Ο σύγχρονος κόσμος, δηλαδή ο κόσμος του καταιγισμού της πληροφορίας, ο κόσμος της προβολής και της εικόνας, ο κόσμος της ατελείωτης παραγωγικότητας μας βομβαρδίζει κυριολεκτικά από παντού με πληροφορίες, νέα και ειδήσεις. Όλοι -ή έστω οι περισσότεροι- ως αποτέλεσμα της προαναφερθείσας κατάστασης, δυσκολευόμαστε να πειθαρχήσουμε τη σκέψη μας, συγκρινόμαστε συχνά με τους διπλανούς μας, μένουμε ακόρεστοι και επιθυμούμε όλο και περισσότερα, αγχωνόμαστε ίσως σε υπερθετικό βαθμό για το μέλλον και γενικότερα δυσκολευόμαστε να μείνουμε συγκεντρωμένοι στο παρόν, στο εδώ και τώρα.
Επιπροσθέτως, περνάμε τη ζωή μας μένοντας συνεχώς απασχολημένοι. Φοβόμαστε να επιβραδύνουμε και να μείνουμε αντι-παραγωγικοί. Αλλά γιατί; Δίοτι φοβόμαστε ότι από τη στιγμή που θα σταματήσουμε να κάνουμε, θα σταματήσουμε να είμαστε. Διότι φοβόμαστε ότι αν σταματήσουμε να αποσπούμε τον εαυτό μας, τότε θα αναγκαστούμε να έρθουμε αντιμέτωποι με όλων των ειδών τα συναισθήματα που κρύβουμε ή καταπιέζουμε: δυσαρέσκεια, λύπη, ματαίωση…
Η σύγχρονη εποχή και τα σύγχρονα δεδομένα απαιτούν, από εμάς την εφαρμογή σύγχρονων-ή όχι και τόσο- λύσεων.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, αποφάσισα σήμερα να σας μιλήσω για την ενσυνειδητότητα.
Πρόκειται για μια πρακτική η οποία γεννήθηκε στην ανατολή, αλλά ταξίδεψε μέχρι τη δύση. Οι απαρχές της εντοπίζονται στις διδαχές του βουδισμού και του ταοϊσμού, ενώ στη δύση ταξίδεψε μέσω του Dr. Kabat Zinn, που θεωρείται ο ιδρυτής της.
Ο Kabat Zinn, συγγραφέας, δάσκαλος και καθηγητής ιατρικής του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης των ΗΠΑ, εφηύρε ένα πρόγραμμα διάρκειας επτά εβδομάδων προκειμένου να θεραπεύσει ασθενείς με χρόνιες παθήσεις, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονταν στις παραδοσιακές θεραπείες. Το πρόγραμμα ονομάστηκε MBSR (Mindful Based Stress Reduction) και έγινε γρήγορα πολύ γνωστό στη δύση, καθώς βρήκε πολλές εφαρμογές στις παθήσεις των ατόμων του σύγχρονου κόσμου: υπερανάλυση, άγχος, κατάθλιψη, τελειομανία κ.ά.
Σχετικά με τον όρο, η ενσυνειδητότητα ή αλλιώς το mindfulness αποτελεί τη “με πρόθεση παρατήρηση της εμπειρίας μας στο παρόν, χωρίς κριτική”. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα μέσο παρατήρησης και αποδοχής των σκέψεων, των συναισθημάτων και συνολικά της εμπειρίας μας στο εδώ και τώρα. Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί πως δεν αποτελεί συνώνυμο του διαλογισμού (meditation), όρου με τον οποίο συχνά συγχέεται. Αποτελεί εργαλείο επαφής με το παρόν και επιτρέπει στο άτομο να αποκτήσει περισσότερη επίγνωση. Του επιτρέπει να αφεθεί, χωρίς να κρίνει.
Σύμφωνα μάλιστα με τον APA (American Psychology Association), η εξάσκηση στην ενσυνειδητότητα συνδέεται με σημαντικά οφέλη στη σωματική, ψυχική υγεία και ευεξία. Πιο συγκεκριμένα, η εξάσκηση στην ενσυνειδητότητα βοηθά στη μείωση του μηρυκασμού των σκέψεων, συντελεί στη μείωση του στρες, ενισχύει τη μνήμη εργασίας και τη συγκέντρωση, μειώνει τη συναισθηματική αντιδραστικότητα, συμβάλλει στην ευελιξία της σκέψης και συντελεί στην αίσθηση μεγαλύτερης ικανοποίησης από τις σχέσεις μας.
Καταληκτικά, η ενσυνειδητότητα δεν αποτελεί εργαλείο αδειάσματος του νου, αλλά μέσο παρατήρησης και αποδοχής των σκέψεων μας. Όταν εμείς εξασκούμαστε στην ενσυνειδητότητα, δεν αγωνιζόμαστε να πολεμήσουμε με τις σκέψεις μας, ούτε να απαλλαγούμε από εκείνες. Αντ ‘αυτού εμείς απλά τις παρατηρούμε ειρηνικά. Αργά και σταθερά, αλλάζουμε τη σχέση μας με τον εαυτό μας και προσπαθούμε να τον καταλάβουμε καλύτερα. Προσπαθούμε να τον καταλάβουμε με περιέργεια και ενδιαφέρον.
Βιβλιογραφία:
- Article: What are the benefits of mindfulness, Daphne M. Davis, PhD, and Jeffrey A. Hayes, PhD, 2012
- Article: Mindfulness for Your Health, The Benefits of Living by Moment, NIH News In Health, 2021
- Full Catastrophe Living, Jon Kabat-Zinn, 2013
- https://jonkabat-zinn.com/about/
Επιμέλεια άρθρου: Τυρλή Αικατερίνη
