in ,

Μοναχικότητα: γιατί την επιλέγουμε;

Γράφει η Ειρήνη Παναγοπούλου, Κλινική ψυχολόγος MSc. – Ψυχοθεραπεύτρια


Επισημαίνω πως: Άλλο η μοναχικότητα και άλλο η μοναξιά. Τη μοναχικότητα την επιλέγουμε, ενώ (συνήθως) η μοναξιά προκύπτει κατ’ ανάγκη ή παρά τη θέλησή μας.

Γιατί, όμως, είναι πιθανό να αναζητάς τη μοναχικότητα;

-Θέλεις να έχεις την ησυχία σου;

-Σε βοηθάει στο να είσαι περισσότερο δημιουργικός/ή και να έρχεσαι σε άμεση επαφή με τα συναισθήματά σου και τον εσωτερικό σου κόσμο;

-Δεν θέλεις να είσαι μεταξύ άλλων ανθρώπων, γιατί αυτό σε αγχώνει ή να σε κάνει να νιώθεις άσχημα;

«Σύμφωνα με έρευνες, η απάντηση που θα δώσεις στις παραπάνω ερωτήσεις δείχνουν αν τελικά σου κάνει καλό ή κακό ο χρόνος που περνάς μόνος/η σου. Από τα μέχρι τώρα δεδομένα, προκύπτει ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ της μοναχικότητας και της μοναξιάς, ενώ όσοι απάντησαν ότι επιλέγουν τη μοναχικότητα γιατί δεν νιώθουν άνετα με τους άλλους ανθρώπους, συνήθως καταλήγουν να είναι μόνοι χωρίς τελικά να το θέλουν.»

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της μοναχικότητας;

Στην περίπτωση που δεν υφίσταται ψυχική ασθένεια όπως κοινωνικό άγχος ή έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων:

  • η ενδοσκόπηση προϋποθέτει μοναχικότητα,
  • χτίζεις μια δυνατή σχέση με τον εαυτό σου και προσπαθείς να ανακαλύψεις πράγματα για εσένα που δεν ήξερες τόσο καιρό.
  • αδιαφορείς τελείως για όλα όσα λένε οι άλλοι και προσπαθείς να δώσεις ουσία στη δική σου ζωή. Αυτό είναι παγίδα- μεγαλώνει ο εγωισμός σου.
  • η μοναχικότητα προσφέρει μια καλύτερη απόσταση στην θέαση των γεγονότων
  • διευκολύνει την λήψη αποφάσεων και την οργάνωση μελλοντικών σχεδίων, μικρών ή μεγάλων,
  •  προσφέρει μια ανακούφιση από τις κοινωνικές «απαιτήσεις» και πιέσεις γεγονός που σταδιακά αυξάνει την εμπιστοσύνη του ατόμου στον εαυτό του και την ανεξαρτησία του,
  •  οδηγεί στην βελτίωση της ικανότητας για διαπροσωπικές σχέσεις, κάτι το οποίο προοδευτικά θα μειώσει την μοναξιά ακόμα και του μοναχικού ανθρώπου.

Τι δείχνουν τα κίνητρα της μοναχικότητας;

Α. Μοναξιά: στην περίπτωση που επιλέγεις τα παραπάνω θετικά -ως λόγους μοναχικότητας δεν συνδέεται με μοναξιά η δαπάνη του χρόνου σου. Όμως, η δαπάνη του χρόνου μόνο για αρνητικούς λόγους (επειδή ο χρόνος με τους άλλους είναι δυσάρεστος) συνδέεται με μεγαλύτερη μοναξιά.

Β. Κατάθλιψη: ο χρόνος που δαπανάς μόνος/η για αρνητικούς λόγους συνδέεται, με  μεγαλύτερα συναισθήματα κατάθλιψης.

Γ. Εξωστρέφεια: το γεγονός ότι οι άνθρωποι που σημείωσαν την υψηλότερη βαθμολογία σε αρνητική κλίμακα (αφιερώνοντας μόνο χρόνο για να αποφύγουν άλλους) ήταν οι λιγότερο εξωστρεφείς.

Δ. Αυτογνωσία: αρνητικά κίνητρα συνδέονται με ανθρώπους που δεν έχουν καμία αυτογνωσία, καθώς ο χρόνος τους δεν αφιερώνεται σε ενδοσκόπηση και σε εσωτερική αναζήτηση.

Σύμφωνα με τους ειδικούς τα συμπεράσματα των ερευνών που έχουν γίνει αναφορικά με την μοναχικότητα δεν μπορούν να μας δώσουν μια οριστική εικόνα . Και αυτό, γιατί  με την πάροδο του χρόνου, ειδικά ένας έφηβος, δύναται να αλλάξει μέσα του και να διαμορφώσει μια διαφορετική προσωπικότητα.

Πρόσφατη έρευνα από τους Nguyen, Ryan, & Deci (2018) : οι ερευνητές ζήτησαν από τους φοιτητές να μείνουν μόνοι τους σε ένα δωμάτιο για 15 λεπτά, χωρίς εξωτερική διέγερση (δηλαδή χωρίς smartphones, χωρίς βιβλία, χωρίς τηλεόραση κ.λπ.). Πριν και μετά, συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις για την τρέχουσα διάθεση τους.

Διαπίστωσαν ότι συνολικά, η μοναξιά είχε ένα «χαλαρωτικό» αποτέλεσμα, μειώνοντας τις υψηλές καταστάσεις διέγερσης (ένταση, χαρά, επιθυμία, άγχος, θυμός, οργή, λύπη). Ουσιαστικά, η μοναξιά είχε μια ηρεμιστική επίδραση σε υψηλά φορτισμένες καταστάσεις. Ωστόσο, αυτό το φαινόμενο χαλάρωσης αύξησε επίσης τις χαμηλές καταστάσεις διέγερσης (βαρεμάρα, υπνηλία, κούραση). Αυτό βοηθάει να εξηγήσουμε γιατί συχνά αναζητούμε τη μοναξιά για τα ηρεμιστικά της αποτελέσματα, αλλά στη συνέχεια καταλήγουμε στο να αισθανόμαστε κουρασμένοι ενώ είμαστε μόνοι, αλλά και κάπως απομονωμένοι.

Να θυμάσαι πως: το ότι κάποιοι αποφεύγουν τους άλλους ανθρώπους δεν είναι απαραίτητα αρνητικό, μιας και είναι πολύ πιθανό να αντιλαμβάνονται ότι δεν μπορούν να ελέγξουν τις αντιδράσεις τους, οπότε περιορίζουν πρόβλημα που μπορεί να προκληθεί.

Βιβλιογραφία: psychologytoday.com

What do you think?

22 Points
Upvote Downvote

Ψtalk: “Έχω διαγνωστεί με κατάθλιψη και μελαγχολία. Είμαι σε απόγνωση”

Ψtalk: “Μήπως προτιμώ να είμαι το θύμα σε έναν χωρισμό;”