Τελειώνει τελικά ο έρωτας…;
ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Τελειώνει τελικά ο έρωτας…;

Τελειώνει τελικά ο έρωτας…;


Ένα ερώτημα που μας ταλαιπωρεί σε κάθε ηλικία και εποχή, είναι το πόσο κρατάει άραγε το συναίσθημα του έρωτα. Μπορεί να διατηρηθεί για πάντα;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα, σχετίζεται κυρίως με το είδος του έρωτα που βιώνει ο καθένας μας. Αν και είναι πιθανό να ζήσουμε διάφορους τύπους έρωτα και διαφορετικά είδη ερωτικών σχέσεων, οι επιστήμονες επικεντρώνονται σε δύο από αυτούς που τείνουν να επικρατούν, τον «ρομαντικό» και τον «συντροφικό» (Reis, 2009).

Ο ρομαντικός έρωτας, σχετίζεται με πολύ έντονα συναισθήματα πάθους, έλξης, εφορίας αλλά και συναισθήματα άγχους, λύπης, απογοήτευσης, όταν δεν είναι όλα ρόδινα με το πρόσωπο που είμαι ερωτευμένος. Από την άλλη πλευρά, ο συντροφικός έρωτας, συνοδεύεται από συναισθήματα ασφάλειας, οικειότητας, ζεστασιάς που αισθανόμαστε με τον σύντροφό μας (“Differences between compassionate and passionate love in relationships“, 2022). Τι ισχύει λοιπόν για το κάθε είδος έρωτα;

Ο παθιασμένος έρωτας έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί μία μοναδική συναισθηματική εμπειρία, με πολύ έντονα θετικά ή αρνητικά συναισθήματα και εναλλαγές αυτών, κάτι που εξαρτάται από την ύπαρξη ή μη αμοιβαιότητας με το ποθητό πρόσωπο. Αυτό το είδος έρωτα μπορεί να προκαλέσει αισθήματα απόλυτης εφορίας, αλλά έχει αποδεδειγμένα μειωμένη διάρκεια στον χρόνο. Αντίθετα, ο συντροφικός έρωτας που χαρακτηρίζεται από ηρεμία και σταθερότητα, τις περισσότερες φορές είναι συνδεδεμένος με θετικά συναισθήματα και έτσι μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια σε μία σχέση (Reis, 2009).

Έχει παρατηρηθεί πως ο ρομαντικός έρωτας επικρατεί στα πρώτα στάδια της σχέσης και μετουσιώνεται σε συντροφικό όσο περνάνε τα χρόνια (Langeslag & van Strien, 2016). Είναι γνωστή η φράση «ο έρωτας μετατρέπεται σε αγάπη». Αυτή η εξέλιξη σε αρκετές περιπτώσεις φαίνεται πως μπορεί να μην προκαλεί την ίδια ικανοποίηση στον εραστή/σύντροφο και εκεί γεννάται το ερώτημα: «Μπορεί ο παθιασμένος έρωτας και το αίσθημα εφορίας να διατηρηθεί για πάντα;» ή…«Μπορώ να είμαι μόνιμα τρελά ερωτευμένος;»

Δυστυχώς ή ευτυχώς, όχι. Και θα εξηγήσουμε ακριβώς το γιατί. Ο παθιασμένος έρωτας και τα συναισθήματα που τον συνοδεύουν, συνδέονται απόλυτα με την δράση και τις λειτουργίες του εγκεφάλου μας. Όταν είμαστε ερωτευμένοι διάφορες χημικές ουσίες που σχετίζονται με το κύκλωμα ανταμοιβής (Bayassi-Jakowicka et al., 2021), πλημμυρίζουν τον εγκέφαλο. Τα επίπεδα της ορμόνης του στρες, κορτιζόλης, αυξάνονται, αναγκάζοντας το σώμα μας να αντιμετωπίσει την «κρίση» που βιώνει. Καθώς τα επίπεδα κορτιζόλης αυξάνονται, τα επίπεδα του νευροδιαβιβαστή σεροτονίνης εξαντλούνται. Αυτή η εξάντληση, οδηγεί στην ενεργοποίηση των ιδεοψυχαναγκαστικών συμπεριφορών της πρώτης φάσης του έρωτα που σχετίζονται με εμμονικές σκέψεις και πράξεις γύρω από το ποθητό πρόσωπο. Επίσης, εμφανίζονται πολύ υψηλά επίπεδα ντοπαμίνης, μιας χημικής ουσίας που κάνει τον έρωτα μία ευχάριστη εμπειρία βιώνοντας την εφορία που έχει βρεθεί ότι συγκρίνεται με την ευφορία που προκαλείται με τη χρήση αλκοόλ ή εθιστικών ουσιών (Tobore, 2020). Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν,  που ο έρωτας πολλές φορές χαρακτηρίζεται ως «ναρκωτικό».

Πίσω από το έντονο συναίσθημα των «πεταλούδων στο στομάχι», υπάρχει μία μεγάλη έκρηξη ουσιών και ανισορροπία του εγκεφάλου. Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος για τον οποίο είναι αδύνατον να είμαστε για πάντα παθιασμένα ερωτευμένοι. Ο εγκέφαλός μας δεν μπορεί να αντέξει για πολύ αυτήν την ένταση και αναζητάει να επανέλθει στην ηρεμία. Έρευνες αποδεικνύουν ότι αυτό το έντονο συναίσθημα μπορεί να διατηρηθεί μεταξύ 1 έως 3 χρόνια (Fishbane, 2013). Και μετά; «Πώς να συμβιβαστώ με κάτι λιγότερο;», θα αναρωτηθούν πολλοί…«Πώς να παραμείνω με τον ίδιο άνθρωπο που μου προκαλούσε έκσταση αλλά τώρα όχι πια;»

Διάβασε επίσης:

Γιατί κάποιος οδηγείται στην απιστία;

Εκεί έρχεται αυτή η περίοδος σε μία ερωτική σχέση, όταν φύγει ο εθισμός του έρωτα, που γίνεται η μετάβαση στον συντροφικό έρωτα, στα συναισθήματα σύνδεσης, οικειότητας, ασφάλειας και ζεστασιάς. Σε αυτό το σημείο, δυστυχώς πολλά ζευγάρια αποφασίζουν να χωρίσουν τους δρόμους τους καθώς αισθάνονται συμβιβασμό, μονοτονία και έλλειψη ενδιαφέροντος στη σχέση τους. Οι πρώην εραστές, έχουν μεγάλη επιθυμία να ξανά βρουν τον έρωτα, να ξανά βιώσουν από την αρχή την εξάρτηση και την απόλυτη εφορία που τον συνοδεύουν (Fishbane, 2013). Το ερώτημα που γεννάται είναι «Μέχρι πότε θα αναζητάω διαρκώς νέους συντρόφους για να μου προσφέρουν αυτό το έντονο συναίσθημα;» και «Μέχρι πότε θα ξεκινάω κάτι γνωρίζοντας ότι θα τελειώσει;»

Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για κάποιον μονόδρομο. Η μετάβαση από τον ρομαντικό στον συντροφικό έρωτα διαφέρει από σχέση σε σχέση. Για αυτό το λόγο, παρατηρούμε ότι υπάρχουν μακροχρόνιες σχέσεις που διατηρούν τα συναισθήματα επιθυμίας και σύνδεσης, ενώ άλλες όχι. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι μπορεί κάποιες από τις εκκρίσεις ορμονών του παθιασμένου έρωτα να διακόπτονται, όπως η κορτιζόλη που συνδέεται με το άγχος, άλλες όμως μπορούν να διατηρηθούν, όπως η νικοτίνη και η ωκυτοκίνη που αφορούν την έλξη και την σύνδεση μεταξύ των ζευγαριών (Acevedo et al., 2012). Έχει επιβεβαιωθεί ακόμη, πως η ύπαρξη ρομαντικού έρωτα, στην αρχή, είναι πολύ σημαντική για την θετική πορεία της σχέσης, μακροχρόνια (Reis, 2009).

Μην φοβάστε λοιπόν να ερωτευτείτε. Μην «τρέμετε» την αρχική φάση του έρωτα. Μην αποφεύγετε τη μετατροπή και την εξέλιξή του στην πορεία. Άλλωστε, δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει διαφορετικά (Cacioppo, 2012). Σκέψου τον εαυτό σου, για πόσο καιρό θα άντεχες κάθε μέρα ανεβασμένος στο τρενάκι roller coaster του λουνα παρκ; Με διαρκείς εναλλαγές ευφορίας στις κατηφόρες και αγωνίας στις ανηφόρες; Ίσως όχι για πολύ! Προστατευτικά λοιπόν, λειτουργεί και σε αυτήν την περίπτωση ο οργανισμός και ο εγκέφαλός μας, για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε.

Τα διλλήματα είναι πιθανά, ειδικά στο σημείο της μετουσίωσης. Βιώνοντας όμως κάθε πτυχή του έρωτα, γεμίζοντας εμπειρίες και σκαμπανεβάσματα, τα «θέλω» σου θα γίνονται πιο ξεκάθαρα. Μην κλείνεις τα μάτια στην αλήθεια, μην την φοβάσαι, αλλά και μην παγιδεύεσαι. Σε κάθε περίπτωση, ο καθένας μας δημιουργεί και βιώνει την δική του αλήθεια. Πόσο μάλλον στο παιχνίδι του έρωτα και της αγάπης, που όλα είναι περίπλοκα και μοναδικά.

Βιβλιογραφία:

Acevedo, B. P., Aron, A., Fisher, H. E., & Brown, L. L. (2012). Neural correlates of long-term intense romantic love. Social cognitive and affective neuroscience7(2), 145-159.

Bayassi-Jakowicka, M., Lietzau, G., Czuba, E., Steliga, A., Waśkow, M., & Kowiański, P. (2021). Neuroplasticity and multilevel system of connections determine the integrative role of nucleus Accumbens in the brain reward system.

Cacioppo, S., Bianchi-Demicheli, F., Hatfield, E., & Rapson, R. L. (2012). Social neuroscience of love. Clinical Neuropsychiatry9(1).

Differences between compassionate and passionate love in relationships. (2022, June). Verywell Mind. https://www.verywellmind.com/compassionate-and-passionate-love-2795338

Fishbane, M. D. (2013). Loving with the brain in mind: Neurobiology and couple therapy (Norton series on interpersonal neurobiology). W. W. Norton & Company. Langeslag, S. J., & van Strien, J. W. (2016).

Regulation of romantic love feelings: Preconceptions, strategies, and feasibility. PloS one11(8), e0161087.Reis, H. T. (2009). Encyclopedia of human relationships: Vol. 1-. SAGE.

Photo from Pixabay on pexels.com


Διάβασε επίσης: 

Ο έρωτας πρέπει να είναι τυφλός;

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn

Archives

Categories