Κατά καιρούς έχουμε αναρωτηθεί κατά πόσο οι εξωγενείς παράγοντες επιδρούν ευεργετικά στην ψυχική υγεία των ανθρώπων. Στο παρόν άρθρο ο προβολέας πέφτει στα αγαπημένα σε όλους μας κατοικίδια. Αν και είμαι σίγουρη ότι οι μέχρι τώρα ιδιοκτήτες μπορούν να μας επισημάνουν πολλά από τα οφέλη που ενέχει η συγκατοίκηση με τον τετράποδο φίλο τους, θα ήθελα να βασιστούμε σε πολυετείς, εμπεριστατωμένες έρευνες που εξετάζουν ακριβώς αυτό. Σύμφωνα με το National Institute of Health (NIH), και το Center for Disease Control and Prevention (CDC), τα κατοικίδια έχουν ενοχοποιηθεί για τον θετικό τους αντίκτυπο τόσο στην σωματική όσο και στην ψυχική υγεία των ανθρώπων.
Σωματική Υγεία
Η συμβίωση με ένα κατοικίδιο έχει βρεθεί να σχετίζεται θετικά με την καλή υγεία της καρδίας. Μελέτες που εξέτασαν δείγμα από τις βιοχημικές εξετάσεις ατόμων με ή χωρίς κατοικίδια, διαπίστωσαν ότι οι πρώτοι είχαν μειωμένα επίπεδα χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων, ενώ μεταξύ των ασθενών που κατάφεραν να επιβιώσουν από έμφραγμα, είχαν καλύτερες πιθανότητες ανάκαμψης και προσδόκιμου ζωής όσοι είχαν την συντροφιά ενός ζώου. Επιπρόσθετα, καταγράφηκαν σε εκείνους μικρότερα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνης που σχετίζεται με το στρες) γεγονός που επηρεάζει σημαντικά την αρτηριακή πίεση, εμποδίζοντας την να αυξηθεί υπερβολικά. Ας μην ξεχνάμε, φυσικά, ότι τα σκυλιά μας βοηθούν να κρατάμε την φόρμα μας μέσα από το παιχνίδι μαζί τους, και το περπάτημα ή τρέξιμο που περιλαμβάνουν οι βόλτες τους. Παράλληλα, η φροντίδα ψαριών βοήθησε εφήβους με διαβήτη τύπου 1 να είναι συνεπείς στην ασθένεια τους. Συγκεκριμένα, οι έφηβοι που συμμετείχαν στην έρευνα, ήταν υπεύθυνοι να ταΐζουν τα ψάρια δύο φορές την ημέρα και να τους αλλάζουν το νερό μία φορά την εβδομάδα. Η οργάνωση και η υπευθυνότητα που απαιτούσε η συγκεκριμένη διαδικασία μετατέθηκε στην ασθένεια τους, με αποτέλεσμα να ελέγχουν τακτικότερα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους. Δεν πρέπει να παραλειφθεί ότι, η επαφή με τα ζώα, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες, εξάλειψε σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης αλλεργιών και άσθματος.
Ψυχική Υγεία
- Μείωση του άγχους
Η αλληλεπίδραση με τα ζώα σχετίζεται με μειωμένα επίπεδα άγχους και αυξημένη θετική διάθεση εξαιτίας της έκκρισης σεροτονίνης και ντοπαμίνης. Αν χαϊδεύεις μια χνουδωτή μουσούδα, ακούς ένα μελωδικό κελάηδισμα ή παρακολουθείς τις αρμονικές κινήσεις ενός «μονομάχου» που κολυμπάει, έχεις αυξημένες πιθανότητες να αισθανθείς ήρεμος και χαλαρός.
- Συντροφικότητα
Τα ζώα μας κρατούν συντροφιά μειώνοντας το αίσθημα της μοναξιάς. Η έκκριση ωκυτοκίνης προάγει την ανιδιοτελή αγάπη και τρυφερότητα που νιώθουμε για αυτά. Και δεν μας αδικώ καθώς: είναι αληθινοί φίλοι, δεν επικρίνουν, συμμερίζονται τη λύπη και τη χαρά σου παρέχοντας άνευ όρων υποστήριξη!
- Θεραπευτικές ιδιότητες
Η Δρ. Ann Berger, ερευνήτρια και εργαζόμενη στο NIH Clinical Center (Bethesda, Maryland), έρχεται συχνά σε επαφή με ασθενείς που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες και ιδιαίτερα καρκίνο. Τα ζώα και κυρίως τα σκυλιά που εκπαιδεύονται να λειτουργούν θεραπευτικά, συχνά αποτελούν πηγή χαλάρωσης και ευχαρίστησης. Είναι ειδικά εκπαιδευμένα να προσέρχονται σε δομές και νοσοκομεία, λειτουργώντας υποστηρικτικά. Είναι παρόντα, γνωρίζουν ενστικτωδώς πώς να συμπαραστέκονται. Η προσοχή τους είναι διαρκώς εστιασμένη στο άτομο. Είναι φορείς της ενσυνειδητότητας, και η παρουσία τους αποφορτίζει τους ασθενείς και τους βοηθά να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τον πόνο τους.
- Οργάνωση και ενσυναίσθηση
Τα κατοικίδια επιβάλλουν την οργάνωση στην ζωή σου. Η φροντίδα τους απαιτεί να διαμορφώσεις ένα σταθερό πρόγραμμα το οποίο θα τηρείς, λαμβάνοντας υπόψιν σου και άλλες παραμέτρους όπως για παράδειγμα την διαχείριση των οικονομικών σου. Αυτομάτως καλλιεργείς την υπευθυνότητα και τη συνέπεια σου καθώς και την ικανότητα σου να αναγνωρίζεις και να σέβεσαι τις ανάγκες ενός πλάσματος που χρειάζεται τη θαλπωρή σου. Ποιος άλλος θα φροντίσει για τη διατροφή, την περίθαλψη, την καθαριότητα και την ψυχαγωγία του, εκτός από σένα;
- Αυτισμός και ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας)
Σύμφωνα με έρευνες, παιδιά που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού, ήταν εμφανώς πιο ήρεμα όταν έπαιζαν με ινδικά χοιρίδια, ενώ μειώθηκαν τα επίπεδα άγχους τους. Η επαφή τους με το ζώο και το χτίσιμο μίας κοινωνικής σχέσης μαζί του συνέβαλε, επίσης, στην ανάπτυξη συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων με θετικό αντίκτυπο στις σχέσεις τους με συνομηλίκους τους.
Όσον αφορά τα παιδιά με ΔΕΠΥ, το παιχνίδι με σκυλιά τα βοηθά να εκτονώνουν την ενέργεια τους, ενώ η ρουτίνα γύρω από τη φροντίδα των κατοικίδιων βελτιώνει την εστίαση της προσοχής τους και την ικανότητα τους να ακολουθούν πιστά ένα πρόγραμμα.
Αυτά, και ακόμα περισσότερα, θα μπορούσε κανείς να αναφέρει για τους αξιαγάπητους φίλους μας. Φυσικά, όπως και κάθε ανθρώπινη σχέση, και η σχέση με τα ζώα οφείλει να είναι αμφίδρομη. Μπορούν να σου προσφέρουν όλα όσα προαναφέρθηκαν και εκείνα, όμως χρειάζεται να αντιμετωπίζονται με αμέριστη υπευθυνότητα, φροντίδα και αγάπη. Όσοι έχουν ήδη κατοικίδιο, θα σου πουν ότι για αυτούς δεν πρόκειται για έναν απλό δεσμό, αλλά για ένα μέλος της οικογένειας τους, χωρίς το οποίο θα ήταν πολύ διαφορετική η ζωή τους!
Βιβλιογραφία
- Flowers, M. (2022). How Pets can Improve your Health. WebMD.
- Robinson, L. & Segal, J. (2023). The Health and Mood- Boosting Benefits of Pets. HelpGuide.
- Wein, H. (2018). The Power of Pets: Health Benefits of Human- Animal Interactions. NIH News in Health.
Επιμέλεια άρθρου: Τυρλή Αικατερίνη
