in , ,

Αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας


Τι είναι η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας;

Η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας περιγράφθηκε ήδη από  1801 από τον Phelippe Pinel. Η σχέση μέσα στον χρόνο, της αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας και της εγκληματικής συμπεριφοράς είναι μεγάλη, μιας και πολλές φορές συσχετίζονται τόσο κατά τον καθημερινό λόγο, όσο και σε διάφορες επιστημονικές μελέτες. Η διαταραχή εισήχθη το 1980 στο DSM-III χωρίς ακόμη σαφή κριτήρια διάγνωσης. Κατά την ταξινόμηση του DSM-V ανήκει στις διαταραχές προσωπικότητας και συγκεκριμένα στην δεύτερη ομάδα, μαζί με την οριακή, ναρκισσιστική και ιστριονική διαταραχή προσωπικότητας. Η συγκεκριμένη κατηγορία διαταραχών προσωπικότητας έχει χαρακτηριστεί ως δραματική, συναισθηματική και ασταθής. Χαρακτηριστικά των ατόμων με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας είναι τα εξής:

  • Φαίνεται να μην νοιάζονται για τους γύρω τους και να αδιαφορούν για τις κοινωνικές και διαπροσωπικές σχέσεις τους. Γίνονται κυνικοί και περιφρονούν τις ανάγκες ή και τα δικαιώματα των άλλων. Δεν συνδέονται ουσιαστικά με αποτέλεσμα να αλλάζουν συχνά ερωτικούς συντρόφους ή και να εξαπατούν τον περίγυρο που τυχόν έχουν αναπτύξει.
  • Από νεαρή κιόλας ηλικία, παρουσιάζουν διαταραχές στην διαγωγή τους δείχνοντας απώλεια συναισθήματος για τις πράξεις που ενδέχεται να προκάλεσαν πόνο σε τρίτους. Είναι επιθετικοί προς τους άλλους, βλάπτουν συχνά μικρά ζώα, κάνουν μικροκλοπές και φθορές στην περιουσία άλλων.
  • Κάνουν κατάχρηση ουσιών ή καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ.
  • Η σεξουαλική τους δραστηριότητα ενεργοποιείται νωρίτερα συγκριτικά με τους συνομηλίκους, και χαρακτηρίζεται από βιαιότητα και επιθετική συμπεριφορά.
  • Δυσκολεύονται να διατηρήσουν κάποια επαγγελματική σχέση εξαιτίας της έλλειψης υπευθυνότητας και ατομικής ευθύνης που τους χαρακτηρίζει.
  • Πρόκειται για απολύτως χειριστικά άτομα, που όταν χρειαστεί γνωρίζουν τους τρόπους να παρουσιάσουν τον εαυτό τους ως θύματα. Ωστόσο, παρουσιάζουν έλλειψη κατανόησης για τον άλλον και τα αισθήματα ενοχής απουσιάζουν.

Νευροανατομικά, σε άτομα με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας έχει παρατηρηθεί πως η αμυγδαλή, το τμήμα δηλαδή του εγκεφάλου που είναι μεταξύ άλλων υπεύθυνο για την εκμάθηση και τη μνήμη, τείνει να είναι σημαντικά μικρότερο. Υπάρχει ωστόσο, η ανάγκη για περαιτέρω έρευνες επί του θέματος.

Τι δεν είναι η αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας;

  • Δικαιολογία για επιπλέον περιθωριοποίηση κάποιου.
  • Κοινό χαρακτηριστικό όλων των εγκληματιών.
  • Η αιτία που οδηγήθηκε κάποιος στο έγκλημα, χωρίς συνειδητή επιλογή.
  • Διαταραχή αντίληψης.
  • Διαταραχή κοινωνικού άγχους.
  • Αιτία για δυσφορία ή ένταση στην συναναστροφή με άλλο κόσμο.
  • Λόγος για κάποιον να αισθάνεται υποδεέστερος.
  • Ανάγκη του άλλου που πρέπει εμείς, ως συμπολίτες του να οριοθετήσουμε. Τα άτομα αναπτύσσουν συγκεκριμένες διαταραχές εξαιτίας και των εμπειριών που είχαν, κάτι το οποίο οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε με σεβασμό.

Τι βιώνει κάποιος με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας;

Ο πόνος δεν είναι κάτι που χαρακτηρίζει τα άτομα με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, σε μια πρώτη τουλάχιστον ανάλυση. Παρουσιάζουν μια δυσκολία, η οποία υπήρχε ανέκαθεν να ακολουθήσουν ή να κατανοήσουν κοινωνικούς και πολιτικούς κανόνες και νόμους σχετικά με τον τρόπο αλληλεπίδρασης με άλλους. Ειδικότερα, αδυνατούν να αντιληφθούν τους άλλους ανθρώπους ως όντα αντάξια ενδιαφέροντος, ευγένειας ή δικαιωμάτων. Δεν παρουσιάζουν ενσυναίσθηση ή ενοχή.

Όπως και οι υπόλοιπες διαταραχές προσωπικότητας αυτής της ομάδας, είναι εγωσυντονικές με αποτέλεσμα οι πάσχοντες σπάνια να καταλαβαίνουν πως κάτι δεν πηγαίνει καλά και να προβληματιστούν. Πιστεύουν πως αυτά που χάνουν δεν είναι σημαντικά. Νιώθουν ακόμα, θύματα τις κοινωνίας και άρα έχουν με τη σειρά τους το δικαίωμα να εξαπατήσουν τους άλλους, η κακοποίηση για αυτούς είναι δικαιολογημένοι. Θυματοποιούν συχνά ώστε να αποφύγουν με κάθε τρόπο την θέση του θύματος. Έχουν επίσης την ανάγκη να προσέξουν τον εαυτό τους και να μην μπουν σε σχέσεις.

Πώς μπορώ να βοηθήσω τον εαυτό μου ή κάποιο κοντινό μου άτομο που πάσχει από αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας; 

Οι εμπλοκές με το νόμο των ατόμων που παρουσιάζουν αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας είναι παραπάνω από συχνές. Έτσι, σε δομές σωφρονισμού και κοινωνικής μέριμνας τα συναντάμε μιας και δύσκολα παίρνουν πρωτοβουλία για ψυχολογική θεραπεία, μιας και δεν αντιμετωπίζουν πόνο από τον οποίο αισθάνονται ότι υποφέρουν. Κατ’ εξαίρεση, κάποιος ασθενής με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας ενδέχεται να αναζητήσει βοήθεια είτε για την καταπολέμηση κάποιας εξάρτησης όπως το ποτό, για το άγχος ή την κατάθλιψη, είτε μετά από κάποια δικαστική εντολή. Η περιπτώσεις ίασης της διαταραχής είναι μικρές μιας και το άτομο αφενός, παρουσιάζει παρορμητικότητα και έλλειψη ορίων και αφετέρου, δεν έχει ισχυρό κίνητρο για θεραπευτική αλλαγή. Μερικά ψυχοθεραπευτικά μοντέλα έχουν ασχοληθεί με την διαταραχή μεταξύ των οποίων η ψυχοδυναμική προσέγγιση, η γνωσιο-συμπεριφοριστική, η gestalt και η συστημική.  Ουσίες που μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο της βίαιης συμπεριφοράς είναι η καρβαμαζεπίνη, το λίθιο, προπρανολόλη. Σε καμία περίπτωση τα παραπάνω φάρμακα δεν θεραπεύουν την διαταραχή.

Συνήθεις συμπεριφορές που μπορούμε να παρατηρήσουμε και να μας βάλουν σε υποψίες για την διάγνωση της διαταραχής αντικοινωνικής προσωπικότητας είναι να:

  • παρουσιάζει έλλειψη ενδιαφέροντος για τις ανάγκες, τα συναισθήματα, ή τον πόνο των άλλων και δεν έχει τύψεις, όταν με τις πράξεις του πληγώνει τους άλλους
  • εκμεταλλεύεται τους άλλους σε διαπροσωπικές του σχέσεις, καθιστώντας δύσκολη την καθαυτή ύπαρξη σχέσεων με άλλα άτομα
  • χρησιμοποιεί ψέματα, κυριαρχία, ή εκφοβισμό για τον έλεγχο άλλων
  • λαμβάνει αποφάσεις που βασίζονται μόνο στις δικές του ανάγκες και επιθυμίες, χωρίς να αναλογίζεται τις ανάγκες των άλλων
  • δεν νοιάζεται για το πώς αισθάνονται οι άλλοι, μάλιστα, μερικοί άνθρωποι με αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας απολαμβάνουν σαδιστική συμπεριφορά, όπως το να τραυματίζουν άλλους
  • αισθάνεται εχθρότητα, θυμό, ή επιθετικότητα, ιδιαίτερα όσον αφορά σχετικά μικρά προβλήματα
  • παρουσιάζει χειραγωγική συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης γοητείας ή εμπλουτισμού για δικό του όφελος
  • επιδίδεται σε ανέντιμη, ή δόλια συμπεριφορά

Βιβλιογραφία

American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disοrders 5. Washington DC, American Psychiatric Association 2013.Μάνου, Ν., Βασικα στοιχεία Κλινικής ψυχιατρικής, (1997), Θεσσαλονίκη: University Studio Press

What do you think?

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: “Έχω κουραστεί να έχω ανασφάλειες και να φοβάμαι.”

Ψυχογενής ανορεξία vs Βουλιμία:σε τί μοιάζουν και σε τί διαφέρουν;