in , ,

Γνωρίζοντας το Σύνδρομο Korsakoff

_______________________________________________________________________________

Το σύνδρομο Korsakoff αποτελεί ένα χρόνιο νευρο-ψυχιατρικό σύνδρομο, το οποίο «οφείλει» την ονομασία του στον Ρώσο γιατρό Sergei Korsakoff, ο οποίος το 1800 επικέντρωσε την προσοχή σε ένα σύνδρομο που είχε παρατηρήσει ότι συνοδεύει την χρόνια κατάχρηση αλκοόλ με κυριότερο σύμπτωμα αυτού να αποτελεί η απώλεια μνήμης, ενώ μελετήθηκε εκτενέστερα το 1971 από τις Helen Sanders και Elizabeth Warrington (Kolb, B. & Whishaw, I. Q., 2018).

Το σύνδρομο προκαλείται εξαιτίας της έλλειψης της υδατοδιαλυτούς βιταμίνης θειαμίνη (γνωστή και ως βιταμίνη B1, η οποία μετατρέπει τη γλυκόζη που υπάρχει στο αίμα σε ενέργεια για τον οργανισμό). Αυτή η έλλειψη, οδηγεί σε καταστροφή πολλαπλών περιοχών του εγκεφάλου που με τη σειρά τους προκαλούν αμνησία και σύγχυση.

Το σύνδρομο Korsakoff, εκτός από το ότι παρατηρείται στο πλαίσιο του χρόνιου αλκοολισμού, πιστεύεται επίσης ότι ανήκει και στο φάσμα της εγκεφαλοπάθειας του Wernicke.

Εγκεφαλοπάθεια Wernicke: χαρακτηρίζεται από έντονη εμφάνιση, ανάπτυξη σύγχυσης, νυσταγμό, μερική οφθαλμοπληγία και αταξία λόγω έλλειψης θειαμίνης συνδυαστικά με τη συχνή κατανάλωση υδατανθράκων, ενώ συχνά η βάση είναι ο χρόνιος αλκοολισμός. Η θεραπεία συνίσταται στην επαναπρόσληψη/διορισμό θειαμίνης, ενώ αν δεν επέλθει θεραπευτική αντιμετώπιση, τότε η εγκεφαλοπάθεια εμμένει και μπορεί να αναπτυχθεί σε σύνδρομο Korsakoff.

Όμως, η εγκεφαλοπάθεια Wernicke είναι οξεία και συχνά αποτελεί αναστρέψιμη κατάσταση, εν αντιθέσει με το σύνδρομο Korsakoff που είναι χρόνιο και αμετάκλητο. Όταν όμως, η εγκεφαλοπάθεια Wernicke συνοδεύει το σύνδρομο Korsakoff, τότε γίνεται λόγος για το σύνδρομο Wernicke-Korsakoff.

Αιτιολογία:
Πέραν της αδυναμίας απορρόφησης της θειαμίνης από την γαστρεντερική οδό και τη συσσώρευσή της στο ήπαρ εξαιτίας της χρόνιας κατάχρησης αλκοόλ, στην ανάπτυξη του συνδρόμου συμβάλλει και η κακή διατροφή (όπου συνδυαστικά με το αλκοόλ αποτρέπει την επαρκή ποσότητα πρόσληψης θειαμίνης), ενώ μεταξύ των αιτιών συμπεριλαμβάνονται και οι διατροφικές διαταραχές, οι συχνοί εμετοί (ακόμη και η υπέρμεση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης), οι ψυχικές νόσοι, οι χημειοθεραπείες αλλά και ο καρκίνος.

Επιπολασμός:
Το σύνδρομο Wernicke-Korsakoff σε παγκόσμια κλίμακα φαίνεται να απαντάται σε ένα ποσοστό της τάξεως 0-2%. Τις… «ομάδες κινδύνου» αποτελούν κυρίως οι άστεγοι, οι ανήκοντες στην τρίτη ηλικία και οι ασθενείς ψυχικής υγείας. Όμως, επειδή το σύνδρομο Korsakoff σε ένα μεγάλο ποσοστό του δε διαγιγνώσκεται και υπάρχει ασυμφωνία ως προς τα κριτήρια διάγνωσης, υπάρχουν ελλιπή δεδομένα σχετικά με τη συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου αλλά και τον επιπολασμό του.

Συμπτωματολογία:

  • Προδρομική Αμνησία (αδυναμία απόκτησης νέων μνημών, αλλά πρόσβαση σε προηγούμενες, πριν την εμφάνιση του συνδρόμου),
  • Αναδρομική αμνησία (απώλεια μνήμης που εκτείνεται πίσω στο χρόνο σε σχέση με τον χρόνο πρόκλησης του συνδρόμου),
  • Μυθοπλασία (εδώ οι ασθενείς δημιουργούν ιστορίες για γεγονότα που μοιάζουν αληθοφανείς-καθώς αφορούν παρελθούσες εμπειρίες-ενώ δεν παραδέχονται την απώλεια μνήμης),
  • Φτωχό περιεχόμενο συζήτησης,
  • Έλλειψη εναισθησίας και
  • Απάθεια.

Θεραπεία/Διαχείριση του Συνδρόμου:

Όπως προαναφέρθηκε, προκειμένου ο ασθενής να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά και να ανακάμψει ένα μέρος της λειτουργικότητάς του, είναι απαραίτητη η πρόσληψη θειαμίνης πολλές φορές συμπληρωματικά και με άλλα φάρμακα τα οποία χορηγούν οι εκάστοτε ειδικοί ιατροί.

Καταληκτικά, ιδιαίτερα σημαντική είναι η διαφοροδιάγνωση καθώς παρόμοια συμπτωματολογία εμφανίζεται και σε άλλες διαταραχές (ενδεικτικά: νόσος Alzheimer, άνοια με σωμάτια Lewy, καρκίνοι, διαταραχές έπειτα από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, σχιζοφρένεια, μεταβολικές διαταραχές κ.α.). Κι ενώ η πρόγνωση του συνδρόμου -σε περίπτωση που δε γίνει έγκαιρα αντιληπτό- μπορεί να μην είναι αρκετά καλή (20% των ασθενών παρουσιάζουν σημαντική ανάκαμψη σε διάστημα ενός έτους), ωστόσο είναι αναγκαίο ο ασθενής να γνωρίζει και κυρίως να νιώθει ότι υπάρχουν άνθρωποι γύρω του που νοιάζονται γι’ αυτόν/ην, προσπαθούν να συνεισφέρουν έμπρακτα, αποτελούν στήριγμα και ταυτόχρονα πηγή δύναμης, θέλησης και θάρρους για εκείνον/ην. Τέλος, χρειάζεται όλοι να έχουμε κατά νου πως μπορεί να αδυνατούμε να γυρίσουμε πίσω στο χρόνο και να αλλάξουμε την αρχή, όμως μπορούμε να ξεκινήσουμε από τη σημείο που βρισκόμαστε τώρα και να αλλάξουμε το τέλος!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

Covell, T. & Siddiqui, W. (2021). Korsakoff Syndrome. StatPearls [Internet]. Bookshelf ID: NBK539854

Akhouri, S., Kuhn, J. & Newton, E.J. (2021). Wernicke-Korsakoff Syndrome. StatPearls [Internet]. Bookshelf ID: NBK430729.

Kolb, B. & Whishaw, Q. I. (2018). Μάθηση και Μνήμη. Σε Βασικές Αρχές Νευροψυχολογίας του Ανθρώπου. (Α. Μυλωνά & Ε. Κοππάση, Μτφ). Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg, σσ. 536-537.

Εγκεφαλοπάθεια Wernicke: αιτίες, συμπτώματα, διάγνωση, θεραπεία | Κατάλληλο για την υγεία στο iLive (iliveok.com).

What do you think?

16 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk : “Σπουδάζω ψυχολογία και η μητέρα μου συνεχώς με μειώνει”

Ψtalk: “Η δουλειά μου δε με ικανοποιεί και δεν ξέρω τι να κάνω, τα έχω χαμένα!”