in , , , , ,

Παιδική Κακοποίηση


Εκμετάλλευση και Κακομεταχείριση: Η άλλη πλευρά της οικογένειας

Το φαινόμενο της κακοποίησης των παιδιών δεν είναι νέο. Ριζωμένο στις ανθρώπινες κοινωνίες εδώ και χρόνια, παίρνει κατά καιρούς διαφορετικές μορφές. Από την «ξυλιά» μέχρι τη σεξουαλική κακοποίηση και από την παραμέληση, έως την οικονομική εκμετάλλευση, τα παιδιά κακοποιούνται από το οικογενειακό τους περιβάλλον (στενό ή ευρύ) ανεξαρτήτως χώρας, χρόνου και γένους.

Στο σημείο αυτό, κρίνεται απαραίτητο να τονιστεί αναλυτικά πως στα πλαίσια της παιδικής κακοποίησης συγκαταλέγονται η σεξουαλική κακοποίηση, η παιδική παραμέληση, η παράνομη παιδική εργασία, με στόχο την οικονομική εκμετάλλευση, η ιατρική παραμέληση, η αποκοπή του παιδιού από το σχολείο, η ψυχολογική βία και γενικώς οτιδήποτε καταπατά τα δικαιώματα του παιδιού και εμποδίζει την ομαλή σωματική, πνευματική και συναισθηματική του ανάπτυξη.

Αυτό που εκπλήσσει τους ερευνητές, είναι το γεγονός ότι η κακομεταχείριση των παιδιών μπορεί να συμβεί ακόμη και σε οικογένειες επιφανείς, υψηλού κοινωνικού status και οικονομικά ισχυρές. Σαφέστατα, συνηθέστερο είναι το φαινόμενο τέτοιες συμπεριφορές να παρατηρούνται σε περιβάλλοντα φτώχειας, μονογονεϊκών οικογενειών, κακής σχέσης μεταξύ των γονέων και ιστορικού βίαιης συμπεριφοράς κάποιου μέλους της οικογένειας.

Ένας βασικός λόγος για τον οποίο ανιχνεύεται τόσο έντονα η παιδική κακοποίηση σήμερα, είναι τα δυσδιάκριτα όρια ανάμεσα στο τί σημαίνει αποδεκτή γονεϊκή συμπεριφορά και τί όχι. Πολλοί είναι οι γονείς που ακολουθούν την τακτική του ραπίσματος για να νουθετούν τα παιδιά τους, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που καταφεύγουν στην τιμωρία με την παραμικρή ευκαιρία. Η βιβλιογραφία αναφέρει, ότι αρκετά συχνά η κακοποίηση οφείλεται στις λανθασμένες προσωπικές προσδοκίες των γονέων για τα παιδιά τους και στην αδυναμία των παιδιών να ανταποκριθούν σε αυτές.

Με τα παραπάνω συνδέεται και ο τρόπος που έχουν ανατραφεί οι ίδιοι οι γονείς και οι αξίες που έχουν λάβει από τη δική τους οικογένεια. Ένας άνθρωπος μεγαλωμένος αυταρχικά, οπισθοδρομικά, καταπιεσμένα και πολλές φορές όντας ο ίδιος κακοποιημένος, έχει πολλές πιθανότητες να αναθρέψει ένα παιδί με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν περιπτώσεις, όπου γονείς δεν γνωρίζουν διαφορετικό τρόπο εκδήλωσης της αγάπης τους, μιας και η μόνη γονεϊκή πρακτική που έχουν λάβει οι ίδιοι ως παιδιά, είναι η βία.

Οι Chaffin, Elliott και Urquiza παρατηρούν πως ένας ακόμη λόγος κλειδί στην παιδική κακοποίηση είναι το γεγονός ότι στις δυτικές κοινωνίες η ανατροφή των παιδιών έγκειται αποκλειστικά στα κλειστά όρια της οικογένειας. Αυτό σημαίνει ότι δεν παρέχεται σε κάποιο τρίτο πρόσωπο το δικαίωμα να αναμειχθεί, όπως συμβαίνει σε άλλους πολιτισμούς, όπου το μεγάλωμα των παιδιών είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.

Παρόλα αυτά, ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για την ιδιότητα της Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για την ικανότητα που έχουν ορισμένα κακοποιημένα παιδιά, να ξεφεύγουν από την φαύλο κύκλο της βίας, να ζουν αναπτύσσοντας θετικά συναισθήματα, να αναπτύσσονται ολοκληρωμένα και κυρίως να εκμαιεύουν θετικές συμπεριφορές από τους γύρω. Η Werner παρατηρεί, ότι τα ανθεκτικά παιδιά έχουν τέτοια χαρακτηριστικά (καλοσύνη, στοργή κλπ) που μπορούν να προκαλέσουν στους υπόλοιπους αντίστοιχες συμπεριφορές και να δημιουργήσουν από μόνα τους αυτό το ευνοϊκό περιβάλλον που απαιτείται για την ανάπτυξή τους.

Εν κατακλείδι, είναι τουλάχιστον χρέος μας, ως ενήλικες και ως άνθρωποι εν γένει, να προστατεύουμε τα παιδιά, τα πλάσματα αυτά που δεν είναι ακόμη ικανά να προφυλάξουν τον εαυτό τους. Τηλεφωνικές γραμμές υποστήριξης, κέντρα φιλοξενίας και συμβουλευτικής ή μια απλή καταγγελία στην αστυνομία, έχουν σώσει πολλές ζωές παιδιών που υποφέρουν. Ας κάνουμε το ελάχιστο, για να πετύχουμε το μέγιστο!

Βιβλιογραφία:

AMMERMAN, R. T. & PATZ, R. J. (1996). Determinants of child abuse potential: Contribution of parent and child factors. Journal of Clinical Child Psychology, 25, 300-307.

CHAFFIN, M. (2006). The changing focus of child maltreatment research and practice within psychology. Journal of Social Issues, 62, 663-684.

ELLIOTT, K. & URQUIZA, A. (2006). Ethnicity, culture, and child maltreatment.  Journal of Social Issues, 62, 787-809.

EVANS, G. W. (2004). The environment of childhood poverty. American Psychologist, 59, 77-92.

FELDMAN, R. (2011) Εξελικτική Ψυχολογία –Δια βίου ανάπτυξη. Επιστημονική Επιμέλεια: Μπεζεβέγκης Η. Εκδ. GUTENBERG

HAUGAARD, J. J. (2000). The challenge of defining child sexual abuse. American Psychologist, 55, 1036-1039.

KITZMANN, K., GAYLORD, N., & HOLT, A., (2003). Child witnesses to domestic violence: A meta-analytic review. Journal of Consulting & Clinical Psychology, 71, 339-352.

LITROWNIK, A., NEWTON, R., & HUNTER, W. (2003). Exposure to family violence in young at-risk children: A longitudinal look at the effects of victimization and witnessed physical and psychological aggression. Journal of Family Violence, 18, 59-73.

OSOFSKY, J. (2003). Prevalence of children’s exposure to domestic violence and child maltreatment: Implications for prevention and intervention. Clinical Child & Family Psychology Review, 6, 161-170.

STRAUS, M. A., & GELLES, R. J. (Eds.) (1990). Physical violence in American families. New Brunswick, NJ: Transaction.

WERNER, E. E. (1995). Resilience in development. Current Directions in Psychological Science, 4, 81-85.

What do you think?

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Βρέχει έξω και εγώ απολαμβάνω το τσιγάρο μου.

Στο γυμνάσιο δέχτηκα bullying, επειδή ήμουν πολύ ντροπαλη.