοιμόμαστε το πρωί, το βράδυ, ή με διακοπές.

Για να γίνω πιο συγκεκριμένη, οι συνηθισμένες ώρες ύπνου ή υπνηλίας· η διάρκεια του ύπνου και ό κιρκάδιος ρυθμός κληρονομούνται! 

Άρα ο φαινότυπος του ύπνου (γνωστός και ως χρονότυπος) αναφέρεται σε ένα παρατηρήσιμο μοτίβο #ύπνος συμπεριφορών για νωρίτερα ώρες ύπνου/ αφύπνισης ή μεταγενέστερες ώρες ύπνου/ αφύπνισης.

Διάβασε επίσης:

Ύπνος: γνωρίζουμε πραγματικά τι είναι;

Τι σημαίνει για μένα ο χρονότυπος (φαινότυπος του ύπνου) που έχω;

Οι ερευνητές ενδιαφέρονται για τον χρονότυπο επειδή παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις συμπεριφορές, την υγεία και άλλα.  Εσείς μπορείτε απλά να λάβετε υπόψη σας τις συνήθειες σας σχετικά με τον ύπνο. Για παράδειγμα θα μπορούσατε να υπολογίσετε  πότε σας έρχεται φυσικά η ανάγκη να πέσετε για ύπνο καθώς και πότε ξυπνάτε φυσικά -χωρίς την χρήση ξυπνητηριού.

Πριν προσχωρήσω με τα χαρακτηριστικά των χρονοτύπων να αναφέρω στα παιδιά θεωρείται ότι επικρατεί το να λειτουργούν καλύτερα το πρωί. Στην περίοδο της εφηβείας μέχρι και τα 20 χρόνια υπάρχει μια καθυστέρηση στον ύπνο. Από τα 50 έτη και μετά οι ρυθμοί του ύπνο επανέρχονται στην πρωινή λειτουργικότητα. Ωστόσο, σύμφωνα με μια μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ η έλλειψη ύπνου στους εφήβους έχει ως αποτέλεσμα να είναι πιο πιθανό να υποφέρουν από συναισθηματική δυσφορία και φτωχότερες ακαδημαϊκές επιδόσεις . 

Αρκετές μελέτες έχουν συνδέσει αναφέρει τα χαρακτηριστικά που θα αναφέρω παρακάτω:

Πρωινά πουλιά

Ως «πρωινό πουλί» ορίζουμε τους ανθρώπους που κοιμούνται γύρω στις 9 με 10 μ.μ., και ξυπνάνε γύρω στις 4 με 6 το πρωί. Μερικά ακραία «πρωινά πουλιά» ξυπνάνε ακόμα νωρίτερα!

Συνήθειες:

1)Τα επίπεδα ενέργειας και η παραγωγικότητά είναι υψηλότερα από το πρωί έως αργά το πρωί.

2)Μπορεί να δυσκολευτούν να κάνουν κοπιώδεις εργασίες αργά το βράδυ ή τις βραδινές ώρες.

Τα «πρώιμα πουλιά» τα πηγαίνουν ελαφρώς καλύτερα στο σχολείο/ εργασία καθώς οι ρυθμοί της κοινωνίας μας είναι φτιαγμένη για «πρωινά πουλιά». Παρόλα αυτά μην ανησυχείτε καθώς  οι Sir Winston Churchill, Barack Obam, Bill Clinton και Thomas Edison ήταν διάσημα «νυχτοπούλια».

Νυχτοπούλια

Ως «νυχτοπούλια» ορίζουμε τους ανθρώπους που κοιμούνται στις 12 με 4 μ.μ. και ξυπνούν στις 8  π.μ. με 12 μ.μ.. Σε μερικές ακραίες περιπτώσεις η μέρα με την νύχτα έχουν αντιστραφεί τελείως.

Συνήθειες:

1)Τα επίπεδα ενέργειας και η παραγωγικότητά είναι υψηλότερα τις απογευματινές έως νωρίς το βράδυ.

2)Μπορεί να δυσκολευτούν να ξυπνήσουν νωρίς το πρωί για δουλειές, προπονήσεις ή μαθήματα.

Τα «νυχτοπούλια» τείνουν να έχουν υψηλό IQ, ωστόσο οι «μαθητές-νυχτοπούλια» τείνουν να μην έχουν πολύ καλές ακαδημαϊκές επιδόσεις λόγω της δομής της κοινωνίας μας καθώς το σχολείο είναι πρωινές ώρες.  

Τέλος, θα προσθέσω και μια τρίτη κατηγορία ανθρώπων. Σε αυτήν ανήκουν οι άνθρωποι που δεν εμπίπτουν ούτε στην κατηγορία των «Πρωινών πουλιών» ούτε στα «Νυχτοπούλια». Οι πιθανότητες λένε ότι μάλλον ανήκετε σε αυτήν την κατηγορία μιας και το 60% με 80% των ανθρώπων κατατάσσονται σε αυτή! Θα ήθελα να αναφέρω ότι οι άνθρωποι που ούτε ξυπνούν άγρια χαράματα ούτε τον απόγευμα είναι απόλυτα φυσιολογικοί, και δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας. Εν κατακλείδι βρείτε και εσείς τον χρονότυπο σας και ενημερώστε μας αν επιθυμείτε να τον «μεταβάλλεται» ελαφρώς (ναι, γίνεται!).

Βιβλιογραφία

Gottlieb, D. J., O’Connor, G. T., & Wilk, J. B. (2007). Genome-wide association of sleep and circadian phenotypes. BMC medical genetics, 8 Suppl 1(Suppl 1), S9.

Preckel, F., Lipnevich, A. A., Schneider, S., & Roberts, R. D. (2011). Chronotype, cognitive abilities, and academic achievement: A meta-analytic investigation. Learning and Individual Differences, 21(5), 483-492.

Ιmage by jcomp on Freepik


Διάβασε επίσης: 

Ύπνος: σημασία, μέθοδοι βελτίωσης, συχνές διαταραχές ύπνου

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn

Archives

Categories