Γιατί για τα άτομα στο φάσμα του Αυτισμού η Αποκριά δεν τελειώνει ποτέ;
ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn

Γιατί για τα άτομα στο φάσμα του Αυτισμού η Αποκριά δεν τελειώνει ποτέ;


Η Αποκριά ήρθε και φέτος όπως κάθε χρονιά. Είναι μια περίοδος ξεχωριστή για τους ανθρώπους τυπικής ανάπτυξης. Περίοδος διαφορετική από της άλλες. Τα άτομα στο αυτιστικό φάσμα, ωστόσο, πρέπει να μασκαρευτούν ξανά όπως κάθε άλλη μέρα.  Για να προχωρήσουμε στην ανάλυση του προηγούμενου πρέπει να αναφερθεί ο ορισμός του αυτισμού.

Ως Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος ορίζεται ως μία νευροαναπτυξιακή διαταραχή (όπως κάποια είδη κώφωσης) διαφορετικής σοβαρότητας σε κάθε άτομο (για αυτό και φάσμα). Τα σημάδια του αυτισμού μπορούν να αναγνωριστούν από την πρώιμη παιδική ηλικία και είναι δια βίου. Χαρακτηρίζεται κυρίως από δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπίδραση και στην επικοινωνία ενώ εμφανίζονται επαναλαμβανόμενα πρότυπα σκέψης και συμπεριφοράς.

Για να επιστρέψουμε στο θέμα της Αποκριάς όμως, θα γίνει αναφορά στον όρο «masking»  ο οποίος έχει κατοχυρωθεί ευρέως για να κατονομάσει τις τακτικές επιβίωσης των αυτιστικών ατόμων σε ένα κόσμο νευροτυπικής ανάπτυξης. Τα άτομα στο φάσμα του αυτισμού αναγκάζονται να φορούν μάσκα για να υπάρξουν στον «τυπικά-φτιαγμένο» κόσμο μας. Παραδείγματος χάριν, πιέζουν τους εαυτούς τους για  βλεμματική επαφή με τους άλλους. Προσποιούνται πως κάνουν συγκεκριμένες εκφράσεις γιατί μόνο έτσι γίνονται αποδεκτοί. Μιμούνται χειρονομίες και κρύβουν κάθε αισθητηριακή δυσφορία που έχουν -όπως επί παραδείγματι, ευαισθησία με τους δυνατούς ήχους. Επίσης, τα λεκτικά αυτιστικά άτομα  ενδέχεται να έχουν προβάρει και νευροτυπικούς διαλόγους έτσι ώστε να είναι πάντα προετοιμασμένα και να μην βρεθούν προ εκπλήξεως.

Οι έρευνες για το αποτέλεσμα αυτού του μασκαρέματος μέχρι στιγμής έχουν δείξει αρνητικό συναισθηματικό αποτέλεσμα για τα άτομα αυτά. Τέτοιες τακτικές αυξάνουν συνεχώς το άγχος και το στρες. Επιπροσθέτως, τα αυτιστικά άτομα χάνουν την αίσθηση του εαυτού τους. Δεν ξέρουν πια ποιοι πραγματικά είναι ενώ αντίθετα νιώθουν ότι εξαπατούν και τους άλλους. Μετά παθαίνουν εξάντληση αφού το να μεταμφιέζονται ως νευροτυπικοί είναι μια συνειδητή πράξη που προκαλεί αμέριστη κόπωση. Τελικά τα άτομα παθαίνουν κατάθλιψη και έχουν ολοένα και πιο έντονες αυτοκτονικές σκέψεις.

Η συγκάλυψη (masking) στα άτομα αυτά συνήθως ξεκινά από την συνειδητοποίηση που έχει το αυτιστικό άτομο ότι τα σημαντικά πράγματα στην ζωή του εξαρτώνται από το αν είναι τυπικής ανάπτυξης. Για παράδειγμα, σκεφτείτε πως θα αντιδρούσε ο μέσος συμπολίτης μας όταν ένα αυτιστικό άτομο εργάζεται. Μπορείτε να το δείτε είτε από την πλευρά του εργοδότη, του συναδέλφου ή του πελάτη. Έχοντας αυτό υπόψη, φανταστείτε τώρα το ίδιο άτομο στις φιλίες ή στις ερωτικές του σχέσεις. Αλλά ας μην πάμε τόσο μακριά στον χρόνο. Ας δούμε τον εκφοβισμό που θα συμβεί ήδη από τα πρώτα χρόνια. Και όταν ένα αυτιστικό άτομο δεν μασκαρευτεί για να «ταιριάζει» με τους άλλους, τότε θα βρεθεί στο περιθώριο.

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ως κοινωνία για ποιους λόγους τα άτομα στο φάσμα του αυτισμού είναι αναγκασμένα να υιοθετούν τέτοιες πρακτικές που είναι αρνητικά συνδεδεμένες με την ψυχική τους υγεία.  Ο «τυπικός» κόσμος μας κατακρίνει και χλευάζει το διαφορετικό, δεν αφήνει να υπάρξουν διαφορετικές φωνές και προσωπικότητες.

Θα κλείσω με δύο ερωτήσεις:

Αν το παιδί σας γεννιόταν με κώφωση και ο τρόπος επικοινωνίας μαζί του δεν περιλάμβανε ήχους, εσείς θα εξακολουθούσατε να του μιλάτε και θα το καταδικάζατε που δεν σας ακούει ή μήπως αντίθετα θα μαθαίνατε νοηματική γλώσσα; 

Μήπως με αυτόν τον τρόπο να μάθουμε εμείς -της «νευροτυπικής» ανάπτυξης- να μιλάμε με διαφορετικό τρόπο σε συζητήσεις με τα αυτιστικά άτομα αντί να τα κατακρίνουμε (έστω με την συμπεριφορά μας) που δεν επικοινωνούν όπως εμείς; 

Βιβλιογραφία:

Miller, D., Rees, J., & Pearson, A. (2021). “Masking is life”: Experiences of masking in autistic and nonautistic adults. Autism in Adulthood, 3(4), 330-338.


Διάβασε επίσης:

Αυτισμός: Ένα χιλιόμετρο ακόμη μια προσπάθεια τη φορά

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn

Archives

Categories