Χριστούγεννα και χριστουγεννιάτικη κατάθλιψη
ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Αναρτήθηκε από το www.unsplash.com

Χριστούγεννα και χριστουγεννιάτικη κατάθλιψη

 


Oh, jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh Jingle bells, jingle bells Jingle all the way Oh, what fun it is to ride In a one horse open sleigh.

 

Πολλοί άνθρωποι την περίοδο των γιορτών και ιδιαίτερα τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά αισθάνονται θλίψη που μπορεί να μοιάζει με κατάθλιψη. Βέβαια, παρόλο που τα συναισθήματα αυτά μπορεί να προσομοιάζουν με την κλινική εικόνα της κατάθλιψης, δεν αρκούν από μόνα τους, για να μπορούν να  θεωρηθούν μια κλινική κατάσταση. Συνεπώς, μπορεί να προσδιοριστεί καλύτερα σαν μια καταθλιπτική διάθεση των γιορτών. Είναι πραγματικότητα, όμως, πως οι ψυχικά ασθενείς την περίοδο αυτή μπορεί να νιώθουν χειρότερα για αυτό και υπάρχει αύξηση των ποσοστών αυτοκτονίας.

 Γιατί, όμως, κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν αυτά τα συναισθήματα αυτή την συγκεκριμένη περίοδο;

Από την παιδική ηλικία κανείς έχει συνδέσει τα Χριστούγεννα με θετικές προσδοκίες, δώρα, τέλειες κοινωνικές επαφές, πλούσια γεύματα, συναθροίσεις, απαλλαγμένα από επαγγελματικές υποχρεώσεις, οικονομικά, οικογενειακά και κάθε είδους προβλήματα. Είναι η περίοδος που αναμένεται να υπάρχουν θετικά συναισθήματα και σκέψεις. Όμως, κατά την ενηλικίωση και ιδιαίτερα με το γήρας, τα προβλήματα και οι υποχρεώσεις αυξάνονται, με αποτέλεσμα να μην είναι πάντα μια περίοδος γεμάτη χαρά και θετικά συναισθήματα. Αυτό οδηγεί να θεωρήσει κανείς πως έχει αποτύχει να εκπληρώσει το όνειρο των τέλειων και μαγικών Χριστουγέννων, πράγμα που δημιουργεί την θλίψη και την καταθλιπτική διάθεση.

Όλα αυτά μπορεί να συνδυάζονται και από έλλειψη υποστηρικτικού δικτύου ή από το πένθος που έχει κανείς για την απώλεια ενός αγαπημένου του προσώπου. Τότε εντείνεται και το αίσθημα της μοναξιάς καθώς οι περισσότεροι μοιάζουν, ή κάνουν τα πάντα για να μοιάζουν, αγαπημένοι και περιτριγυρισμένοι από πολλούς ανθρώπους. Πολλές φορές, μάλιστα, τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά προκειμένου να ανταποκριθεί κανείς στο πνεύμα των Χριστουγέννων, που επιβάλλει να είναι όλοι αγαπημένοι και να γίνονται συναθροίσεις, αναγκάζεται να συναντήσει συγγενείς και φίλους που του δημιουργούν αρνητικά συναισθήματα. Με αυτόν τον τρόπο, αυξάνει το ψυχικό φορτίο και το άγχος των Χριστουγέννων.

Επίσης, μπορεί κανείς να είναι σε μια ηλικία που η κοινωνία και οι κοινωνικές επιταγές επιβάλλουν να έχει κάνει την δική του οικογένεια ή να είναι σε κάποια σχέση. Βλέποντας λοιπόν τους γύρω του σε ζευγάρια και με τις οικογένειές τους αισθάνονται μελαγχολία και μοναξιά. Αισθάνονται πως μπορεί να ευθύνονται εκείνοι και οι επιλογές τους για το πως νιώθουν. Στην πραγματικότητα, όμως, ευθύνεται η εμπορευματοποίηση των Χριστουγέννων. Οι εικόνες των ”τέλειων Χριστουγέννων” είναι συχνά επινοημένες από υπεύθυνους του μάρκετινγκ, για να πουλήσουν τα προϊόντα τους.

 Ποιος είναι, όμως, ο τρόπος να αντιμετωπίσει κανείς αυτά τα συναισθήματα;

Αρχικά, είναι σημαντική η αλλαγή των προσδοκιών που έχει ο περίγυρος του κάθε ατόμου. Είναι σημαντικό να κάνει ξεκάθαρο τον τρόπο που του ταιριάζει να περάσει τις γιορτές και να θέσει ρεαλιστικούς στόχους. Για παράδειγμα, αν κάποιος νιώθει άγχος για τις μεγάλες συναθροίσεις με συγγενείς και φίλους μπορεί να προτείνει μια πιο απλή συνάθροιση, χωρίς πολλά άτομα και πολλές προετοιμασίες. Όπως, επίσης, καθένας έχει το δικαίωμα να επιλέξει να μείνει μόνος, για να περάσει χρόνο με τον εαυτό του και να κάνει ένα διάλειμμα από την κουραστική καθημερινότητα.

Επιπλέον, είναι σημαντική η κατανόηση πως οι σχέσεις δεν μπορούν να αλλάξουν και να γίνουν ”τέλειες” μέσα σε μια μέρα σε ένα χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ούτε να λυθούν οι διαφωνίες λόγω του θαύματος των Χριστουγέννων. Οι περισσότερες οικογένειες πιστεύουν πως είναι τέλειες, ενωμένες και αγαπημένες και όταν συναντιούνται στο οικογενειακό τραπέζι για πολλές ώρες έρχονται στην επιφάνεια άλυτες διαφωνίες, με αποτέλεσμα το πλάνο για το τέλειο Χριστουγεννιάτικο τραπέζι να καταλήγει σε οικογενειακό δράμα και να δημιουργούνται αρνητικά συναισθήματα.

Για να αποφευχθούν, λοιπόν, τα οικογενειακά δράματα χρειάζεται οι προσδοκίες των ανθρώπων για τα Χριστούγεννα να είναι ρεαλιστικές και να γνωρίζουν πως μπορεί να προκύψουν δυσάρεστες καταστάσεις σε ένα Χριστουγεννιάτικο τραπέζι, ώστε να είναι σε θέση να διαχειριστούν το άγχος και τα αρνητικά συναισθήματα που αυτές θα φέρουν.

Στην συνέχεια, θα ήταν καλό να αποφεύγονται γνωστά ζητήματα που μια οικογένεια μπορεί να έχει. Δεν είναι εκείνη η μέρα για την επίλυση αυτών. Η αναφορά σε αυτές τις διαφωνίες δεν θα επιτρέψει την διατήρηση ενός θετικού κλίματος και θα δημιουργήσει θλίψη. Ιδιαίτερα, αν στην οικογένεια υπάρχουν παιδιά, χρειάζεται η αυτοσυγκράτηση των ενηλίκων στο οικογενειακό τραπέζι, ώστε να περάσουν όλοι μαζί ευτυχισμένες στιγμές.

Διάβασε επίσης: 

Δεν είναι τα Χριστούγεννα το ίδιο για όλους!

Έπειτα, συχνά προκειμένου να μειωθεί το άγχος οι άνθρωποι καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα αλκοόλ. Στην πραγματικότητα, όμως, το αλκοόλ δεν επιλύει τα προβλήματα, αντίθετα εντείνει το άγχος, την ανησυχία και την κατάθλιψη. Το αλκοόλ, λοιπόν, χρειάζεται να καταναλώνεται με μέτρο.

Ακόμη, μια συμβουλή, για να μειωθεί το άγχος και η μελαγχολία των γιορτών, είναι η θέσπιση ορίων. Χρειάζεται κανείς να θέσει όρια για τον χρόνο που θα αφιερώσει σε μια χριστουγεννιάτικη συνάθροιση. Για παράδειγμα, όρια για το πότε θα πάει και πότε θα φύγει ανάλογα με το πόσο αντέχει να μείνει με τους συγκεκριμένους ανθρώπους, χωρίς να αισθανθεί πίεση και άγχος. Αν τα πράγματα δεν πάνε και τόσο καλά και ξεκινήσουν διαφωνίες ή συζητήσεις που τον φέρνουν σε δύσκολη θέση και θα κάνουν κακό στην διάθεσή του, μπορεί να αποχωρήσει ευγενικά, ώστε να αποφύγει καταστάσεις που θα δημιουργήσουν άσχημα συναισθήματα.

Βοηθητικό θα ήταν, επίσης, να βρει κανείς τρόπους να διαχειριστεί την μοναξιά του. Μοναξιά μπορεί να αισθάνεται κάποιος ακόμα και αν βρίσκεται σε ένα χώρο γεμάτο άλλους ανθρώπους. Είναι σημαντικό να κάνει κανείς πράγματα που εξαρτώνται από εκείνον και όχι να αναμένει να περιορίσει το αίσθημα μοναξιάς του από την συμπεριφορά των άλλων. Δηλαδή, θα αισθανθεί καλύτερα με το να δώσει πράγματα από το να περιμένει να πάρει.

Θα ήταν μια καλή ιδέα η επικοινωνία, ακόμη και τηλεφωνικά, αν η απόσταση δεν το επιτρέπει, με την οικογένεια και άλλα αγαπημένα πρόσωπα που νιώθει κάποιος ότι του λείπουν και ξέρει πως τους λείπει το ίδιο ή η επικοινωνία με κάποιον για να ζητήσει μια συγγνώμη για κάποια παρεξήγηση του παρελθόντος.

Ο εθελοντισμός ακόμα θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση του άγχους και της μοναξιάς των γιορτών. Η επικοινωνία με διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις και η επαφή με τους ανθρώπους εκεί θα μείωνε την αίσθηση μοναξιάς και απομόνωσης. Αντί κάποιος να ξοδέψει πολλά χρήματα για δώρα και για την προετοιμασία ενός πλούσιου γεύματος, απλά και μόνο για να ικανοποιήσει την εικόνα των ”τέλειων Χριστουγέννων”, χωρίς να είναι αυτό που θέλει,  θα μπορούσε να δώσει αυτά τα χρήματα σε μια φιλανθρωπική οργάνωση.

Ακόμη, θα βοηθούσε στην μείωση της μοναξιάς η συμμετοχή στις διάφορες εκδηλώσεις της κοινότητας ή μια απλή βόλτα στο πάρκο της πόλης, στα μαγαζιά. Είναι καλό να δημιουργεί κανείς ένα σχέδιο για το πως θα περάσει την ημέρα των Χριστουγέννων, όπως του ταιριάζει, μειώνοντας έτσι το στρες που προκαλεί η αβεβαιότητα για το πως και με ποιον θα περάσει την η μέρα εκείνη. Για παράδειγμα, ένα πρωινό ή ένα δείπνο στο αγαπημένο του εστιατόριο μαζί με κάποιο αγαπημένο πρόσωπο ή ακόμα και μόνος, εάν χρειάζεται χρόνο με τον εαυτό του.

Το σημαντικότερο από όλα για την αποφυγή της θλίψης των Χριστουγέννων είναι η αγάπη για τον εαυτό. Αν κάποιος δεν νιώθει καλά με τον εαυτό του δεν μπορεί να αισθανθεί καλά τα Χριστούγεννα. Χρειάζεται να αποδεχθεί τα προβλήματα του, να κατανοήσει τα συναισθήματα του και να τα μοιραστεί. Δεν χρειάζεται να νιώθει ενοχές που δεν επιθυμεί να γιορτάσει και να είναι χαρούμενος τα Χριστούγεννα. Όλοι αντιμετωπίζουν προβλήματα ακόμα και εκείνοι που στολίζουν, γιορτάζουν και δείχνουν να είναι ευτυχισμένοι, ίσως αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, τα οποία προσπαθούν να επιλύσουν και να ”κρύψουν” πίσω από μια φαινομενική χαρά. Ο καθένας πρέπει να κάνει εκείνες τις μέρες αυτό που έχει ανάγκη και που θα ζεστάνει την καρδιά του, χωρίς να επηρεάζεται και να συγκρίνει τον εαυτό του με το πως οι άλλοι επιλέγουν να περάσουν τις γιορτές.

Ένας ακόμα παράγοντας που προκαλεί υψηλά επίπεδα στρες για την περίοδο των γιορτών είναι τα οικονομικά. Θα ήταν χρήσιμο να κάνει ο καθένας τον προϋπολογισμό του και να επιλέξει με βάση αυτόν πως θα περάσει τα Χριστούγεννα. Δεν χρειάζονται πολλά χρήματα, για να περάσει κανείς καλά. Ένα πάρτι στο σπίτι ή μπάρμπεκιου με αγαπημένους φίλους όπου ο καθένας θα φέρει από ένα φαγητό ή ποτό δεν θα κοστίσει πολλά και θα επιτρέψει να περάσει κανείς ευχάριστες στιγμές χωρίς άγχος και στρες.

Η προσφορά στους άλλους μιας αγκαλιάς, ενός χαμόγελου, ενός καλού λόγου δεν κοστίζουν τίποτα, εξαρτώνται μόνο από το ίδιο άτομο και ειδικά όταν αυτά ανταποδίδονται από τους άλλους δημιουργούν ευτυχισμένες γιορτινές στιγμές χωρίς μοναξιά και θλίψη.

Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί πως αν κάποιο άτομο νιώθει συχνά συμπτώματα κατάθλιψης, όπως να μην μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι, να μην μπορεί να ευχαριστηθεί τίποτα, να έχει αυτοκτονικές σκέψεις και γενικότερα να υπάρχει έκπτωση στην καθημερινή του λειτουργικότητα, θα πρέπει να επισκεφθεί κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας, ώστε να καταφέρει να απαλλαγεί από τα αρνητικά συναισθήματα που του στερούν ευχάριστες στιγμές της ζωής.

 

Βιβλιογραφία

Βάθης, Α., 2022. Η σκοτεινή πλευρά των Χριστουγέννων.Therapia.gr. 

Λεβεντάκη, Ε., 2022. Η κατάθλιψη των Χριστουγέννων: μια άλλη οπτική.

Παπαδουράκης, Α., 2022. Η κατάθλιψη των Χριστουγέννων. 

Οι εικόνες ανακτήθηκαν από: https://pixabay.com/el/


Διάβασε επίσης:

Τα Χριστούγεννα μας «χαλάνε» την διάθεση. Μύθος ή πραγματικότητα;

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Γραμμένο από
Κατερίνα Αναστασίου

Archives

Categories