Fomo: Ο φόβος ότι διαρκώς κάτι λείπει

Τι είναι το FOMO;

To Fomo (Fear Of Missing Out) αποτελεί μία πηγή άγχους κατά την οποία το άτομο αισθάνεται ότι χάνει σημαντικές εμπειρίες από τις ζωές των γύρω του. Με την αύξηση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης το φαινόμενο έχει γίνει εντονότερο. Οι άνθρωποι αφιερώνουν πλέον περισσότερο χρόνο σε εφαρμογές, στις οποίες έχουν άμεση πρόσβαση στα ενδιαφέροντα και συναρπαστικά βιώματα των φίλων τους. Το γεγονός αυτό προκαλεί αρνητικά συναισθήματα, με αποτέλεσμα να νιώθει κανείς «στην απ’ έξω» (Tanhan et al., 2022).

Πότε και πώς μπορεί να εκδηλωθεί;

Το Fomo μπορεί να εκδηλωθεί τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική ζωή του ατόμου. Η εκτενής ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δημιουργεί την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση και συμμετοχή σε εκδηλώσεις και δραστηριότητες. Η συνθήκη αυτή οδηγεί σε παρορμητική λήψη αποφάσεων και στην αίσθηση ότι διαρκώς «κάτι λείπει» (Alutaybi et al., 2020). Παράλληλα, στον επαγγελματικό τομέα οι εργαζόμενοι φοβούνται μήπως χάσουν σημαντικές γι’ αυτούς ευκαιρίες. Ως αποτέλεσμα, νιώθουν έντονη ανάγκη για συμμετοχή, παρακολούθηση των εξελίξεων και δημιουργία επαγγελματικών σχέσεων. Η σύγκριση με άλλους εργαζόμενους εντείνει την πίεση και την ανασφάλεια, κάτι το οποίο έχει σημαντικό αντίκτυπο στην ψυχική ισορροπία του ατόμου, οδηγώντας σε προσωπική και επαγγελματική εξουθένωση (Budnick et al., 2019).

Γιατί αισθάνομαστε ότι χάνουμε κάτι σημαντικό;

Η αίσθηση του «ανήκειν» αποτελεί βασική ανάγκη για όλους. Ειδικότερα, τα μέλη μιας κοινωνίας έχουν την επιθυμία για αποδοχή και σύνδεση, καθώς φοβούνται την απόρριψη. Γι’ αυτόν τον λόγο, παρακολουθούν εντατικά τα σημαντικά γι’ αυτούς και για τους γύρω τους γεγονότα (Tanhan et al., 2022). Ακόμα, άτομα που αναζητούν επιβεβαίωση και αναγνώριση από φίλους και γνωστούς είναι πιο ευαίσθητα στην κοινωνική πίεση, με αποτέλεσμα να ακολουθούν το πλήθος (Helsen et al., 2000). Σε διαφορετική περίπτωση, βιώνουν συναισθήματα άγχους, μοναξιάς ακόμα και κατάθλιψης (Barry & Wong, 2020).

Το Fomo σχετίζεται άμεσα με την προσωπικότητα του ατόμου, καθώς ορισμένα χαρακτηριστικά επηρεάζουν τον βαθμό και τη συχνότητα εμφάνισης του φόβου. Ο νευρωτισμός, για παράδειγμα, καθιστά τα άτομα πιο επιρρεπή σε αρνητικά συναισθήματα. Η εξωστρέφεια και η ανοιχτότητα σε εμπειρίες συνιστούν επίσης προγνωστικούς παράγοντες. Κι αυτό διότι συνδέονται με την επιθυμία συμμετοχής σε κοινωνικές δραστηριότητες και την ανάγκη να νιώθει κανείς μέρος των γεγονότων (Saritepeci & Kurnaz, 2024; Zhang et al., 2024).

Επιπλέον, η ηλικία μπορεί να καθορίσει την ένταση και τη φύση του Fomo. Κατά την εφηβεία και την πρώιμη ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και επιζητούν θετική ανατροφοδότηση από τους συνομηλίκους τους (Gul et al., 2022). Το φύλο, από την άλλη, δεν φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά το φαινόμενο, καθώς τα ευρήματα της υπάρχουσας βιβλιογραφίας είναι αντιφατικά (Zhang et al., 2024).

Πώς αντιμετωπίζουμε το Fomo; 

Τώρα που διάβασες τι είναι το Fomo, το πρώτο βήμα είναι να εξετάσεις εάν κάποιες από τις παραπάνω σκέψεις και συμπεριφορές είναι οικείες σε εσένα. Με την καταγραφή ημερολογίου μπορείς να παρατηρήσεις τις σκέψεις και τα συναισθήματά σου αλλά και να ελαττώσεις τη χρήση του κινητού σου. Αφού το κάνεις αυτό, άρχισε να αξιοποιείς τον χρόνο σου σε δραστηριότητες που σε ικανοποιούν και σε γεμίζουν, ανάλογα με τα ενδιαφέροντά σου. Αφιέρωσε, επίσης, χρόνο για να συνδεθείς ουσιαστικά με τους γύρω σου, μακριά από τον ψηφιακό κόσμο (Sokol, 2020).

Όσον αφορά τον χρόνο μπροστά στην οθόνη, είναι σημαντικό να καθορίσεις συγκεκριμένες ώρες την ημέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με την περιορισμένη χρήση τους, μειώνεις την τάση για σύγκριση με τους γύρω σου. Είναι σημαντικό να θυμάσαι πως οι άλλοι δείχνουν μόνο τις στιγές που θέλουν να μοιραστούν και όχι την πλήρη πραγματικότητά τους (Tanhan et al., 2022). Αντ’ αυτού μπορείς να θέσεις τους δικούς σου στόχους και να εστιάσεις στο παρόν. Να επικεντρωθείς, δηλαδή, στη δική σου πρόοδο και επιτυχία, χωρίς να βασίζεσαι στις εμπειρίες των άλλων (Sokol, 2020).

Τελικά, η αληθινή ευτυχία θα έρθει όταν ορίσεις τις προσωπικές σου επιθυμίες και απολαύσεις την πορεία σου προς αυτές. Παράλληλα, δώσε χρόνο στον εαυτό σου για ξεκούραση και εκτίμησε τη σημασία τού να μην κάνεις τίποτα, όταν αυτό χρειάζεται.

Μήπως ήρθε η ώρα να απελευθερωθείς από την πίεση των άλλων και να εστιάσεις σε ό,τι έχει πραγματικά σημασία για έσενα; 

Βιβλιογραφία :

1. Alutaybi, A., Al-Thani, D., McAlaney, J., & Ali, R. (2020). Combating Fear of missing out (FOMO) on social media: the FOMO-R Method. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(17), 6128. Available at: https://doi.org/10.3390/ijerph17176128
2. Barry, C. T., & Wong, M. Y. (2020). Fear of missing out (FoMO): A generational phenomenon or an individual difference? Journal of Social and Personal Relationships, 37(12), 2952–2966. Available at: https://doi.org/10.1177/0265407520945394
3. Budnick, C. J., Rogers, A. P., & Barber, L. K. (2019). The fear of missing out at work: Examining costs and benefits to employee health and motivation. Computers in Human Behavior, 104, 106161. Available at: https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.106161
4. Gul, H., Firat, S., Sertcelik, M., Gul, A., Gurel, Y., & Kilic, B. (2022). Effects of psychiatric symptoms, age, and gender on fear of missing out (FoMO) and problematic smartphone use: A path analysis with clinical-based adolescent sample. Indian Journal of Psychiatry, 64(3), 289–294. Available at: https://doi.org/10.4103/indianjpsychiatry.indianjpsychiatry_34_21
5. Helsen, M., Vollebergh, W., & Meeus, W. (2000). Social Support from Parents and Friends and Emotional Problems in Adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 29(3), 319–335. Available at: https://doi.org/10.1023/a:1005147708827
6. Saritepeci, M., & Kurnaz, M. F. (2024). Antecedents and consequences of FoMO for neuroticism, openness and social influence: Investigating the moderating effect. Personality and Individual Differences, 225, 112657. Available at: https://doi.org/10.1016/j.paid.2024.112657
7. Sokol, R. (2020). Here are 8 ways to shut down your FOMO. Available at: https://www.thehealthy.com/mental-health/fear-of-missing-out/
8. Tanhan, F., Özok, H. İ., & Tayi̇Z, V. (2022). Fear of missing out (FoMO): A current review. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar – Current Approaches in Psychiatry, 14(1), 74–85. Available at: https://doi.org/10.18863/pgy.942431
9. Zhang, W., He, L., Chen, Y., & Gao, X. (2024). The relationship between Big Five personality traits and fear of missing out: A meta-analysis. Personality and Individual Differences, 230, 112788. Available at: https://doi.org/10.1016/j.paid.2024.112788

Αρχισυνταξία και επιμέλεια άρθρου: Παρή Πατσαρούχα