Πώς πρέπει να είναι ένας καλός προπονητής τελικά?

Πώς πρέπει να είναι ένας καλός προπονητής τελικά?


Ακούμε συχνά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να λέγεται πως μια ομάδα έχασε ένα παιχνίδι εξαιτίας της κακής εμφάνισης των παικτών και του μη αποτελεσματικού συστήματός  της από τον προπονητή. Έχετε αναρωτηθεί τι μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτά? Μήπως ο συγκεκριμένος προπονητής δεν ανταποκρίνεται σωστά στα καθήκοντά του και δεν εμπνέει ενθουσιασμό στους παίκτες του?

Ηγεσία ονομάζεται η διαδικασία μέσω της οποίας ένα άτομο ασκεί επιρροή σε ένα σύνολο ατόμων, με απώτερο σκοπό έναν κοινό στόχο, που θα επιτευχθεί με τη συνεργασία.  Όταν ένας αθλητικός οργανισμός αναζητά ηγέτες ή με την πιο καθημερινή έννοια, προπονητές, πρέπει να λαμβάνει υπόψη του κάποια στοιχεία σχετικά με τα χαρακτηριστικά του καθενός. Για παράδειγμα, υπάρχουν οι ηγέτες που είναι προσανατολισμένοι στις σχέσεις και προσπαθούν να αναπτύσσουν  διαπροσωπικές  σχέσεις, να είναι πάντα ανοιχτοί για επικοινωνία, ενώ παράλληλα να διατηρούν θετικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, να μην έρχονται δηλαδή σε διαφωνία με άλλους και να διασφαλίζουν πως όλοι συμμετέχουν στην ομάδα και είναι απόλυτα ευχαριστημένοι. Από την άλλη μεριά, υπάρχουν και οι ηγέτες που είναι προσανατολισμένοι στο έργο και εργάζονται με κύριο σκοπό να βγάλουν όσο καλύτερα γίνεται το έργο τους και να πραγματοποιούν αυτό που έχουν βάλει ως σκοπό τους, όντας τις περισσότερες φορές λίγο απόμακροι από τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτές οι δύο περιπτώσεις, όπως καταλαβαίνετε αποτελούν τα δύο άκρα, κάτι που σημαίνει ότι ένας καλός ηγέτης οφείλει να έχει τον συνδυασμό και των δύο αυτών στυλ, ώστε να επιτυγχάνεται μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα μεταξύ αυτού και της ομάδας.

Σύμφωνα με την κλίμακα ηγεσίας για τον αθλητισμό, λοιπόν,  υπάρχουν πέντε διαστάσεις που έχουν αναπτυχθεί μετά από μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν και αφορούν τις προτιμήσεις που έχουν οι αθλητές για τις συμπεριφορές και αντιλήψεις των προπονητών και το αντίστροφο. Η πρώτη διάσταση αφορά την προπόνηση και ειδικότερα, ο προπονητής που είναι προσανατολισμένος  στην προπόνηση και στις οδηγίες σχετικά με τις σωστή συμπεριφορά των παικτών, έχει πιο θετικά αποτελέσματα στη βελτίωση των τελευταίων, καθώς τους δείχνει τεχνικές πάνω στις δεξιότητες του καθενός, όπως και στρατηγικές για καλύτερη απόδοση. Η δεύτερη διάσταση έχει να κάνει με τη δημοκρατική συμπεριφορά, όπου ο προπονητής επιτρέπει στους αθλητές να συμμετέχουν στις αποφάσεις που σχετίζονται με τους στόχους της ομάδας, τις πρακτικές μεθόδους, αλλά και τις στρατηγικές του αγώνα. Στον αντίποδα, υπάρχει η αυταρχική συμπεριφορά, σύμφωνα με την οποία ο προπονητής λαμβάνει αποφάσεις μόνος του και ασκεί εξουσία για την εκτέλεσή τους, χωρίς να ενδιαφέρεται για το αν κάποιος από τον οργανισμό έχει αντίθετη ή ακόμη και καλύτερη άποψη από εκείνον. Την τέταρτη διάσταση κατέχει η κοινωνική υποστήριξη, στην οποία ο προπονητής διακατέχεται από το αίσθημα της κοινωνικής υποστήριξης. Με λίγα λόγια, ενδιαφέρεται για την καλή διάθεση των αθλητών του και καταβάλλει προσπάθεια ώστε να έχει καλές επαφές μαζί τους και εκτός αθλητικού χώρου. Τέλος, η θετική ανατροφοδότηση σχετίζεται με τους επαίνους που δίνει ο προπονητής στους παίκτες για την απόδοσή τους στους αγώνες, κάτι που είναι αρκετά κρίσιμο, αφού έτσι τους εμψυχώνει και τους προτρέπει να συνεχίσουν να βάζουν τα δυνατά τους και να προσπαθούν για το καλύτερο.

O Bill Parcells είναι ένας επιτυχημένος προπονητής του αμερικανικού ποδοσφαίρου και νικητής τίτλων σε δύο Super Bowls. Ο Bills, λοιπόν, υποστηρίζει πως υπάρχουν κάποιες λέξεις-κλειδιά που συμβολίζουν την επιτυχημένη ηγεσία. Αρχικά, ο προπονητής οφείλει να έχει ακεραιότητα. Η φιλοσοφία του είναι να έχει υγιή δομή για να μπορεί να τη μεταδίδει στους άλλους και να  είναι ανθεκτική στις εξωτερικές πιέσεις που θα προκύψουν και να καταφέρει να παραμείνει σταθερή και να επιφέρει επιτυχία. Δεύτερη είναι η ευελιξία, η οποία προτρέπει τους ηγέτες-προπονητές να σπάσουν και λίγο το παραδοσιακό στυλ ηγεσίας και να εφαρμόσουν κάτι καινοτόμο που θα έχει καλύτερα αποτελέσματα και θα ταιριάζει και περισσότερο στον χαρακτήρα και τη συμπεριφορά των αθλητών. Οπότε αν κάνετε κάτι, γιατί έτσι γινόταν πάντα, τότε μην περιμένετε και τα επιθυμητά αποτελέσματα. Έπειτα, έρχεται η αφοσίωση. Το πρώτο και πιο σημαντικό έργο του προπονητή, μόλις αναλάβει δράση σε μια ομάδα, είναι να καλλιεργήσει το ομαδικό πνεύμα και να ενδυναμώσει τις σχέσεις  των αθλητών μεταξύ τους , έτσι ώστε να συνειδητοποιήσουν ότι πρόκειται για έναν κοινό στόχο που πρέπει να πραγματοποιήσουν και για αυτό οφείλουν να είναι ενωμένοι και δεμένοι. Αν τώρα θέλετε οι παίκτες σας, αλλά και το προπονητικό προσωπικό να έχουν αυτοπεποίθηση, τότε καλό είναι να τους δίνετε αρμοδιότητες  που αφορούν στις λήψεις αποφάσεων, δείχνοντάς τους με αυτόν τον τρόπο πως αποτελούν και αυτοί μέρος του ομαδικού συστήματος και πως είναι σημαντικοί. Τέταρτον, η ευθύνη απευθύνεται στους αθλητικούς οργανισμούς, οι οποίοι για να καταφέρουν να διατηρήσουν αυτό που έχουν χτίσει,  κρίνεται κοινωφελές να προσλαμβάνουν και ηγέτες που να έχουν την ικανότητα να αναλαμβάνουν την ευθύνη των αποφάσεων όλου του οργανισμού. Άξιο αναφοράς αποτελεί και το χαρακτηριστικό της ειλικρίνειας. Όσο δύσκολο και αν είναι κάποιες φορές να είστε ειλικρινείς με τους ανθρώπους που συναναστρέφεστε, καλό είναι να προτιμάτε να λέτε την αλήθεια, ακόμη και αν αυτή δεν είναι όμορφη, διότι σε κάθε περίπτωση είναι σεβαστή. Η ετοιμότητα είναι εξίσου σημαντικό χαρακτηριστικό , αφού οι καλά προετοιμασμένοι ηγέτες μελετούν εξίσου καλά όλα τα συστήματα και σχεδιάζουν όλα τα ενδεχόμενα που μπορεί να συμβούν σε έναν αγώνα, εντάσσοντας μέσα και αυτά που θεωρούν ότι είναι πολύ δύσκολο να  γίνουν. Επίσης, χρειάζεται η έννοια της επινοητικότητας, η οποία μπορεί να συσχετιστεί με την ανθεκτικότητα, πράγμα που σημαίνει πως οτιδήποτε κι αν συμβεί, δε θα υπάρξει παραίτηση, ακόμη και αν όλα δείχνουν να καταρρέουν. Για αυτό και είπαμε ότι οι ηγέτες οφείλουν να σκέφτονται εναλλακτικούς τρόπους για μια κατάσταση. Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο οι αθλητές να έχουν αυτοπειθαρχία, αλλά επιβάλλεται και οι προπονητές να διακατέχονται από αυτήν, ώστε να μην αποκλίνουν από τον στόχο που έχουν θέσει. Τέλος, ένα βαρυσήμαντο χαρακτηριστικό των ηγετών, σύμφωνα με τον Bill, είναι η υπομονή. Και επειδή στη σημερινή εποχή που όλοι βιάζονται να κάνουν τη δουλειά τους και να πραγματοποιήσουν τους σκοπούς τους, η υπομονή είναι ανεκτίμητη και έτσι πρέπει να γνωρίζετε πότε και πώς να δράσετε και τι χρειάζεται να αλλάξετε σε μια περίσταση, πάντα με σύνεση και χωρίς βιασύνη.

Υπάρχει, επιπλέον, και ένας άλλος τύπος ηγεσίας, στον οποίο ο ηγέτης-προπονητής εμπνέει τους ανθρώπους που τον περιβάλλουν στον αθλητικό οργανισμό να τον βοηθούν και να τον υποστηρίζουν, δουλεύοντας μαζί του, προκειμένου να φτάσουν όσο πιο ψηλά γίνεται. Αυτή είναι η λεγόμενη «μετασχηματιστική ηγεσία», όπου επιτυγχάνοντας στόχους αργά και σταθερά, φτάνουν στο σημείο να συνειδητοποιούν ότι έχουν πραγματοποιήσει πολλά παραπάνω από ότι περίμεναν. Χρειάζεται απλώς, να έχετε ένα όραμα και να παροτρύνετε τους άλλους να σας ακολουθήσουν, να εμφυτεύετε τον προσανατολισμό στο έργο, αλλά και στο εγώ, καθώς μέσα από τη διαδικασία πραγματοποίησης του σκοπού, υπάρχουν και τα προσωπικά οφέλη του καθενός, ειδικά όταν η ομάδα νικάει με όμορφο τρόπο και χωρίς αυθαιρεσίες. Και μέσα σε όλα αυτά, ο ηγέτης έχει και την προσωπική του προβολή, αφού όσο η ομάδα και γενικά το σύνολο του οργανισμού λειτουργούν σωστά και αποδίδουν, τόσο ανέρχεται  και το «κύρος» του και συζητιέται στον κόσμο.

Βιβλιογραφία:

Ψυχολογία του αθλητισμού και της άσκησης, Robert S. Weinberg, Daniel Gould

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Συμμετοχή στη συζήτηση

Archives

Categories