in , , ,

Τρανς άτομα και ζητήματα συμπερίληψης στην κοινωνία.


Μια οπτική επικεντρωμένη στις διακρίσεις στην εκπαίδευση, στην εργασία και στις αντιδράσεις της κοινωνίας απέναντι στα διεμφυλικά άτομα.

Ξεκινώντας, και πριν παρουσιαστούν κάποια θέματα σχετικά με την ένταξη των τρανς ατόμων στην κοινωνία, ας επικεντρωθούμε σε ζητήματα ορολογίας. Ο ελληνικός όρος της λέξης transgender (trans) είναι «διεμφυλικός – ή». Το διεμφυλικό άτομο είναι εκείνο όπου το κοινωνικό του φύλο (κοινωνικός ρόλος, συμπεριφορά, εμφάνιση) διαφέρει από το βιολογικό φύλο που του αποδόθηκε στη γέννηση (αγόρι, κορίτσι) (Γαλανού, 2014). Διεμφυλικό χαρακτηρίζεται είτε γίνει η φυλομετάβαση είτε όχι. Για παράδειγμα, μπορεί ένα άτομο να είναι γυναίκα βιολογικά, αλλά να νιώθει άνδρας και αυτό να είναι το φύλο του κοινωνικά. Σε αυτό το θέμα άπτονται ζητήματα περί δυσφορίας φύλου, όπου το άτομο νιώθει «εγκλωβισμένο» σε ένα σώμα με το οποίο δεν νιώθει άνετα. Σημαντικό είναι να υπάρχει σεβασμός ως προς την έκφραση του καθένα, και να αποκαλούμε τον οποιονδήποτε με τον τρόπο που εκείνος αισθάνεται βολικά.

Ο τομέας της εργασίας σχετίζεται με την ταυτότητα φύλου σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2019 (Καραλή). Στην ίδια μελέτη, στην οποία ωστόσο δεν γίνεται γενίκευση των αποτελεσμάτων σε όλη την τρανς κοινότητα, φάνηκε πως κάποιοι συμμετέχοντες έμεναν μακροχρόνια άνεργοι λόγω της διεμφυλικής τους ταυτότητας, κάποιοι άλλοι αναγκάστηκαν να προσφύγουν στην πορνεία, ενώ ορισμένοι δεν αντιμετώπισαν ιδιαίτερα προβλήματα. Αυτά τα αποτελέσματα εξηγούνται από το ιστορικό του κάθε ατόμου και τους εκάστοτε παράγοντες του πλαισίου. Πέρα από τις έρευνες, ακόμα και από την καθημερινότητά μας επαληθεύονται τα παραπάνω αποτελέσματα, αν σκεφτούμε πόσους τρανς βλέπουμε να εργάζονται δίπλα μας – ελάχιστοι.

Σε ζητήματα εκπαίδευσης και συγκεκριμένα της Μαθηματικής εκπαίδευσης φαίνεται πως τα τρανς άτομα – και γενικότερα η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα, μαζί με τις ετεροφυλόφιλες γυναίκες βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, όπως αυτή έχει νομιμοποιηθεί από το σύστημα. Θεωρείται ότι σε αυτόν τον τομέα πλεονάζουσα θέση έχουν οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες και έτσι διαμορφώνονται οι διακρίσεις. Σε ένα πρώτο πλάνο ωστόσο δεν φαίνεται να υπάρχει συσχέτιση του σεξουαλικού προσανατολισμού των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων και στην επίδοσή τους στα μαθηματικά, αλλά είναι εκείνη η απόκλισή τους από τις διαμορφωμένες νόρμες, που πυροδοτούν τις διακρίσεις στο πλαίσιο του σχολείου (Φωτιάδου, 2022). Σαφώς χρειάζεται αναδιάρθωση τόσο στο υπάρχον σύστημα, όσο και στις πρακτικές των εκπαιδευτικών και των ανωτέρων τους, που ασυνείδητα το συντηρούν.

Τελειώνοντας, ποιά είναι η συμπεριφορά της κοινωνίας απέναντι στα τρανς άτομα; Η αλήθεια είναι πως η ελληνική κοινωνία χαρακτηρίζεται ακόμα συντηρητική, με τις μεγαλύτερες ηλικίες να είναι ιδιαίτερα επικριτικοί απέναντί τους. «Φυσιολογικό» θεωρείται το ετεροφυλόφιλο, ενώ οτιδήποτε αποκλίνει από αυτό, είναι «ανώμαλο». Γεγονός είναι ότι ακόμα και η εκκλησία, μέλη της Βουλής αλλά και άλλοι φορείς εξουσίας και επιρροής, δηλώνουν άμεσα και έμμεσα την καχυποψία τους ως προς τα διεμφυλικά άτομα (Μουζάκη, 2019). Από ό,τι φαίνεται η ελληνική κοινωνία δεν είναι ακόμα έτοιμη να αποδεχθεί κάτι τόσο καινούργιο γι’αυτήν.

Όπως έχει ήδη αποφανθεί, τα περισσότερα τρανς άτομα αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε πλαίσια της καθημερινής τους ζωής. Δεν μπορούν να έχουν απολαύσουν εύκολα τα αγαθά της κοινωνίας (ασφάλεια, εργασία, αίσθηση του «ανήκειν», αλληλεγγύη, προστασία), πράγματα τα οποία για τα μη τρανς άτομα, θεωρούνται δεδομένα. Πολλές φορές αυτά τα άτομα εισέρχονται για θεραπεία στους ειδικούς ψυχικής υγείας, όχι επειδή υπάρχει δυσφορία με το ότι είναι τρανς, αλλά λόγω των διακρίσεων που υφίστανται. Ακριβώς λόγω αυτών των διακρίσεων περιθωριοποιούνται, ορισμένοι αναγκάζονται να ξεφύγουν στην πορνεία για να επιβιώσουν, στιγματίζονται και αυτός ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται.

Δεν είναι «πρόβλημα» το να είσαι τρανς. Φαίνεται πως το πρόβλημα είναι να είσαι τρανς στην Ελλάδα. Ωστόσο έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος και αυτά τα άτομα αρχίζουν να γίνονται περισσότερο ορατά και αποδεκτά, όμως σαφώς υπάρχουν ακόμα περιθώρια βελτίωσης για να αφομοιωθούν πλήρως από την ελληνική κοινωνία. Είναι σχεδόν ακραίο, να κατακρίνεσαι για το ποιος επιλέγεις να είσαι.

Βιβλιογραφικές Αναφορές:

Γαλανού, Μ., 2014. Ταυτότητα και έκφραση φύλου.

Καραλή, Σ.Ε., 2019. Τρανς κοινότητα και ένταξη στην αγορά εργασίας.

Μουζάκη, Μ., 2019. Η κοινωνική αντίδραση έναντι της σεξουαλικής ετερότητας. Το Βήμα των Κοινωνικών Επιστημών, (71).

Φωτιάδου, Β., 2022. Ταυτότητα φύλου, Σεξουαλικός προσανατολισμός και Μαθηματική Εκπαίδευση.

Οι εικόνες ανακτήθηκαν από: unsplash.com

What do you think?

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: “Έχω ιδεοληψίες σχετικά με την αυτοκτονία όμως υπάρχουν στιγμές που κάνω όνειρα”

Γράφει η Ελένη Κουμίδη Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια