in , ,

Η κατάθλιψη αφορά και τα παιδιά: αιτίες και συμπτώματα


Παιδική κατάθλιψη 

Υπάρχει ; 

 Για πολλά χρόνια, η κατάθλιψη στα παιδιά ήταν ένα θέμα που δεν είχε ανοίξει και δεν είχε απασχολήσει τους ειδικούς. Ευτυχώς, η εξέλιξη της επιστήμης της ψυχολογίας οδήγησε στην αναθεώρηση της πεποίθησης που επικρατούσε: τα παιδιά δεν είναι συναισθηματικά ώριμα για να βιώσουν αυτή τη ασθένεια. Την τελευταία εικοσαετία, οι έρευνες έχουν αποδείξει πως όχι μόνο τα παιδιά υποφέρουν από κατάθλιψη αλλά και πως μπορεί να αποβεί μοιραία λόγω της καθυστερημένης διάγνωσής της. Δυστυχώς, γονείς και εκπαιδευτικοί, πολλές φορές αγνοούν τα «σημάδια» που θα αναφερθούν παρακάτω ως συμπτώματα και τα αποδίδουν στην αλλόκοτη συμπεριφορά που μπορεί να έχει ένα παιδί ή ένας έφηβος, με αποτέλεσμα οι πάσχοντες να μην λάβουν βοήθεια εγκαίρως.

Συμπτωματολογία 

Σε ένα γενικότερο πλαίσιο, τα κύρια συμπτώματα της παιδικής κατάθλιψης είναι η μελαγχολία στη διάθεση και η λεγόμενη «ανηδονία», κατά την οποία το παιδί φαίνεται να έχει χάσει το ενδιαφέρον του και το κίνητρο του να κάνει πράγματα τα οποία πριν τα έκανε με μεγάλη ευχαρίστηση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα θα μπορούσε να είναι ένα παιδί που χαίρεται να παίζει καθημερινά με τους φίλους του ποδόσφαιρο και ξαφνικά προτιμά να μένει μόνο του. Επιπρόσθετα, η επιθετική και ευερέθιστη συμπεριφορά είναι ένα σύνηθες σύμπτωμα που εμφανίζουν τα παιδιά. Νιώθουν αισθήματα ντροπής, ενοχής, υπερευαισθησίας, εμφανίζουν επιθετική λεκτική συμπεριφορά, ιδιαίτερα προς τους γονείς και αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα αυτοεκτίμησης καθώς χάνουν την αυτοπεποίθηση τους ως αποτέλεσμα της αυστηρής κριτικής που ασκούν στον εαυτό τους.

Αιτιολογία 

  Οι λόγοι που μπορεί να οδηγηθεί ένα παιδί σε κατάθλιψη ποικίλλουν. Είναι γεγονός, πως αν και η κατάθλιψη σαν ασθένεια δεν μπορεί να κληρονομηθεί, τα παιδιά με γονείς που την έχουν βιώσει έχουν προδιάθεση είτε στην ασθένεια, είτε στο άγχος. Η προδιάθεση αυτή φυσικά μπορεί και να μην εκδηλωθεί ποτέ, αλλά θα εκδηλωθεί σίγουρα στις πρώτες στρεσογόνες καταστάσεις που θα βιώσει το παιδί. Έρευνες έχουν δείξει λοιπόν πως τα παιδιά γονέων με ψυχικές διαταραχές έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κι αυτά συμπτώματα, σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά.

Παράλληλα, ένας πολύ σημαντικός λόγος εμφάνισης της ασθένειας, είναι η κακομεταχείριση του παιδιού και η έκθεση του σε αρνητικά γεγονότα, καθώς τα παιδιά πολύ συχνά νιώθουν ένοχα για αυτά τα γεγονότα και κλείνονται στον εαυτό τους. Όταν ένα παιδί βιώνει δυσκολίες στις διαπροσωπικές του σχέσεις, κυρίως με τους γονείς, βιώνει την κατάθλιψη σαν αντίδραση σε αυτές. Ένας άλλος σοβαρός λόγος, είναι η ελλιπής συναισθηματική διαθεσιμότητα και φροντίδα από τον γονέα, καθώς ο δεσμός που αναπτύσσεται ανάμεσά τους είναι ανασφαλής και κάνει το παιδί να νιώθει πως δεν έχει στήριξη, με αποτέλεσμα να είναι πιο πιθανό να εμφανίσει κάποια στιγμή κατάθλιψη.

Άλλοι παράγοντες μπορεί να είναι ένας θάνατος στο περιβάλλον του παιδιού ή ένα διαζύγιο μεταξύ των γονέων. Είναι αξιοσημείωτο επίσης να αναφερθεί πως ακόμα και περιστατικά που μπορεί να θεωρήσουν ασήμαντα οι γονείς, όπως μια μετακόμιση της οικογένειας, δηλαδή η αλλαγή περιβάλλοντος, έχουν μεγάλο ψυχολογικό αντίκτυπο σε ένα παιδί.

Θεραπεία 

Δυστυχώς, όπως αναφέρθηκε και στην αρχή, η παιδική κατάθλιψη δεν αναγνωρίζεται εύκολα. Σε αυτό συμβάλλει και η φύση της ασθένειας αλλά και η άγνοια των ενηλίκων πάνω στο θέμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ακολουθεί θεραπευτικά προγράμματα ένας πολύ μικρός αριθμός πασχόντων.

Παρ’όλα αυτά, για την άμεση αντιμετώπιση της παιδικής κατάθλιψης, ενδείκνυται ένας συνδιασμός θεραπευτικών μεθόδων, με σκοπό την διατήρηση των αποτελεσμάτων μακροπρόθεσμα. Μία θεραπεία που έχει αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική είναι η γνωσιακή – συμπεριφορική, κατά την οποία το παιδί μαθαίνει να τροποποιεί τις αρνητικές του αντιλήψεις. Η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων είναι επίσης σημαντική για την σωστή επικοινωνία του παιδιού με τους γύρω του και ιδιαίτερα με τους γονείς του. Είναι υψίστης σημασίας να συμμετέχουν και οι γονείς στην θεραπεία, για να αντιμετωπιστούν οι δυσλειτουργίες της οικογένειας και να ενισχυθεί η ενδοοικογενειακή ποιότητα. Η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι αποτελεσματική στα παιδιά και πολλές φορές είναι και επικίνδυνη, επομένως η χρήση της αντενδείκνυται.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

Ψυχοπαθολογία Παιδιών και Εφήβων – Αναπτυξιακή Προσέγγιση (Αθήνα 2006), ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΚΑΚΟΥΡΟΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΝΙΑΔΑΚΗ, εκδόσεις τυπωθήτω – Γιώργος Δάρδανος 

 

What do you think?

10 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: “Νοιώθω πως η καραντίνα με κουράζει, στεναχωριέμαι και θέλω να κοιμάμαι.”

Η ψυχική ανθεκτικότητα στην ύστερη ηλικία