in

Ένας εαυτός, αγνώστου ταυτότητας.


Τι πραγματικά εννοούμε όταν λέμε «εγώ» και πόσο τελικά μας γνωρίζουμε;

Το εγώ του κάθε ανθρώπου αποτελείται από ένα συνονθύλευμα εμπειριών και από την επακόλουθη ερμηνεία που δίνουμε στα γεγονότα αυτά. Άρα, ένα μεγάλο μέρος του εαυτού μας πηγάζει από την ίδια μας την ζωή και την δική μας πορεία.

Οτιδήποτε μας συμβαίνει, είτε είναι ευχάριστο είτε δυσάρεστο, αποθηκεύεται στην μνήμη μας, εξάγοντας ένα πιο γενικό συμπέρασμα. Αργότερα, σε μια διαφορετική εμπειρία, μπορούμε με μεγαλύτερη ευκολία να κρίνουμε, αν το γεγονός χρειάζεται αποφυγή ή θα αποτελέσει μια ακόμα θετική εμπειρία. Το παραπάνω προκύπτει μέσα από την ανάκληση των προηγούμενων μας βιωμάτων (Dudai, 2004).

Ας δεχτούμε λοιπόν ότι όλοι οι άνθρωποι διαθέτουμε κάποια χαρακτηριστικά γνωρίσματα, σχετικά σταθερά στο πέρασμα του χρόνου, τα οποία μας προκαταβάλουν, ώστε να ενεργήσουμε με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Ωστόσο, τα χαρακτηριστικά αυτά δεν καθορίζουν πλήρως την συμπεριφορά μας σε μια διαφορετική δεδομένη χρονική στιγμή.

Αρκετός από τον χρόνο μας έχει επενδυθεί στην διαδικασία ερμηνείας των γύρω μας. Μία αρκετά ατέρμονη διαδικασία, η οποία συχνά πληγώνει και απογοητεύει, χωρίς ποτέ να είμαστε βέβαιοι ότι οδηγηθήκαμε στο σωστό συμπέρασμα. Το πόρισμα που εξάγεται είναι αυτό που βγάζει σε εμάς μεγαλύτερο νόημα (Αν ότι βλέπεις ταιριάζει γάντι με την πραγματικότητα που σε βολεύει, τότε μην πιστεύεις στα μάτια σου, Jorge Bucay). Αποτελεί πιο ανώδυνη και εύκολη διαδικασία να είμαστε απλά παρατηρητές των άλλων, παρά του εαυτού μας.

Μέσα όμως από την αλληλεπίδραση μας με τους άλλους, το να μην εκδηλωθούν πτυχές του εαυτού μας είναι σχεδόν αναπόφευκτο. Μέσω της αντίδρασης μας, λοιπόν, εμφανίζονται κομμάτια μας που επιζητούν και εκείνα την ανάλογη σημασία και ερμηνεία. Μέσα από αυτές τις αντιδράσεις μπορεί αρκετές φορές να δούμε χαρακτηριστικά της μητέρας ή του πατέρα μας, του συντρόφου μας ή του φίλου μας. Και εκεί ακολουθεί το χάος. Τελικά, ποιος είμαι; Είμαι εγώ έτσι όπως επέλεξα να είμαι; Είμαι αυτό που μου είπαν οι γονείς μου ότι είμαι; Ή είμαι οι προσδοκίες των γύρω μου;

Είναι απόλυτα φυσιολογικό πολλές φορές να μην  έχουμε καθαρή εικόνα για εμάς. Θέτοντας όμως τις παραπάνω ερωτήσεις, έχει γίνει τουλάχιστον η αρχή. Η αποδοχή και ο ενδεχόμενος φόβος της απόρριψης αποτελεί τον κοινό παρονομαστή. Κλειδωνόμαστε σε μία εικόνα που θέλουμε να δείξουμε στους άλλους και αρκετές είναι οι φορές που δείχνουμε απλά μικρά μας κομμάτια.

Ο αυτοπροσδιορισμός αποτελεί μια θετική έναρξη για την  αυτό-αποδοχή. Για να μπορέσει να καρποφορήσει όμως σαν διαδικασία είναι απαραίτητη η αποστασιοποίηση από την ιδανική εικόνα που θέλουμε να έχουμε, ώστε να μην είμαστε επηρεασμένοι από συναισθηματισμούς. Εν συνεχεία, θα πρέπει να φέρουμε στο φως,  πτυχές μας που εναγωνίως προσπαθούμε να θάψουμε ή θα εντοπίσουμε κομμάτια μας που δεν γνωρίζαμε. Μπορεί να είναι επώδυνο και δυσάρεστο αλλά βοηθά στην αποδοχή από τον εαυτό μας και στην έναρξη της συμμαχίας. Άλλωστε, «τα αγαθά, κόποις κτώνται».

Για να αγαπήσεις τους γύρω σου, πρέπει να αγαπάς τον εαυτό σου. Η φράση «αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν», περικλείει μέσα της μεγάλο μέρος της αλήθειας. Να αγαπάς τους γύρω σου, λοιπόν, σαν τον εαυτό σου. Όταν γνωρίζεις ποιος είσαι, δεν καθορίζεσαι από την γνώμη των γύρω σου και τούμπαλιν. Δεν κατηγορείς τους άλλους για τις δικές σου ευθύνες. Νιώθεις ελεύθερος να κατανοήσεις σε βάθος τις αδυναμίες σου και τις δυνατότητες σου. Δεν ενοχοποιείς τα συναισθήματα σου. Αντιθέτως, γνωρίζεις από πού προέρχονται και είσαι βέβαιος ότι κάτι θέλουν να σου πουν. Θέτεις μια πιο σταθερή βάση στις σχέσεις και στα θέλω σου. Για το μόνο που είσαι υπεύθυνος, είναι ο εαυτός σου.

Επί της ουσίας, αυτό που μας πληγώνει πραγματικά, δεν είναι τα λόγια των άλλων αλλά ο τρόπος που τα ερμηνεύουμε και οι πληγές του παρελθόντος μας, που ποτέ δεν γιατρεύτηκαν.

Ας το δούμε και πρακτικά λοιπόν. Πιο εφικτό είναι να αγαπήσουμε τον εαυτό μας, παρά να προσαρμόσουμε τον κόσμο γύρω μας. Ας μας εμπιστευτούμε. Όταν εσωτερικεύουμε όλες τις κριτικές, ενεργοποιείται η άμυνά μας, ώστε να αποδείξουμε, ότι δεν είναι έτσι. Και αργότερα απογοητευόμαστε, νευριάζουμε και στεναχωριόμαστε, ενώ παράλληλα θεωρούμε τον εαυτό μας εχθρό.

Γιατί να μην γίνουμε φίλοι με εμάς; Να συγχωρέσουμε τις αδυναμίες μας και να προσπαθήσουμε να τις βελτιώσουμε, αν θέλουμε. Άνθρωποι είμαστε και αυτές μας κάνουν ξεχωριστούς. Να τον επιβραβεύσουμε κιόλας για τα δυνατά μας στοιχεία, δίνοντας μας την επιλογή για νέες ευκαιρίες και την σκυτάλη για ένα πιο ευοίωνο μέλλον. Ας προσπαθήσουμε και η επιτυχία θα αποτελεί άλλη μια σπουδαία κατάκτησή μας!

Βιβλιογραφία

Dudai, Y. (2004). Memory from A to Z: Oxford University Press.

What do you think?

45 points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: ”Πάσχω από Ψυχογενή Βουλιμία.”

Παιδική Σεξουαλική Κακοποίηση