Η διοργάνωση του Mundial αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διοργανώσεις στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Το Mundial διοργανώνεται από την FIFA κάθε τέσσερα χρόνια και συμμετέχουν οι εθνικές ομάδες των χωρών που προκρίνονται μέσω προκριματικών αγώνων. Όλα ξεκίνησαν το 1930 στην Ουρουγουάη όπου έγινε η πρώτη οργάνωση της FIFA και λόγω του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου δεν διεξήχθη το 1942 και το 1946. Ουσιαστικά, στη συγκεκριμένη οργάνωση από το 1998 έως το 2022 είχαν δικαίωμα να συμμετάσχουν 32 ομάδες, ενώ πλέον επισήμως από το φετινό Mundial του 2026 θα μπορούν να συμμετάσχουν 48 χώρες (Fernandez, 2012).
Τι είναι αυτό που το κάνει τόσο μαγικό το mundial ως διοργάνωση;
Αρχικά, το Mundial θεωρείται μαγικό όχι μόνο για το θέαμα ποδοσφαίρου που προσφέρει, αλλά για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Μερικοί λόγοι που κάνουν το Mundial να ξεχωρίζει είναι ότι είναι ένα παγκόσμιο γεγονός με πραγματική ένωση λαών. Κάτι που σημαίνει ότι δεν είναι απλώς ένα τουρνουά. Είναι μία διοργάνωση που συμμετέχουν χώρες από κάθε μεριά του πλανήτη και για ένα μήνα ο κόσμος ζει στον ίδιο ρυθμό. Παράλληλα, συμβαίνει μόνο κάθε τέσσερα χρόνια. Έτσι, η σπανιότητα εκείνη δημιουργεί ένταση, οι γενιές ποδοσφαιριστών έχουν ελάχιστες ευκαιρίες, με αποτέλεσμα κάθε αγώνας να μοιάζει με μία τελική ευκαιρία (Quezado et al, 2021).
Πέρα από τα αναφερόμενα, το Mundial δημιουργεί ήρωες και τραγωδίες. Στην οργάνωση εκείνη δημιουργούνται και γράφονται ιστορίες που μένουν για πάντα: όπως είναι το ”χέρι του Θεού” του Diego Maradona. Ακόμη, η κορύφωση της καριέρας του εθνικού σταρ της Κολομβίας James Rodriguez το 2014 με την πορεία του και το goal του εναντίον της Ουρουγουάης που κατάφερε να κερδίσει το Puskas Award της διοργάνωσης (Pizarro, 2023). Επίσης, στο Mundial του 2022 εκτοξεύτηκε ακόμη περισσότερο η καριέρα του Lionel Messi που κατάφερε και έδωσε το τρόπαιο αυτό στην Αργεντινή. Όλες αυτές οι στιγμές γίνονται μια συλλογική μνήμη και γίνονται εύκολα νοσταλγικό κομμάτι, καθώς συνδέονται με παιδικές αναμνήσεις όπως είναι το καλοκαίρι, οι παρέες και τηλεόραση ανοιχτή όλη μέρα (Baldinelli, 2022).
Στη συνέχεια, η οργάνωση αυτή συνδυάζει ταυτότητα και συναίσθημα. Στο Mundial, δεν παίζει μια ομάδα, παίζει μια χώρα, παίζει η σημαία, η γλώσσα, η ιστορία της εκάστοτε χώρας. Γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα η νίκη ή η ήττα να βιώνεται εθνικά. Συγχρόνως, είναι ένα απρόβλεπτο γεγονός, Κάτι που σημαίνει ότι μικρές χώρες μπορούν να σοκάρουν έναντι ”μεγάλων θηρίων” π.χ. Γερμανία. Αναλυτικότερα, το ποδόσφαιρο, ειδικά σε νοκ-άουτ αγώνες, αφήνει χώρο στο θαύμα (Kurniawan et al, 2025). Βέβαια, η μαγεία του δεν περιορίζεται μόνο σε αυτά τα σημεία, διαθέτει και την πιο όμορφη ατμόσφαιρα, καθώς περικλείεται από ύμνους, σημαίες, πανηγυρισμούς, διαφορετικές κουλτούρες στις εξέδρες. Είναι ποδόσφαιρο, αλλά και φεστιβάλ πολιτισμών (Acevedo, 2018).
Πώς όμως μια τέτοια διοργάνωση επηρεάζει την ψυχική υγεία των παικτών;
Βέβαια, η εξέχουσα σημασία της διοργάνωσης του Mundial επηρεάζει έντονα την ψυχική υγεία των παικτών. Μία επίδραση είναι ότι υπάρχει ακραία πίεση και άγχος απόδοσης. Αυτό συμβαίνει καθώς οι ποδοσφαιριστές εκπροσωπούν μία ολόκληρη χώρα, λάθη που μπορούν να προκύψουν κατά τη διάρκεια του αγώνα γιγαντώνονται από τα ΜΜΕ και τα Social Media. Παράλληλα, μία κακή στιγμή που μπορεί να έχει ένας ποδοσφαιριστής μπορεί να το στιγματίσει στην καριέρα του. Τρανό παράδειγμα στο αναφερόμενο είναι το χαμένο πέναλτι του Harry Κane στον τελικό του 2022. Πέρα από τα συγκεκριμένα, υπάρχει έντονος φόβος αποτυχίας και δημόσια κριτική εξίσου. Κάτι που σημαίνει ότι μετά από αποκλεισμούς υπάρχουν έντονες διαδικτυακές επιθέσεις, μείωση της αυτοεκτίμησης και μπορούν να εμφανιστούν έντονα συμπτώματα κατάθλιψης (Tenorio, 2019).
Στη συνέχεια, πέρα από τα αναφερόμενα υπάρχει έντονη σωματική και ψυχική εξουθένωση. Αυτό συμβαίνει επειδή το μουντιάλ διεξάγεται σε ήδη φορτωμένες σεζόν. Κάτι που σημαίνει ότι υπάρχει λιγότερος χρόνος ξεκούρασης, αρκετές ώρες και ημέρες προπονήσεων, διαταραχές ύπνου αρκετές φορές, όπως και, επίσης, υπάρχει έντονη απομάκρυνση από τις οικογένειες τους. Έπειτα, υπάρχει εκείνη την περίοδο έντονη απομόνωση και μεγαλοποίηση της διοργάνωσης. Αυτό σημαίνει ότι οι παίκτες έχουν περιορισμένη ελευθερία, διαρκή έλεγχο και έντονη παρακολούθηση, κάτι που αυξάνει τα συμπτώματα άγχους και τα συναισθήματα της μοναξιάς (Farrugia & Muscat, 2023).
Πώς μπορούν να προστατευτούν οι ποδοσφαιριστές σε αυτή τη διοργάνωση;
Σε αυτή την πίεση της διοργάνωσης οι ποδοσφαιριστές οφείλουν να προστατέψουν τον εαυτό τους με κάθε κόστος. Ένας τέτοιος τρόπος είναι η συστημική ψυχολογική υποστήριξη. Ουσιαστικά, να υπάρχει αθλητικός ψυχολόγος σε όλη τη διάρκεια του μουντιάλ, ατομικές συνεδρίες για τη διαχείριση του άγχους. Όπως, επίσης, τεχνικές αναπνοής και οπτικοποίησης και mental rehearsal σε κρίσιμες στιγμές όπως είναι τα πέναλτι. Παράλληλα, σημαντικό είναι να υπάρχει ρουτίνα και αποκατάσταση, δηλαδή ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου, χρόνος αποφόρτισης εκτός ποδοσφαίρου, μικρά ”mental breaks” και επαφή με την οικογένεια τους. Η σταθερή ρουτίνα μειώνει το αίσθημα χάους και υπερδιέγερσης (Nesti & Littlewood, 2009).
Έπειτα, πρέπει να υπάρχει διαχείριση των Social Media. Σε αυτή τη διαχείριση τους οι ποδοσφαιριστές πρέπει να περιορίσουν την χρήση τους κατά την διάρκεια του τουρνουά, όπως και να διαχειρίζονται τις πλατφόρμες του επαγγελματίες. Συγχρόνως, να υπάρχει ένα φιλτράρισμα των αρνητικών σχολίων που μπορεί να λάβουν και να γίνει μια ψυχοεκπαίδευση για την αποφυγή της ”εσωτερίκευσης” της κριτικής. Είναι γνωστό ότι η διαδικτυακή πίεση σήμερα είναι από τους μεγαλύτερους στρεσογόνους παράγοντες (Samulski et al, 2011).
Βέβαια, πρέπει να υπάρχει ισχυρή ομαδική κουλτούρα και σε αυτό εξέχοντα ρόλο παίζει ο ηγέτης της ομάδας. Καθώς μέσω του ηγέτη υπάρχει μια ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ των μελών της ομάδας, αποφυγή εσωτερικής τοξικότητας και υποστήριξη μετά από ένα λάθος. Επίσης, κάθε ομάδα οφείλει να ορίζει ρεαλιστικούς στόχους. Κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να εστιάζουν στη διαδικασία και όχι μόνο στο αποτέλεσμα, όπως επίσης να υπάρχουν και εσωτερικά κριτήρια επιτυχίας και όχι μόνο η σκέψη της κατάκτησης. Στη συνέχεια, προτού ξεκινήσει η οργάνωση πρέπει να γίνει μια προετοιμασία. Η προετοιμασία αυτή θα περιλαμβάνει προπόνηση υπό πίεση, προσομοίωση σεναρίων αποτυχίας και εκπαίδευση σε διαχείριση απογοήτευσης (Nesti, 2013).
Γίνεται αντιληπτό από όσα έχουν αναφερθεί ότι το FIFA World Cup δεν είναι μόνο φώτα, στάδια και τρόπαια. Είναι όνειρα μια ζωής που κρίνονται μέσα σε λίγα λεπτά. Κάθε ποδοσφαιριστής κουβαλά στην πλάτη του μια χώρα, μια οικογένεια, ένα παιδί που κάποτε έπαιζε ξυπόλυτο σε μια αλάνα και ονειρευόταν για αυτή την εκπροσώπηση. Πίσω από κάθε γκολ υπάρχει αγωνία. Πίσω από κάθε χαμένο πέναλτι υπάρχει σιωπή και πίσω από κάθε πανηγυρισμό, ένας άνθρωπος που πάλεψε όχι μόνο με τον αντίπαλο, αλλά και με τον ίδιο του το φόβο. Ίσως, τελικά το πραγματικό μεγαλείο του μουντιάλ να μην βρίσκεται μόνο στο ποιος σηκώνει το κύπελλο, αλλά και στο θάρρος να στέκεσαι στο κέντρο του κόσμου και να συνεχίζεις να πιστεύεις στα όνειρά σου.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Acevedo Comesaña, Á. (2018). El Worl Pride Madrid y sus patrocinadores.
- Baldinelli, F. (2022). Apostillas sobre Qatar 2022 y los Mundiales de Fútbol masculino. Lecturas: Educación Física y Deportes, 27(293).
- Farrugia, G., & Muscat, A. (2023). Loneliness and lack of belonging: The experiences of migrant professional footballers playing in Europe. Current Research in Behavioral Sciences, 5, 100124.
- Fernandez-Berges, D., de Leon, A. C., Sanz, H., Elosua, R., Guembe, M. J., Alzamora, M., … & Marrugat, J. (2012). Metabolic syndrome in Spain: prevalence and coronary risk associated with harmonized definition and WHO proposal. DARIOS study. Revista Española de Cardiología (English Edition), 65(3), 241-248.
- Kurniawan, R., Santoso, I., Akbar, A., Dalimunthe, H., Damra, H., Rahmi, I., … & Pratama, M. (2025). Sport and national pride: a literature review. Retos: nuevas tendencias en educación física, deporte y recreación, (65), 44-54.
- Nesti, M., & Littlewood, M. (2009). Psychological preparation and development of players in Premiership football: Practical and theoretical perspectives. International research in science and soccer, 169-176.
- Nesti, M. (2013). Mental preparation of elite players. In Science and Soccer (pp. 369-383). Routledge.
- Pizarro, M. (2023). Conoce el equipo en el que volverá a jugar James Rodríguez. Lecturas: Educación Física y Deportes, 28(304).
- Quezado, I., Mesquita, R. F. D., Costa, J. S., Matos, F. R. N., & Bugarim, M. C. C. (2021). “Brasil, Decime Qué se Siente”: a study of agglomeration in a stadium in the World Cup.
- Samulski, D. M., Noce, F., & Costa, V. T. (2011). Mental preparation. Handbook of Sports Medicine and Science-The Paralympic Athlete: Blackwell Publishing, 198-213.
- Tenorio, R. C. (2019). Social media communication management in football national federations. Obra digital: revista de comunicación, (17), 19-34.
