in , , ,

Επιλόχειος κατάθλιψη: Τι συμβαίνει;


Η εγκυμοσύνη και η γέννα αποτελούν για πολλές γυναίκες όνειρο ζωής. Μια πληθώρα συναισθημάτων, χαρά, ενθουσιασμός, φόβος και άγχος κατακλύζουν τις νέες μητέρες. Τι συμβαίνει, όμως, όταν τη γέννα συνοδεύει η κατάθλιψη;

Τι είναι η επιλόχειος κατάθλιψη;

Η επιλόχειος κατάθλιψη είναι διαταραχή διάθεσης που μπορεί να εμφανιστεί σε μία μητέρα, και σπανιότερα σε έναν πατέρα. Υπολογίζεται ότι 10-15% των γυναικών που γίνονται μητέρες εμφανίζουν επιλόχειο κατάθλιψη και σχεδόν για τις μισές από αυτές η διάρκειά της θα ξεπεράσει τους 6 μήνες.

Η επιλόχειος κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί το διάστημα αμέσως μετά τη γέννα, αλλά και νωρίτερα, κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, ή και αργότερα, έως και ένα χρόνο μετά τη γέννα.

Τις πρώτες δύο εβδομάδες μετά τη γέννηση ενός παιδιού, η μητέρα μπορεί να παρουσιάσει εναλλαγές διάθεσης, άγχος, θλίψη, ευερεθιστότητα, δυσκολίες στη λήψη τροφής και τον ύπνο, μειωμένη συγκέντρωση, ενώ μπορεί να ξεσπά σε κλάματα. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται “baby blues” και βιώνεται από περισσότερες από τις μισές γυναίκες που γίνονται μητέρες σε ποσοστό 50-75%.

Κάποιος που ίσως είναι εξοικειωμένος με τις συναισθηματικές διαταραχές μπορεί να παρατηρήσει ότι τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν προσομοιάζουν αρκετά τα συμπτώματα της κατάθλιψης. Ωστόσο, τα συμπτώματα της επιλόχειας κατάθλιψης διαρκούν περισσότερο κι είναι πιο έντονα και σοβαρά, ενώ σταδιακά μπορούν να οδηγήσουν σε αδυναμία πραγματοποίησης καθημερινών διαδικασιών και φροντίδας του μωρού.

Τα συμπτώματα της επιλόχειας κατάθλιψης περιλαμβάνουν:

  • καταθλιπτική διάθεση και εναλλαγές διάθεσης
  • έντονο κλάμα
  • απόσυρση από οικογένεια και φίλους
  • διαταραχή όρεξης και ύπνου
  • μειωμένη ενέργεια και συναισθηματική εξουθένωση
  • απελπισία
  • αισθήματα ντροπής, αναξιότητας και ενοχής
  • μειωμένο ενδιαφέρον και έλλειψη ικανοποίησης για ασχολίες που μέχρι πρότινος έδιναν χαρά και ικανοποίηση
  • δυσκολία να δεθεί με το μωρό
  • φόβος ότι δεν είναι καλή μητέρα
  • μη καθαρή σκέψη
  • έντονο άγχος και κρίσεις πανικού
  • σκέψεις για την πρόκληση βλάβης στον εαυτό και το παιδί
  • αυτοκτονικός ιδεασμός

Παράγοντες κινδύνου

Οποιαδήποτε γυναίκα μπορεί να εμφανίσει επιλόχειο κατάθλιψη, ανεξάρτητα από το αν είναι ή όχι η πρώτη της εγκυμοσύνη και γέννα.

Ωστόσο, υπάρχουν κάποιοι παράγοντες ευαλωτότητας που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της διαταραχής. Οι παράγοντες αυτοί χωρίζονται σε ψυχολογικούς, βιολογικούς, κοινωνικούς, τρόπου ζωής και περιγεννητικούς. Αυτοί είναι:

  • ιστορικό διαταραχής διάθεσης ή άλλης διαταραχής (κατάθλιψη, διπολική διαταραχή, επιλόχειος κατάθλιψη, άγχος)
  • ιστορικό μέτριου ή σοβαρού Προεμμηνορρυσιακού Συνδρόμου
  • αρνητική στάση απέναντι στην εγκυμοσύνη
  • τραυματικά γεγονότα ζωής
  • ενδοοικογενειακή βία
  • χαμηλή αυτοπεποίθηση
  • δυσαρέσκεια για το φύλο του μωρού
  • δυσκολίες και απρόοπτα που αφορούν την εγκυμοσύνη
  • επιπλοκές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
  • μεταγεννητικές επιπλοκές
  • μικρή ηλικία μητέρας
  • έλλειψη κοινωνικής, οικονομικής και συναισθηματικής υποστήριξης
  • κάπνισμα κατά την εγκυμοσύνη
  • προβλήματα στη διατροφή, τον ύπνο και την άσκηση
  • επίπεδα οιστρογόνων, γλυκόζης, σεροτονίνης και τρυπτοφάνης
  • επίπεδα οξυτοκίνης

Γνωρίζοντας τους παράγοντες κινδύνου, μπορούμε να δράσουμε προστατευτικά, ώστε να μειώσουμε την πιθανότητα εμφάνισης της διαταραχής.

Πώς επιδρά η επιλόχειος κατάθλιψη …

…στη μητέρα;

Εάν η επιλόχειος κατάθλιψη δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να κρατήσει για μήνες ή και παραπάνω και να γίνει χρόνια καταθλιπτική διαταραχή, ενώ αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης κάποιου μείζονος καταθλιπτικού επεισοδίου στο μέλλον.

…στον πατέρα;

Οι άντρες αντιμετωπίζουν επίσης κίνδυνο εμφάνισης επιλόχειου κατάθλιψης ανεξάρτητα από την ψυχική κατάσταση της μητέρας, ωστόσο σε μικρότερο βαθμό. Όταν η σύντροφος εμφανίζει τη διαταραχή, τότε υπάρχει πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης και στον πατέρα.

…στο παιδί;

Τα παιδιά των οποίων οι μητέρες εμφανίζουν επιλόχειο κατάθλιψη, μπορεί να παρουσιάσουν διαταραχές στη λήψη τροφής και στον ύπνο, ευερεθιστότητα και έντονο κλάμα, ενώ υπάρχει πιθανότητα να καθυστερήσει η γλωσσική τους ανάπτυξη.

Εντοπισμός της επιλόχειας κατάθλιψης

Εάν κάποιες αλλαγές στη διάθεση ή κάποια από τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν παραπάνω εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά τη γέννα, καλό θα είναι να συμβουλευτούμε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας άμεσα ή να έρθουμε σε επαφή με το γυναικολόγο μας. Οι γυναικολόγοι θα πρέπει να βρίσκονται σε επαγρύπνηση, ώστε εάν υπάρξει κάποιο σύμπτωμα κατάθλιψης να εντοπιστεί εγκαίρως και να παρακολουθηθεί.

Ποιες επιλογές υπάρχουν για θεραπεία;

Η θεραπεία για την επιλόχειο κατάθλιψη εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων και το επίπεδο της λειτουργικότητας. Όταν τα συμπτώματα είναι ήπια, τότε προτείνονται ομάδες υποστήριξης και συμβουλευτική, ενώ σε μέτριας έντασης συμπτώματα συστήνεται ψυχοθεραπεία. Εάν, όμως, τα συμπτώματα, είναι έντονα ή οι θεραπείες που δεν περιλαμβάνουν φάρμακα δεν βελτιώσουν την κλινική εικόνα, τότε δίδεται φαρμακευτική αγωγή, ακόμα και στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, εάν κριθεί απαραίτητο. Συνήθως μία πολύ μικρή ποσότητα των φαρμάκων μπορεί να περάσει από τη μητέρα στο μωρό μέσω του θηλασμού, ωστόσο σε γενικές γραμμές συστήνεται η συνέχιση του θηλασμού.

Κλείνοντας, ας κρατήσουμε στο μυαλό μας ότι η επιλόχειος κατάθλιψη μπορεί να ξεπεραστεί, οι γυναίκες που το βιώνουν είναι πολλές και σίγουρα δεν είναι μόνες!

Βιβλιογραφία

Anokye, R., Acheampong, E., Budu-Ainooson, A., Obeng, E. I., & Akwasi, A. G. (2018). Prevalence of postpartum depression and interventions utilized for its management. Annals of general psychiatry, 17, 18. https://doi.org/10.1186/s12991-018-0188-0

Ghaedrahmati, M., Kazemi, A., Kheirabadi, G., Ebrahimi, A., & Bahrami, M. (2017). Postpartum depression risk factors: A narrative review. Journal of education and health promotion, 6, 60. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_9_16

Mayo Clinic (n.d.). Postpartum depression. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/postpartum-depression/symptoms-causes/syc-20376617

Stewart, D.E., & Vigod, S. (2016). Postpartum depression. The New England Journal of Medicine, 375, 2177-2186. https://doi.org/10.1056/NEJMcp1607649

What do you think?

11 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: “Είναι λογικό στην ηλικία μου να μην μπορώ να προσανατολιστώ επαγγελματικά;”

Ψtalk:”Μετά την καραντίνα νιώθω τον εαυτό μου εκτός ελέγχου”