Οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι ένα κομμάτι το οποίο απασχολεί αρκετά τους ανθρώπους στο να καταφέρουν να επιλέξουν τον κατάλληλο σύντροφο για αυτούς. Τι συμβαίνει όμως όταν ο/η σύντροφος τους πάσχει από κάποια ψυχική ασθένεια και πώς επηρεάζει τη μεταξύ τους σχέση; Πολλοί θεωρούν τις ψυχικές ασθένειες ως ένα κομμάτι ταμπού και δύσκολα μπορούν να κατανοήσουν τη σημασία της συντροφικότητας για τους ανθρώπους που πάσχουν από αυτή.
Τι εννοούμε με τον όρο ψυχική ασθένεια;
Ο όρος «ψυχική ασθένεια» έχει ερμηνευτεί ποικιλοτρόπως διαχρονικά από σημαντικό αριθμό ερευνητών. Γενικά, η ψυχική ασθένεια περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων που μπορεί να εκδηλωθούν ως αλλαγές στη συμπεριφορά, τις διαδικασίες σκέψης και τη συναισθηματική ευεξία ενός ατόμου, που συχνά συνοδεύονται από αισθητές μειώσεις στη λειτουργία του εγκεφάλου. Λειτουργεί ως σημαντικός δείκτης πιθανών ανισορροπιών ή διαταραχών στο βιοψυχοκοινωνικό πλαίσιο ενός ατόμου, αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης ή της θεραπείας. Το στίγμα γύρω από τις ψυχικές ασθένειες είναι ένα ευρέως διαδεδομένο ζήτημα που μπορεί να έχει επιζήμιες επιπτώσεις όχι μόνο σε αυτούς που επηρεάζονται αλλά και στα αγαπημένα τους πρόσωπα. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι ψυχικές ασθένειες δεν κάνουν διακρίσεις με βάση το οικονομικό, κοινωνικό ή εκπαιδευτικό υπόβαθρο και μπορούν να επηρεάσουν τα άτομα σε όλα τα τμήματα του πληθυσμού. Έρευνα που διεξήχθη για το στίγμα γύρω από την ψυχική ασθένεια έχει αποκαλύψει μια ευρέως διαδεδομένη αρνητική στάση που συχνά επηρεάζει τόσο τα άτομα με προκλήσεις ψυχικής υγείας, όσο και τις οικογένειές τους.
Η επιλογή συντρόφου που πάσχει από ψυχική νόσο
Οι πρώτες στιγμές γνωριμίας και η σύνδεση με έναν πιθανό σύντροφο, μπορεί να καταστεί αγχωτικό στο να προσδιοριστεί ο κατάλληλος χρόνος και τρόπος για να μοιραστεί πληροφορίες σχετικά με την ψυχική του υγεία. Είναι κατανοητό να νιώθει ανησυχία για το πώς θα μοιραστεί κάτι τέτοιο, καθώς πολλοί ανησυχούν για το πώς μπορεί να αντιδράσει ο σύντροφός τους. Πολλοί σύντροφοι αντιδρούν με οίκτο στο άκουσμα κάποιας ψυχικής νόσου, ενώ άλλοι απομακρύνονται σταδιακά. Επιπλέον, πολλοί σύντροφοι νιώθουν ότι θα αναλάβουν τον ρόλο του νοσηλευτή ή του ψυχολόγου νομίζοντας πως τους πλησιάζουν για να καταπολεμήσουν τη μοναξιά τους, χωρίς πραγματικά να θέλουν να γνωρίσουν αυτό το άτομο σε βάθος. Ωστόσο, η έγκαιρη αντιμετώπιση αυτού του θέματος είναι απαραίτητη για την προώθηση μιας υγιούς και ανοιχτής σχέσης.
Τρόποι να πλησιάσετε κάποιον που πάσχει από ψυχική νόσο
- Δείξτε ενσυναίσθηση: Με το να ακούτε προσεκτικά και να προσεγγίζετε τη συζήτηση χωρίς κρίση, δηλώνετε ότι ενδιαφέρεστε πραγματικά. Μπορείτε να ρωτήσετε εάν χρειάζεται κάποια συγκεκριμένη βοήθεια ή εάν θα ήθελε να συνομιλήσετε. Εάν πιστεύετε ότι είναι κατάλληλο, μπορείτε να εξετάσετε το ενδεχόμενο να μοιραστείτε πληροφορίες σχετικά με ομάδες υποστήριξης ή επαγγελματίες.
- Καλλιεργήστε ένα ασφαλές περιβάλλον: Καλλιεργήστε μια ζεστή και γαλήνια ατμόσφαιρα όπου νιώθει άνετα να εκφραστεί.
- Αναγνωρίστε τα όριά τους: Εάν προτιμούν να μην εμπλακούν σε συζήτηση, είναι απαραίτητο να τηρήσετε τις προτιμήσεις τους.
- Αφιερώστε λίγο ποιοτικό χρόνο: Αφιερώστε στιγμές για να μοιραστείτε μαζί, χωρίς πίεση ή προσδοκίες.
- Σκεφτείτε να αποφύγετε τα κλισέ και τις αυτόκλητες συμβουλές, καθώς η απλή συζήτηση μπορεί συχνά να έχει μεγαλύτερη επίδραση από τις καλοπροαίρετες προτάσεις.
- Εξοικειωθείτε με τις καταστάσεις ψυχικής υγείας: Η απόκτηση γνώσεων σχετικά με τις ψυχικές ασθένειες μπορεί να σας επιτρέψει να προσφέρετε πιο αποτελεσματική υποστήριξη.
- Σκεφτείτε το ενδεχόμενο να ενθαρρύνετε άλλους να καλλιεργήσουν μια υποστηρικτική κοινότητα, επισημαίνοντας τυχόν αμοιβαίες φιλίες που υπάρχουν.
Ενισχύστε την υπομονή σας, καθώς το ταξίδι αποδοχής και θεραπείας μπορεί να απαιτήσει κάποιο χρόνο!
Βιβλιογραφία
Gabriel, L. (2005). Speaking the unspeakable: The ethics of dual relationships in counselling
and psychotherapy. London: Routledge
Corrigan, P. W. & Bink, A. B. (2016). The Stigma of Mental Illness. Encyclopedia of Mental
Health, 230–234. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-397045-9.00170-1
Koutentaki, E., Basta, M., Stefanakis, Z., Gavrilakis, P., Panierakis, C., Chrousos, G. P., &
Vgontzas, A. (2014). The stress of chronic mental illness affects both mental and
physical health of the caregivers. European Psychiatry, 29(1)
Ζήση, Α. & Στυλιανίδης, Σ. (2004). Αγωγή και προαγωγή ψυχικής υγείας: Αποσαφηνίσεις
και προοπτικές. Εγκέφαλος, 41(1)
Επιμέλεια άρθρου: Τυρλή Αικατερίνη
