Να Δημιουργείς

Να Δημιουργείς


Πότε ήταν η τελευταία φορά που δημιούργησες κάτι; Οτιδήποτε. Ένα φαγητό, μια ζωγραφιά, ένα παζλ. Να αφήσεις το κινητό στην άκρη για δύο ώρες και να απορροφηθείς σε ένα δημιούργημα. Αν η απάντηση είναι, πολύς καιρός, μήπως ήρθε η ώρα να το δοκιμάσεις;

Πολλοί άνθρωποι αποφεύγουν να ενασχοληθούν με μια δημιουργική ασχολία γιατί όπως αναφέρουν οι ίδιοι, δεν έχουν ταλέντο. Μία εκνευριστικά αναληθής φράση, που δυστυχώς έχει ριζωθεί στο μυαλό πολλών ανθρώπων από μικρή ηλικία. Πριν προχωρήσουμε παρακάτω, ας ξεκαθαρίσουμε δύο βασικά πράγματα: Πρώτον, “όλοι οι άνθρωποι έχουμε ταλέντο σε κάτι” και δεύτερον, “μπορείς να ασχοληθείς με μια δημιουργική δραστηριότητα ακόμη και αν δεν έχεις ταλέντο σε αυτήν”. Θα δούμε παρακάτω, τι ψυχολογικά οφέλη μπορεί να μας προσφέρει η δημιουργία, πως μπορούμε να βάλουμε τη δημιουργία στη ζωή μας και γιατί το να μάθουμε να είμαστε δημιουργικοί θα έχει καθοριστικό αντίκτυπο σε όλους τους τομείς της ζωής μας.

Γιατί να Δημιουργείς

Για πολλά χρόνια είχε επικρατήσει η άποψη πως η δημιουργικότητα είναι ένα στοιχείο της ανθρώπινης προσωπικότητας, το οποίο κατέχουν μόνο λίγοι, ξεχωριστοί άνθρωποι, που έχουν μια έμφυτη τάση προς τη δημιουργία. Εκεί στηρίζεται και η φράση «Δεν έχω ταλέντο», την οποία χρησιμοποιούν πολλοί άνθρωποι, έχοντας την εντύπωση πως το ταλέντο και η δημιουργικότητα συνδέονται μόνο με κάποια μορφή τέχνης ή με κάποια επιστημονική ανακάλυψη. Η αλήθεια είναι όμως πως η δημιουργικότητα υπάρχει σε όλους μας. Σε αυτό το συμπέρασμα τείνουν οι ψυχολόγοι, που πιστεύουν πως ο καθένας από μας έχει την ικανότητα να δημιουργήσει, μια ικανότητα που με τις κατάλληλες ενέργειες μπορεί να αναπτυχθεί και να εφαρμοστεί στην απλή καθημερινή ζωή και όχι μόνο στην τέχνη ή την επιστήμη.

Έτσι λοιπόν, η χαρά της δημιουργίας είναι ένα συναίσθημα που μπορούμε να το νιώσουμε όλοι και πρέπει να το νιώσουμε για το καλό μας. Καταρχάς, είναι μια τρομερά αγχολυτική διαδικασία. Η ενασχόληση με μια δημιουργική ασχολία, μας δίνει τη δυνατότητα να ξεφύγουμε από τις σκοτούρες της καθημερινότητας, να ξεχάσουμε όλα τα δυσάρεστα που μας συνέβησαν μέσα στη μέρα, και να εκτονώσουμε όλα τα νεύρα και τα αρνητικά συναισθήματα που κουβαλάμε. Η ενασχόληση με μια δημιουργική ασχολία έχει χαρακτηριστεί ως μια μορφή διαλογισμού. Μία έρευνα του Βρετανικού Περιοδικού Ψυχικής Υγείας έδειξε πως το να γράφεις για ένα συναισθηματικό θέμα μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης (η κατεξοχήν ορμόνη του στρες).

Κατά δεύτερον, η ηθική και ψυχική ικανοποίηση που αισθανόμαστε όταν έχουμε ολοκληρώσει το δημιούργημά μας είναι απερίγραπτη. Πέρα από τη μεγάλη χαρά που αισθανόμαστε, καθώς φέραμε εις πέρας ένα δύσκολο έργο, τονώνεται και η αυτοπεποίθησή μας. Αισθανόμαστε περήφανοι για αυτό που καταφέραμε, ένα συναίσθημα που ενισχύεται όταν και άλλοι άνθρωποι θαυμάζουν το δημιούργημά μας. Είναι πολύ σημαντικό και για τα παιδιά αλλά και για τους ενήλικες να ακούνε θετικά σχόλια για την προσπάθειά τους και να παροτρύνονται από τους οικείους τους να συνεχίσουν. Από που λοιπόν μπορεί να ξεκινήσει κάποιος;

Πως να Δημιουργείς

Υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί ένας άνθρωπος να επωφεληθεί από τη δημιουργία. Και αφού οι περισσότεροι πιστεύουν πως η δημιουργία συνδέεται απαραίτητα με την τέχνη, ας ξεκινήσουμε λοιπόν από εκεί. Ας πάρουμε για παράδειγμα τη ζωγραφική. Είμαι σίγουρος πως η τελευταία φορά που ζωγράφισες ήταν στο σχολείο. Μετά, οι περισσότεροι (βάζω και τον εαυτό μου μέσα), δεν ξανά ασχοληθήκαμε ποτέ με αυτήν. Γιατί; Μια πιθανή απάντηση είναι: «Το μόνο που μπορώ να ζωγραφίσω είναι σπιτάκια και ανθρωπάκια». Σε αυτό έχω να αντιπαραθέσω το εξής: Που είναι το κακό με αυτό; Κανείς δεν έχει την απαίτηση από εσένα να ζωγραφίσεις τη Μόνα Λίζα. Δεν ζωγραφίζουμε μόνο για να δημιουργήσουμε ένα αριστούργημα. Ζωγραφίζουμε για τον εαυτό μας. Όταν ήμασταν παιδιά ζωγραφίζαμε γιατί το διασκεδάζαμε. Γιατί μας άρεσαν τα χρώματα, γιατί αποτυπώναμε την ψυχή μας στο χαρτί.

Το ίδιο μπορούμε να κάνουμε και τώρα. Η ζωγραφική είναι ένα παράδειγμα. Η λίστα είναι μεγάλη. Ποίηση, γράψιμο, τραγούδι, μουσική, αγγειοπλαστική, γλυπτική. Αν πάλι δε σε εκφράζει κάτι από αυτά, μπορείς να δημιουργήσεις με διαφορετικό τρόπο. Μπορείς να μαγειρέψεις το αγαπημένο σου φαγητό, να φτιάξεις ένα γλυκό ακόμη και ας μην τρώγεται. Η διαδικασία έχει σημασία. Όχι το αποτέλεσμα. Ακόμη, μπορείς να δημιουργήσεις τις κατάλληλες συνθήκες για ένα φυτό να ανθίσει και να αναπτυχθεί. Μπορείς να δημιουργήσεις έναν όμορφο χώρο για να ζεις. Δεν υπάρχει περιορισμός στη δημιουργία. Και αν η λέξη “ταλέντο” σου τριβελίζει ακόμη το μυαλό, ο μόνος τρόπος για να ανακαλύψεις το ταλέντο που εσφαλμένα πιστεύεις ότι δεν έχεις, είναι να δοκιμάσεις μέχρι να το βρεις.

Πόσο Σημαντικό είναι να Δημιουργείς;

Υπάρχει κάτι άλλο πέρα από τα ψυχολογικά οφέλη του να δημιουργείς; Γιατί είναι τόσο σημαντικό να μάθουμε να δημιουργούμε; Γιατί το να ζεις, σημαίνει να δημιουργείς! Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής σου δημιουργείς το χαρακτήρα σου, δημιουργείς φιλίες, δημιουργείς την καριέρα σου, μπορεί να δημιουργήσεις μια επιχείρηση, να δημιουργήσεις μια οικογένεια! Για να κάνεις το δημιούργημά σου όσο το δυνατόν καλύτερο, χρειάζονται μερικά βασικά πράγματα: να αφιερώσεις χρόνο, να ξοδέψεις ενέργεια, να κάνεις θυσίες. Αυτό ισχύει για όλα τα δημιουργήματά σου, από τα πιο εύκολα μέχρι τα πιο δύσκολα.

Μπορεί να θεωρείς δύσκολο το να συνδυάσεις διαφορετικά υλικά για να φτιάξεις ένα νόστιμο φαγητό. Φαντάσου τότε πόσο δύσκολο είναι να συνδυάσεις διαφορετικά στοιχεία για να διαμορφώσεις την προσωπικότητά σου. Μπορεί να νομίζεις ότι χρειάζεται να αφιερώσεις πολύ χρόνο και ενέργεια για να μάθεις να ζωγραφίζεις ένα τοπίο. Δεν είναι τίποτα μπροστά στο χρόνο και την ενέργεια που απαιτείται για να δημιουργηθεί μια φιλία που θα αντέξει για χρόνια. Μπορεί να πιστεύεις ότι χρειάζονται θυσίες για να μάθεις να παίζεις ένα μουσικό όργανο. Μπορείς να αναλογιστείς πόσες θυσίες χρειάζονται για να δημιουργήσεις μια οικογένεια;

Για αυτό λοιπόν εξασκήσου στην τέχνη της δημιουργίας. Ξεκίνα από τα απλά. Εκεί που το χειρότερο που μπορεί να πάει στραβά είναι να σπαταλήσεις μια λευκή κόλλα χαρτί ή να κάψεις ένα φαγητό. Οι τεχνικές όμως είναι οι ίδιες. Αυτά που αλλάζουν είναι τα μεγέθη. Και σιγά σιγά, θα γίνεσαι καλύτερος/η. Εκεί που οι άλλοι θα βλέπουν το δημιούργημά σου με τα μάτια τους, εσύ θα το βλέπεις με την ψυχή σου και θα διακρίνεις σε αυτό τον κόπο σου, τον χρόνο που αφιέρωσες και τις θυσίες που έκανες. Θα βλέπεις σε αυτό ένα κομμάτι του εαυτού σου. Ένα κομμάτι από τη ζωή σου θα υπάρχει μέσα στο δημιούργημά σου. Και όπως έγραψε ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους φιλοσόφους, ο Albert Camus:

To create is to live twice

 

Glăveanu, V.-P. (2010). Principles for a Cultural Psychology of Creativity. Culture & Psychology, 16(2), 147–163.

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%B9%CE%B6%CF%8C%CE%BB%CE%B7

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Συμμετοχή στη συζήτηση

Archives

Categories