in ,

Ηθική παρενόχληση ή “Μobbing”: Ένα σύγχρονο κοινωνικό φαινόμενο


O όρος  mobbing χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά το 1958 από τον Αυστριακό μελετητή Konrad Lorenz για να ορίσει τη μορφή συμπεριφοράς  που υϊοθετούν τα ασθενέστερα ζώα για να εκφοβίσουν και να αποκρούσουν τους ισχυρούς αντιπάλους τους.  O όρος mobbing  προέρχεται από τη λέξη «mob» που σημαίνει επιτίθεμαι, περικυκλώνω, ενοχλώ.  Το σύνδρομο mobbing ή αλλιώς ηθική παρενόχληση,  είναι η κατ’ επανάληψη καταχρηστική ή προσβλητική συμπεριφορά, εντός του χώρου εργασίας που εκδηλώνεται σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο.  Εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους όπως  με λεκτική παρενόχληση, υβριστικούς χαρακτηρισμούς, σαρκασμός, συκοφαντίες ή κοινωνική απομόνωση. Η παρατεταμένη έκθεση του ατόμου στην επίμονη αρνητική συμπεριφορά, προκαλεί δυσκολίες αντιμετώπισης των συγκρούσεων και διαχείρισης των συναισθημάτων του.  Ο όρος της ηθικής παρενόχλησης, σύμφωνα με τον ψυχίατρο Dr. Marie France Hirigoyen, επιλέχθηκε λόγω του ότι δεν θίγει μόνο τις ψυχολογικές πλευρές ενός θύματος αλλά και την ηθική του, αφού ο όρος «ηθική» ενέχει και τη δικιά μας στάση απέναντι στο πρόβλημα.  Το φαινόμενο της παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο, εκφράζεται με διάφορες συμπεριφορές  και μεθόδους  στοχεύοντας πάντα στη κατάρρευση της ψυχολογίας του θύματος.

Αναφορικά με τους τρόπους που ο «θύτης» παρενοχλεί ηθικά το «θύμα», μπορεί να έχουν τη μορφή άμεσης ή έμμεσης επίθεσης.  Αρχικά, η στέρηση καθηκόντων ή η ανάθεση εργασιών στα οποία το άτομο δεν μπορεί να ανταπεξέλθει ή καθήκοντα υποτιμητικά και άχαρα τα οποία θίγουν την επαγγελματική του υπόσταση, είναι χαρακτηριστικές συμπεριφορές παρενόχλησης.  Ένα άλλο “δείγμα” mobbing θεωρείται η άρνηση επικοινωνίας συναδέλφων ή ανωτέρων και φυσικά η αρνητική διάθεση για συνεργασία. Ακόμη, ένα παράδειγμα επιθετικής συμπεριφοράς είναι η επαναλαμβανόμενη αμφισβήτηση των αποφάσεων ή η προκατειλημμένη κριτική της εργασίας του θύματος. Η μεταφορά σε άλλον χώρο εργασίας με στόχο την απομόνωσή του, δυσχαιρένει τη ψυχολογική κατάσταση του ατόμου καθώς και  η διάδοση φημών με έμμεση ή άμεση στοχοποίηση και οι διαρκείς συκοφαντίες, αποτελούν δυστυχώς ένα σύνηθες φαινόμενο mobbing. Η μη λεκτική επικοινωνία, αποτελεί έναν  ακόμη τρόπο εκτόξευσης απειλητικών μηνυμάτων μέσω χειρονομιών, ώστε να μην γίνεται εύκολα αντιληπτό.  Συνήθως για τη συστηματική ταπείνωση του θύματος, επιστρατεύεται η πρόφαση της ανεπαρκούς απόδοσης, ενώ  ταυτόχρονα η απόδοση του εργαζομένου «σαμποτάρεται» από τον θύτη με πολλές μεθόδους, όπως ο αποκλεισμός του εργαζόμενου – θύματος από όλες τις αρμοδιότητες.

Σε όλες τις περιπτώσεις άσκησης ηθικής παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο, ο θύτης ή οι θύτες, είναι άτομα χωρίς αναστολές ή με ψυχοπαθολογία, διαταραγμένες προσωπικότητες που λαμβάνουν ικανοποίηση επιδεικνύοντας την ισχύ τους μέσω υποβάθμισης  των άλλων.  Η ιεραρχία και δύναμη της εξουσίας που δίνεται σε ένα τέτοιο άτομο, θα του δώσει τη ευκαιρία να εκτονώσει τη συσσωρευμένη επιθετικότητά του προς τους ιεραρχικά κατώτερούς του.  Σε αυτές τις συνθήκες, όταν δεν τηρούνται ηθικοί κανόνες και νομικά πλαίσια περί προστασίας του θύματος, ο θύτης είναι ελεύθερος  να  συνεχίζει αδιάλειπτα τις επιθέσεις του. Είναι αναμφισβήτητο πως τα άτομα που ασκούν παρενόχληση, έχουν χαμηλό επίπεδο συναισθηματικής νοημοσύνης, διακατέχονται από  παθολογική ανάγκη για έλεγχο, ενώ διαθέτουν υψηλό επίπεδο υπεροψίας και ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά. Γενικότερα, η  συμπεριφορά του είναι μεθοδευμένη και η στρατηγική του πάντα προσανατολίζεται στην επίδειξη ισχύος στα ευάλωτα θύματα.

Εν κατακλείδι, το φαινόμενο του mobbing  είναι ένα πολυσύνθετο και πολυδιάστατο ζήτημα που μπορεί να πραγματοποιηθεί σε οποιονδήποτε χώρο και  οποιαδήποτε χρονική στιγμή. Τα χαρακτηριστικά του ανταγωνισμού, η επιθυμία και δίψα για εξουσία καθώς και ο εγωκεντρισμός, οδηγούν σε βίαιες και παράνομες συμπεριφορές εις βάρος άλλων με σκοπό την εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων. Αναμφίβολα, συχνά πίσω από αυτές τις συμπεριφορές ελλοχεύουν ψυχικές διαταραχές, με ιδιαίτερα επιβλαβείς συνέπειες για το κοινωνικό περιβάλλον. Κρίνεται λοιπόν σημαντική, η άμεση καταγγελία και αναφορά τέτοιων ανεπιθύμητων, προσβλητικών πράξεων στο τμήμα Προσωπικού, που είναι υπεύθυνο για την ασφάλεια των εργαζομένων ή αλλιώς η μήνυση στον Συνήγορο του Πολίτη.  Η τήρηση αρχείων των περιστατικών εκφοβισμού είναι επίσης απαραίτητο αποδεικτικό στοιχείο  για την προστασία του θύματος.  Είναι βασικό λοιπόν, να υπάρχει ευαισθητοποίηση των εργαζομένων  σε τέτοιου είδους συμπεριφορές καθώς  και τα συναισθήματα αλληλεγγύης και αλληλοσεβασμού, ώστε να λειτουργήσουν κατασταλτικά  στην εξάπλωση του φαινομένου.

Βιβλιογραφία:

«Σύνδρομο mobbing», Ευάγγελος Γ. Παπαγεωργίου (Νευρολόγος, Ψυχίατρος, Ψυχοθεραπευτής), https://www.e-g-papageorgiou.gr/index.php?ID=articles_issues_EL&Rec_ID=44

«Το σύνδρομο mobbing στην εργασία», Θ. Βασιλειάδης (Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής), https://www.vasileiadis-theodoros.com/post/2015/08/01/%CF%84%CE%BF-%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%BF-mobbing-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1

«Το φαινόμενο ηθικής/ ψυχολογικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας», Μαρία Χριστίνα Τσιάμα, (Ε.Ι.Ε.Α.Δ.), https://www.eiead.gr/publications/docs/arthra%20kai%20meletes%20to%20fanomeno%20tis%20ithikis%20parenoxlisis%20sto%20xwro%20ergasias.pdf

Η εικόνα ανακτήθηκε από: pixabay.com

What do you think?

18 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ινδικό παραμύθι για την Ενσυνειδητότητα (Mindfulness)

Ψtalk: “Aπό τότε που με θυμάμαι έχω κακή σχέση με το φαγητό και το σώμα μου”