Με την έναρξη των υποχρεώσεων για τη νέα σχολική χρονιά ένα σύνηθες φαινόμενο είναι να έρχεται σε δεύτερη μοίρα η άθληση των παιδιών. Είναι, ωστόσο, τόσο μεγάλη η ευεργετική αξία του αθλητισμού στην ψυχική υγεία και τη βελτίωση της διάθεσης, που πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα για τους γονείς η παραπομπή σε αυτήν την ενασχόληση.
Πέρα από την προφανή σωματική ευεξία που προσφέρουν σε ένα παιδί οι αθλητικές δραστηριότητες, πρέπει να αξιολογήσουμε ιδιαίτερα και τη συμβολή στην ψυχολογία του. Ιδιαίτερα για τους νέους που αντιμετωπίζουν κοινωνικό άγχος και δυσκολία στη συναναστροφή, ο αθλητισμός αποδεδειγμένα συμβάλλει στην αντιμετώπισή του μέσω της καλλιέργειας κοινωνικών δεξιοτήτων, της αυξημένης αυτοπεποίθησης και της ικανότητας για επικοινωνία και συνεργασία με τους άλλους.
Ιδιαίτερα βελτιωμένη για τα παιδιά που αθλούνται παρουσιάζεται και η αυτοαποτελεσματικότητα. Η υψηλή αυτοαποτελεσματικότητα συνδέεται με πίστη στις προσωπικές ικανότητες, προσήλωση στους στόχους και αντίληψη των δυσκολιών, όχι τόσο ως εμπόδια αλλά ως ευκαιρίες για μάθηση.
Έρευνες έδειξαν πως οι νέοι που ξεκινούν από νωρίς τον αθλητισμό εμφανίζουν υψηλότερη βαθμολογία, σε σύγκριση με εκείνους που δεν εμπλέκονται καθόλου σε αθλητικές δραστηριότητες, στις εξής πτυχές της προσωπικότητάς τους: ικανότητα, αυτοπεποίθηση, σύνδεση, χαρακτήρα και φροντίδα. Ως εκ τούτου, ο αντίκτυπος στην εξάλειψη συμπτωμάτων άγχους, καθώς και σε αισθήματα ανημπόριας και αβοηθησίας, είναι άμεσος.
Η συμμετοχή στην άθληση είναι, επίσης, άμεσα συνδεδεμένη με την ενίσχυση της αυτοαντίληψης και της ολοκληρωμένης εικόνας για τον εαυτό. Το να αποκτήσει το παιδί «γνώθι σαυτόν» είναι ένα σημαντικό στάδιο προς τη θεμελίωση της ταυτότητάς του, μιας ιδιότητας που θα το βοηθήσει να αναπτύξει στέρεο χαρακτήρα, υπερασπιζόμενο τον εαυτό του και την προσωπικότητά του.
Ιδιαίτερα για τα ομαδικά αθλήματα φαίνεται να ενισχύεται σε μεγαλύτερο βαθμό η αυτοπεποίθηση και η συνολική ευεξία του παιδιού. Η συνεργασία με τα υπόλοιπα, λοιπόν, παιδιά φαίνεται να οδηγεί σε μια ευρύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς που οφείλει να υιοθετεί σε αυτό το πλαίσιο, καθώς το παιδί συμμορφώνεται με κανόνες και μαθαίνει στην πειθαρχία.
Ένας πολύτιμος αρωγός του αθλητισμού στην ψυχολογία των παιδιών είναι και η εκμάθηση διαχείρισης των συναισθημάτων. Η διαχείριση των συναισθημάτων, ως ιδιότητα, παρουσιάζεται σαφώς αυξημένη στους νέους που αθλούνται, σε σύγκριση με εκείνους που ασχολούνται με άλλου είδους δραστηριότητες. Κατά αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται άμεσα η ψυχική ανθεκτικότητα, η οποία είναι η ικανότητα ενός ατόμου να ανακάμπτει και να προσαρμόζεται αποτελεσματικά σε τραυματικές καταστάσεις, όπως π.χ. απώλειες ή σοβαρά προβλήματα. Είναι η ψυχολογική δύναμη που επιτρέπει σε ένα άτομο να συνεχίσει να προχωρά μπροστά, παρά τις δυσκολίες. Η εμπλοκή σε αθλητικές δραστηριότητες βοηθά τους νέους να ανασυγκροτούνται και να ξεπερνούν τα προβλήματά τους πιο εύκολα, γεγονός που παρουσιάζεται και με τη χαμηλότερη συχνότητα ψυχικών ασθενειών για τα παιδιά αθλητές.
Συμπερασματικά, ο αντίκτυπος του αθλητισμού στην ψυχολογία των παιδιών και των εφήβων διέπει πολλές εκφάνσεις της, εφόσον τα παιδιά και οι έφηβοι παρουσιάζονται περισσότερο σίγουρα και διεκδικητικά, με αυξημένο συναισθηματικό έλεγχο και αντίληψη, ενώ η ψυχική υγεία τους φαίνεται να είναι βελτιωμένη.
Προτού, λοιπόν, επιτρέψουμε σε ένα παιδί να προτιμήσει μια ηλεκτρονική συσκευή ως τρόπο χαλάρωσης από το πρόγραμμά του, ή το φορτώσουμε με περισσότερες υποχρεώσεις, ας θυμηθούμε πόσο σημαντική καθίσταται για την ψυχολογία του και τη διάθεσή του η ύπαρξη έστω και λίγου χρόνου για μια αθλητική δραστηριότητα, και ας το βοηθήσουμε να την υιοθετήσει.
Βιβλιογραφία
Chandrakanta Hiremath, 2019. Impact of sports on mental health. International Journal of Physiology, Nutrition and Physical Education. Retrieved from: https://www.journalofsports.com/pdf/2019/vol4issue1S/PartA/SP-4-1-4-781.pdf
Αρχισυνταξία και επιμέλεια άρθρου: Πατσαρούχα Παρή
