in ,

Πως φτάνουμε στον χωρισμό και οι συνέπειες στην ψυχολογία


“Τί οδήγησε στον χωρισμό και γιατί νιώθω τόσο θλίψη, πρέπει να επισκεφτώ ειδικό;”
Οι ερωτικές σχέσεις είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι στην ζωή των ανθρώπων και πολλές φορές μπορεί εξαιτίας έντονων συγκρούσεων και προβλημάτων να οδηγηθούν σε ρήξη με επώδυνες για την ανθρώπινη ψυχολογία συνέπειες.

Αρχικά, ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για την διατήρηση μιας σταθερής και ικανοποιητικής σχέσης είναι η επικοινωνία. Όταν μεταξύ των δύο συντρόφων έχει δημιουργηθεί ανοιχτή επικοινωνία με ελεύθερη έκφραση σκέψεων και συναισθημάτων αγάπης και κατανόησης, η σχέση έχει περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθεί στο μέλλον, σε αντίθεση με δύο ερωτικούς συντρόφους, οι οποίοι αποφεύγουν να συζητούν ανοιχτά τα προβλήματα που προκύπτουν και αντί αυτού προτιμούν να χρησιμοποιούν ”καταστροφική επικοινωνία”, για παράδειγμα, κάνοντας αρνητικά καi επικριτικά σχόλια ο ένας στον άλλον. Επιπλέον, σημαντική παράμετρος για την διατήρηση μια υγιής σχέσης είναι οι κοινωνικές αποδόσεις. Αυτό σημαίνει πως τα ζευγάρια που είναι σε μια ικανοποιητική σχέση βλέπουν την συμπεριφορά του συντρόφου πιο θετική από την δική τους με αποτέλεσμα όταν υπάρχουν μικρές συγκρούσεις να μην επηρεάζουν την πορεία της σχέσης καθώς υπάρχει μια μεροληπτική ερμηνεία της συμπεριφοράς του συντρόφου. Αντίθετα, όταν οι δύο σύντροφοι θεωρούν τον άλλον υπαίτιο για τα προβλήματά τους ή όταν θεωρούν τόσο την δική τους συμπεριφορά όσο και του συντρόφου τους ως σφαιρική και μόνιμη, τότε η σχέση έχει αυξημένες πιθανότητες διάλυσης.

Στην συνέχεια, ένας ακόμα παράγοντας διατήρησης της ερωτικής σχέσης είναι η ισότητα των δύο συντρόφων και η Θεωρία της Κοινωνικής Ανταλλαγής, δηλαδή τα άτομα πιστεύουν ότι τους αξίζει να απολαμβάνουν από την σχέση αναλογικά με αυτά που  δίνει και απολαμβάνει ο σύντροφος. Με άλλα λόγια το κόστος και το όφελος σε μια σχέση θα πρέπει να είναι ισότιμα και για τους δύο συντρόφους και όχι ο ένας να ευνοείται από τα οφέλη του άλλου χωρίς να προσφέρει αντίστοιχα διότι τότε χάνεται η ισορροπία της σχέσης και τα άτομα μπορεί να προσπαθούν να επαναφέρουν την ισορροπία με ακραίους τρόπους. Ωστόσο, οι ερωτικές σχέσεις είναι κοινοτικές όχι σχέσεις ανταλλαγής οπότε δεν πρέπει να υπερεκτιμάτε ο ρόλος της ισότητας. Ακόμη σημαντικές για την ικανοποίηση στις ερωτικές σχέσεις είναι και οι κοινωνικές συγκρίσεις της σχέσης μας με τις σχέσεις άλλων.

Επιπροσθέτως, ας μην ξεχνάμε το Μοντέλο Επένδυσης(Rusbult,1983)για την σταθερότητα μιας σχέσης σύμφωνα με το οποίο όσο μεγαλύτερη είναι η δέσμευση του ατόμου στην σχέση, την τάση του δηλαδή να την διατηρήσει και αίσθημα ψυχολογικής προσκόλλησης σε αυτήν, τόσο μεγαλύτερη η πορεία της σχέσης. Η δέσμευση με την σειρά της επηρεάζεται από την ικανοποίηση του ατόμου στην σχέση, την ποιότητα των εναλλακτικών επιλογών(φίλοι, καλή δουλεία, δυνατότητα καλύτερου ερωτικού συντρόφου) και το μέγεθος της επένδυσης, δηλαδή τον τρόπο σύνδεσης των ατόμων μεταξύ τους. Οι παράγοντες αυτοί είναι αλληλοεξαρτώμενοι και αλλαγές στον ένα σημαίνει αλλαγές και στον άλλο ενώ παράλληλα επηρεάζονται και από την πρόθεση και ικανότητα δέσμευσης του κάθε ατόμου.

Όταν λοιπόν τα άτομα δεν ικανοποιούν τις ανάγκες τους στην ερωτική σχέση αρχίζουν οι έντονες συγκρούσεις και τα άτομα μπορεί να χωρίσουν. Ο χωρισμός μπορεί να είναι κοινή απόφαση αλλά μπορεί και απόφαση μόνο του ενός κάτι που είναι και το πιο σύνηθες. Ο χωρισμός όμως δεν είναι μια απλή απόφαση είναι μια επώδυνη εμπειρία στην ζωή και των δύο μερών της σχέσης ιδιαίτερα όμως αυτού που εγκαταλείπεται, η οποία έχει ψυχολογικές αλλά και σωματικές συνέπειες. Τα άτομα βιώνουν μια ‘διαδικασία πένθους’ που χαρακτηρίζεται από συναισθήματα θυμού, ενοχές, ματαίωση, απόρριψη, λύτρωση, φόβο, σύγχυση, τα οποία διαρκούν τουλάχιστον 6 μήνες και χωρίζονται σε στάδια στα οποία το άτομο μεταβαίνει σταδιακά και έχει  διαφορετική βαρύτητα το κάθε στάδιο για κάθε άτομο και αυτό εξαρτάται από την προσωπικότητα του κάθε ατόμου, την συναισθηματική του ωριμότητα, την έλξη με τον σύντροφο, τις εναλλακτικές επιλογές( ύπαρξη νέου συντρόφου) και γενικά την στήριξη από το κοινωνικό περιβάλλον.

  • Άρνηση και ”τεχνητή αδιαφορία”

Σε αυτό το στάδιο το άτομο κυρίως που δεν θέλει την διάλυση της σχέσης αισθάνεται μια άρνηση στο να πιστέψει ότι θα χάσει τον σύντροφό του και ελπίζει σε μια επανασύνδεση ακόμα και αν δεν υπάρχουν τέτοια σημάδια από την άλλη πλευρά. Σε αυτή την φάση εξαιτίας της άρνησης και της αντίστασης στην λήξη της σχέσης ένας από τους δύο μπορεί να δείχνει πλήρης αδιαφορία έχοντας παρορμητικές συμπεριφορές π.χ. παράλληλη σχέση όμως αυτή η συμπεριφορά κρύβει την ψυχική του δυσφορία που αργότερα μπορεί να τον κάνει να αποδιοργανωθεί πλήρως ψυχολογικά.

  • Άγχος και φόβος για το μέλλον

Όταν όμως δεν έρχεται η αναμενόμενη επανασύνδεση το άτομο αισθάνεται εξαιρετικό άγχος και σύγχυση καθώς θα πρέπει να αναπροσαρμόσει πολλούς τομείς της καθημερινότητας που είχε μέχρι τώρα ειδικά σε περιπτώσεις όπου η σχέση ήταν στενή, με γάμο ή συμβίωση, το άτομο θα πρέπει να αλλάξει όλη του την ζωή κάτι που μέχρι τώρα του ήταν άγνωστο καθώς είχε την σιγουριά και ασφάλεια της σχέσης. Βέβαια, τα άτομα με υψηλά επίπεδα αυτοεκτίμησης, που είναι ανεξάρτητα, θεωρούν ίσα τα δύο φύλα και είναι ανθεκτικά στις αλλαγές  φαίνεται να τους είναι πιο εύκολη η νέα πραγματικότητα.

  • Ενοχή και θλίψη

Το επόμενο στάδιο είναι αυτό της έντονης θλίψης και των ενοχών για την έκβαση της σχέσης ειδικά αν ένας από τους δύο έχει επωμιστεί όλες τις ευθύνες ακόμα κι αν αυτό δεν είναι η πραγματικότητα καθώς τις περισσότερες φορές ευθύνονται και οι δύο για την λήξη μιας σχέσης. Αν λοιπόν ένας από τους δύο επωμίζεται όλο το βάρος γίνεται ευάλωτος βυθίζεται στην κατάθλιψη, βιώνει αυτή την εμπειρία ως προσωπική αποτυχία και ανικανότητα να τον αγαπήσουν. Πολλές φορές, μάλιστα, μπορεί να προσπαθήσει να αλλάξει όλα όσα πιστεύει ο ίδιος πως οδήγησαν τον σύντροφό του να τον αφήσει χωρίς όμως κάποιο αποτέλεσμα καθώς ο σύντροφος έχει πάρει την οριστική απόφαση να προχωρήσει την ζωή του.

  • Θυμός

Το άτομο που νιώθει πως εγκαταλείφθηκε μετά από τις ενοχές που βιώνει αρχίζει να αισθάνεται θυμό για τον πρώην σύντροφο και μπορεί να θέλει να πάρει εκδίκηση όμως αυτό το στάδιο είναι και το στάδιο της λύτρωσης όπου το άτομο αρχίζει να αποδέχεται την νέα κατάσταση και να μπορέσει να προχωρήσει.

  • Αποδοχή

Σε αυτό το στάδιο τελειώνει η διαδικασία του πένθους και το άτομο μπορεί πλέον να δει καθαρά και να προχωρήσει την ζωή του σε όλα τα επίπεδα και να αισθάνεται έτοιμο για μια νέα σχέση. Εδώ το άτομο μπορεί να κρίνει αμερόληπτα την σχέση που τελείωσε χωρίς να ωραιοποιεί τον σύντροφο και να τον κυριεύει η θλίψη και ο θυμός. Πολλά άτομα αποκτούν περισσότερη αυτοπεποίθηση καθώς συνειδητοποιούν ότι αντιμετώπισαν με επιτυχία μια δύσκολη κατάσταση.

Σε γενικές γραμμές ο χωρισμός είναι μια κατάσταση που όλοι έχουμε βρεθεί και την οποία το άτομο μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο μέσα σε κάποιους μήνες χωρίς την βοήθεια κάποιου ειδικού ψυχικής υγείας μέσω της συμπαράστασης και κατανόησης από φίλους που και αυτοί μπορεί να έχουν βρεθεί στην ίδια θέση. Όμως, μην διστάσεις να ζητήσεις βοήθεια ειδικού σε περίπτωση που χάνεις την λειτουργικότητα σου σε σημαντικούς τομείς της ζωής σου, όταν έχουν περάσει χρόνια και αισθάνεσαι ακόμα θλίψη και θυμό για τον πρώην σύντροφο και ελπίζεις να είστε πάλι μαζί και τέλος σε περίπτωση που έχεις κάποια διάγνωση αγχώδους διαταραχής ή διαταραχής προσωπικότητας ένας χωρισμός μπορεί να επιδεινώσει την εξέλιξή τους.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Κοκκινάκη, Φ., (2005). Διαπροσωπικές Σχέσεις. Κοινωνική Ψυχολογία(σσ.320-326).Αθήνα: Τυπωθήτω.

Παπαδοπούλου, Α. Το τέλος μιας σχέσης: Οι ψυχολογικές συνέπειες του χωρισμού. Διαθέσιμο στη:https://www.papadopoulou-psy.gr/problems/oi-psyxologikes-synepeies-tou-xorismou/[Ανακτήθηκε 10 Δεκεμβρίου 2021].

Οι εικόνες ανακτήθηκαν από:

https://pixabay.com/el/illustrations/%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%b6%cf%8d%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%87%cf%89%cf%81%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82-%cf%83%cf%87%ce%ad%cf%83%ce%b7-908743/

https://pixabay.com/el/vectors/%cf%87%cf%89%cf%81%ce%af%ce%b6%cf%89-%ce%bb%cf%85%cf%80%ce%b7%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%bf%cf%82-%ce%b6%ce%b5%cf%85%ce%b3%ce%ac%cf%81%ce%b9-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%b6%cf%8d%ce%b3%ce%b9%ce%bf-3502866/

What do you think?

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: “Αποφεύγω τους καυγάδες γιατί μεγάλωσα μέσα σε αυτούς”

Ψtalk: “Νιώθω ότι δεν έχω να πω τίποτα με κανέναν”