in

Σχολικός Εκφοβισμός: Η σκοπιά του θύτη


ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ «ΝΤΑΗΔΕΣ» ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

Σχολικός εκφοβισμός ορίζεται η άσκηση οποιασδήποτε μορφής βίας από μια ομάδα μαθητών σε μια άλλη, εντός ή εκτός του χώρου του σχολείου. Από την φραστική βία έως τη σωματική, από το «αθώο» πείραγμα έως το θανατηφόρο χτύπημα, τα περιστατικά κακοποίησης μεταξύ μαθητών ολοένα και αυξάνονται.

Σημαντική διαφοροποίηση ανάμεσα στο σχολικό εκφοβισμό και την απλή σύγκρουση μεταξύ των μαθητών, είναι η ανισότητα ανάμεσα στις δυο αντιμαχόμενες ομάδες. Στην περίπτωση του “bullying” η μια πλευρά, θεωρείται σωματικά ή κοινωνικά «ανώτερη» από την άλλη, η οποία κατά κύριο λόγο στέκεται σε μειονεκτική θέση.

Στη χώρα μας, τα ποσοστά του σχολικού εκφοβισμού είναι ανησυχητικά. Έρευνες δείχνουν ότι το 10% – 15% των μαθητών θα εκφοβίσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους τους συμμαθητές τους.

Ωστόσο, μεγάλη συζήτηση γίνεται για τα θύματα του σχολικού εκφοβισμού, για τα κοινά χαρακτηριστικά τους και τους τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου. Τί γίνεται όμως με τους θύτες; Ποιά παιδιά έχουν τη μεγαλύτερη τάση να ασκήσουν βία σε κάποιον συμμαθητή τους; Ποιά είναι αυτά τα γνωρίσματα που τα διαφοροποιούν από τους υπόλοιπους και κατά πόσο ο χαρακτηρισμός του «νταή» είναι ατομικό εγγενές χαρακτηριστικό, αν όχι συνονθύλευμα κοινωνικών και οικογενειακών παραγόντων;

Έχει παρατηρηθεί ότι η πλειονότητα των παιδιών που ασκούν σχολικό εκφοβισμό, είναι στην πραγματικότητα πληγωμένα, φοβισμένα και θυμωμένα παιδιά. Η ένταση και η βίαιη συμπεριφορά τους, έχουν ως αφετηρία κάποιο «σκοτεινό σημείο» της καθημερινότητάς τους, για παράδειγμα τη σχέση τους με τους γονείς τους ή την ίδια την αυτοεικόνα τους. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η ανασφάλεια των παιδιών ως προς κάποιο τομέα, οδηγεί στην επιθετική στάση απέναντι στους γύρω.

Παρόλα αυτά κορωνίδα του προβλήματος είναι το οικογενειακό περιβάλλον. Με τον όρο αυτό, δεν νοείται μόνο η σχέση παιδιού – γονέα, αλλά και η ανατροφή που έχει δοθεί στο παιδί, το κλίμα που επικρατεί στην οικογένεια και κυρίως, η σχέση μεταξύ των γονέων. Εάν ένα παιδί μεγαλώνει σε ένα σπίτι αυταρχικό, απαρχαιωμένων αντιλήψεων, βίαιων συμπεριφορών και ανελευθερίας, είναι σχεδόν αυτονόητο ότι κάποια στιγμή στη ζωή του θα παρουσιάσει αντίστοιχα ξεσπάσματα.

Πώς θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί επιτυχώς το φαινόμενο;

Σε πρώτο στάδιο απαιτείται η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και η μέριμνα της πολιτείας. Καμπάνιες και ενημερώσεις μπορούν να προσελκύσουν το ενδιαφέρoν όλων και να οδηγήσουν στην μείωση του φαινομένου. Επιπλέον, το κράτος οφείλει να υπηρετήσει αυστηρή και αδέκαστη νομοθεσία γύρω από τα αδικήματα και τα εγκλήματα που πολλές φορές πραγματοποιούνται στο όνομα του “bullying”.

Αναμφισβήτητα τα ηνία της αντιμετώπισης του προβλήματος βρίσκονται στα χέρια της εκάστοτε οικογένειας. Πέρα από την γαλήνια συνύπαρξη των μελών μέσα στο σπίτι, την αποφυγή εντάσεων και την «αποδεκτή» ανατροφή των παιδιών, ένας ακόμη αποτελεσματικός τρόπος ώστε να ενισχυθεί η σχέση γονέα – παιδιού, είναι τα προγράμματα γονεϊκής εμπλοκής και προαγωγής της σχέσης οικογένειας – σχολείου.

Έχουν καταγραφεί αρκετοί τρόποι της γονεϊκής εμπλοκής όπως για παράδειγμα η επικοινωνία οικογένειας – σχολείου για την πρόοδο των παιδιών, εθελοντική συμμετοχή των γονέων σε δραστηριότητες του σχολείου, παροχή βοήθειας των παιδιών στη μελέτη στο σπίτι κλπ.

Αξίζει να σημειωθεί πως η ανάμειξη της οικογένειας στις υποθέσεις του σχολείου έχει μεγαλύτερα αποτελέσματα όταν ξεκινάει ήδη από την προσχολική ηλικία και συνεχίζεται έως την αποφοίτηση του παιδιού.

Ολοκληρώνοντας, πρέπει να αναφερθεί ότι έχουν δημιουργηθεί ποικίλα προγράμματα αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού απευθυνόμενα τόσο στους μαθητές (θύτες και θύματα), όσο και στους γονείς και τους καθηγητές. Επιπλέον υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης και καταγγελιών. Ο σχολικός εκφοβισμός δεν είναι άλλο ένα φαινόμενο – «μόδα» όπως θλιβερά ακούγεται. Πρόκειται για μια μάστιγα που αν δεν αντιμετωπιστεί και καταπολεμηθεί στη ρίζα της, θα προκαλέσει ρήγματα σε ολόκληρη την κοινωνία.

Βιβλιογραφία:

  • EPSTEIN, J.L.(1996). Perspectives and previews on research and policy for school, family, and community partnerships. In: A. Booth & J.F. Dunn (Eds.), Family-school links: How do they affect educational outcomes? (Pp209-246). Mahwan, NJ: Erlbaum.
  • KALTIALA-HEINO, R., RIMPELAE, M., RANTANEN, P., & RIMPELAE, A., (2000). Bullying at school – an indicator of adolescents at risk of mental disorders. Journal of Adolescents, 23, 661-674
  • ROBERT S. FELDMAN (2011). Εξελικτική Ψυχολογία – Δια Βίου Ανάπτυξη, 4, 433. Εκδόσεις, GUTENBERG

What do you think?

9 points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Γιουνγκιανή Συγχρονικότητα: Τυχαίο; Δε νομίζω!

Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας και Έγκλημα