in

Οι μύθοι της παιδικής κακοποίησης.


Η κακοποίηση είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που υπήρχε και συνεχίζει να υπάρχει σε όλες τις εποχές. Μπορεί να πάρει πολλές μορφές, να αφορά διάφορες κοινωνικές ομάδες και να έχει ποικιλία επιπτώσεων. Μια σημαντική κατηγορία της κακοποίησης είναι εκείνη που αφορά τα παιδιά, όλων των ηλικιών. Στην Ελλάδα, ορίζεται ως «η άσκηση βίας ή παραμέλησης ενός παιδιού ή εφήβου από ένα άτομο το οποίο εμπιστεύεται ή εξαρτάται, όπως λόγου χάριν ο γονέας». Το ποσοστό που κακοποιούνται σε ετήσια βάση στη χώρα μας υπολογίζεται στις 28.000.

Τα παιδιά που έχουν υποστεί κάποια μορφή κακοποίησης παρουσιάζουν μια ποικιλία συμπτωμάτων, τόσο σωματικά όσο και ψυχικά. Σωματικά μπορούν να παρατηρηθούν κακώσεις κι εγκαύματα, δηλητηριάσεις, σημάδια στο τριχωτό της κεφαλής, αιματώματα και πολλά ακόμη. Σε επίπεδο συμπεριφοράς, κατά κανόνα εμφανίζουν περιορισμένες κοινωνικές δεξιότητες, χαμηλή ακαδημαϊκή επίδοση, παραβατικότητα κι επιθετικότητα. Επίσης, παρατηρείται έντονο άγχος, φοβίες, χαμηλή αυτό-εκτίμηση, αλλαγές στον ύπνο και την όρεξή του να φάει, απόσυρση και αυτοκαταστροφικές τάσεις. Φυσικά όλα τα παραπάνω και πολλά ακόμα δεν οδηγούν πάντα στο συμπέρασμα της κακοποίησης, όμως είναι «καμπανάκια κινδύνου», αρκετά για να πυροδοτήσουν υποψίες.

Υπάρχουν πολλά ψέματα γύρω από το συγκεκριμένο θέμα, που απέχουν από την πραγματικότητα και οφείλουν να ξέρουν όσοι μεγαλώνουν ένα παιδί. Το να γνωρίζουμε τι συνιστά μύθο και τι όχι βοηθά στην καλύτερη κατανόηση και αντιμετώπιση αυτών των καταστάσεων.

  • «Μη μιλάς σε ξένους».

Σίγουρα ένα παιδί είναι πολύ σημαντικό να μάθει να μη μιλάει σε αγνώστους, όμως σε περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης οι «ξένοι» αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 10%. Το υπόλοιπο 90% αποτελείται από άτομα που η οικογένεια γνωρίζει, εμπιστεύεται και τα αφήνει να μπουν στο σπίτι της.

  • Οι γυναίκες δεν κακοποιούν παιδιά.

Μπορεί στο μεγαλύτερο ποσοστό των περιπτώσεων οι δράστες να είναι άντρες, παρόλα αυτά δε σημαίνει ότι δε διαπράττουν και οι γυναίκες κακοποίηση. Κατά κανόνα συμμετέχουν παθητικά είτε με την ανοχή τους είτε και παίζοντας κάποιο ρόλο στην κακοποίηση.

  • Τα παιδιά δεν κακοποιούν σεξουαλικά άλλα παιδιά.

Το 23% των κρουσμάτων σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών αφορούν θύτες ηλικίας κάτω των 18 ετών. Γι’ αυτό θεωρείται απαραίτητη η διακριτική επίβλεψη ενός ενήλικα είτε στο σπίτι μας είτε σε κάποιο φιλικό σπίτι.

  • Δεν έγινε και τίποτα αν φιλήσει τη θεία ή τον παππού ενώ δεν το θέλει.

Μπορεί οι γονείς να θέλουν να δείξουν ότι το παιδί τους έχει καλούς τρόπους κι είναι ευγενικό όμως αν το παιδί δε δείχνει τη διάθεση να φιλήσει κάποιον δεν πρέπει να το πιέζουν. Έχει το δικαίωμα να εκφράζεται με όποιον τρόπο επιλέγει το ίδιο. Πρέπει να είναι προσεκτικοί όταν το παιδί δείχνει επιφυλακτικό ή να φοβάται να πλησιάσει ένα άτομο που πριν αισθανόταν άνετα.

  • Είναι λιγάκι ντροπιαστικό να μάθουμε στα παιδιά τις λέξεις «κόλπος» και «πέος». Είναι καλύτερα να τα μάθουν όταν μεγαλώσουν αρκετά.

Η ενημέρωση των παιδιών για το σώμα τους είναι καλό να ξεκινάει από τα 5-6 χρόνια και να προχωράει σταδιακά μέχρι την εφηβεία. Αυτό θα τα βοηθήσει να συζητούν για το σώμα τους, να κατανοήσουν ότι τους ανήκει και να μην επιτρέπουν σε κανέναν άγνωστο ή γνωστό να τ αγγίξει εκτός από τους γονείς και τον παιδίατρο. Να μπορούν να αναφέρουν στους γονείς κάθε άγγιγμα που τους φαίνεται περίεργο ή τα κάνει να νιώθουν άβολα. Πολύ βοηθητικά μπορούν να φανούν διάφορα βιβλία για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.

  • Τα παιδιά λένε ψέματα ότι κακοποιήθηκαν σεξουαλικά για να τραβήξουν την προσοχή.

Όταν ένα παιδί εκμυστηρεύεται αυτήν την εμπειρία πάντα πρέπει να το λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη, όσο και να μην θέλουμε να το πιστέψουμε γιατί δεν αντέχουμε. Τα παιδιά σπάνια λένε ψέματα και μάλιστα αυτού του είδους. Σε αυτή τη περίπτωση το άτομο που το παιδί επιλέγει να μιλήσει οφείλει να διατηρήσει την ψυχραιμία του, να το διαβεβαιώσει ότι δεν ευθύνεται το ίδιο για αυτό που συνέβη, να το απομακρύνει άμεσα από το άτομο που το κακοποιούσε και να το καθησυχάσει ότι είναι ασφαλές.

  • Δε χρειάζεται να ψάχνω το κινητό ή τον υπολογιστή του. Του έχω εμπιστοσύνη. 

Ο διάλογος, η σωστή και η ανάπτυξη σχέσης εμπιστοσύνης είναι βασικοί στόχοι της διαπαιδαγώγησης του παιδιού. Οι γονείς είναι απαραίτητο από τη στιγμή που δίνουν στα παιδιά τους την δυνατότητα να έρχονται σε επαφή με τα ηλεκτρονικά μέσα να καθιερώνουν κανόνες για την ορθή τους χρήση, καθώς και να τα ενημερώνουν για τους κινδύνους του διαδικτύου τονίζοντας την αποφυγή επικοινωνίας με αγνώστους, να μη δίνουν προσωπικές πληροφορίες κλπ. Σε κάθε περίπτωση οφείλει να γνωρίζει ότι είστε δίπλα του, ανοικτοί να το βοηθήσετε σε ότι χρειαστεί.

  • Αν πέσει κάτι στην αντίληψή σας, μην το καταγγείλετε. Η όλη δικαστική διαδικασία είναι περισσότερο επώδυνη και τραυματική για το παιδί από την ίδια την πράξη.

Αν αντιληφθείτε ότι κάτι περίεργο συμβαίνει με το παιδί σας ή κάποιο άλλο ή σας το αποκαλύψει , άμεσα πρέπει να απευθυνθείτε στην αστυνομία, σε ειδικές υπηρεσίες ή σε ειδικό ψυχικής υγείας ώστε να σας καθοδηγήσει προκειμένου να το βοηθήσετε. Ταυτόχρονα είναι απαραίτητο να καταγγείλετε το περιστατικό γιατί οι θύτες πρέπει να τιμωρούνται κι όχι να αφήνονται ελεύθεροι με τη συναίνεσή μας να συνεχίζουν τις πράξεις τους.

  • Τα θύματα προκαλούν τα ίδια την κακοποίησή τους. Με το ξύλο μαθαίνουν να φέρονται. 

Στην πραγματικότητα είναι μόνο μια δικαιολογία και το ξύλο μόνο κακό μπορεί να προκαλέσει. Η βία δεν είναι ο σωστός τρόπος διαπαιδαγώγησης των παιδιών.

Τί μπορώ να κάνω για να συμβάλλω στην προσπάθεια προστασίας των παιδιών από την κακοποίηση ή παραμέληση:

  • Ενημερώνομαι σωστά για το τι ακριβώς σημαίνει κακοποίηση και παραμέληση, ποιες μορφές συμπεριλαμβάνει και ενημερώνω με τη σειρά μου τους ανθρώπους στο οικείο περιβάλλον μου.
  • Μιλάω με το σωστό τρόπο στα παιδιά μου για το φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης, τα μαθαίνω να προστατεύουν τον εαυτό τους και να υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους.
  • Εάν υποψιαστώ ότι κάποιο παιδί βιώνει στο περιβάλλον του κακοποίηση ή παραμέληση τηλεφωνώ αμέσως στη γραμμή βοηθείας 115 25 της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί» κι αναφέρω το γεγονός.
  • Δεν κλείνω τα μάτια και τα αυτιά μου σε εγκληματικές πράξεις. Δεν γυρνάω το κεφάλι.

Τα παιδιά έρχονται στον κόσμο για να τον κάνουν καλύτερο κι εμείς είμαστε υπεύθυνοι να τα προστατεύουμε και να τους δίνουμε το κατάλληλο περιβάλλον να ονειρευτούν και να ανθίσουν.

Πού μπορείτε να απευθυνθείτε αν υποπτευθείτε μια περίπτωση παιδικής κακοποίησης:

  • 115 25:  γραμμή βοηθείας της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί»
  • 1056: εθνική τηλεφωνική γραμμή για τα παιδιά SOS / ηλεκτρονικά: sos1056@hamogelo.gr
  • Στις τοπικές αρχές, στο Αστυνομικό τμήμα της περιοχής
  • Υπηρεσίες Πρόνοιας

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 

Αβραμίκα Μ., Λαφαζάνη Π., Στεφανούδη Ε. (2013). Παιδική κακοποίηση και παρεμβάσεις. Επιστημονικά χρονικά 2013;18(3):146-151).

Παναγοπούλου Π., Παιδική κακοποίηση. 2007. [ αρχείο pdf ]

https://eliza.org.gr/

https://imommy.gr/

What do you think?

13 points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: ”Νιώθω συνέχεια ότι θα πάθω έμφραγμα”

10 Μηχανισμοί Ψυχολογικής Άμυνας