Αυτορρυθμίσου Συναισθηματικά!
self-regulation
Photo by Max Van Den Oetelaar on Unsplash.com

Αυτορρυθμίσου Συναισθηματικά!

Ο τρόπος με τον οποίο βιώνουμε τα γεγονότα στη ζωή μας και το συναισθηματικό φορτίο που προσδίδουμε σε κάθε ένα από αυτά χαρακτηρίζουν την καθημερινή μας ζωή, φέροντας συνέπειες στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει κανείς την ίδια την πραγματικότητα. Ωστόσο, η οπτική γύρω από το πως νιώθει ένας άνθρωπος συνιστά μια συνθήκη αποδοχής ή επιλογής; Η σκέψη ότι είναι πιθανώς στη δική μας ευχέρεια να ρυθμίζουμε το συναίσθημά μας και όχι απλώς να το ζούμε παθητικά αναδύεται ως ένας γόνιμος προβληματισμός ‌(Nezlek & Kuppens, 2008).

Ορισμός Αυτορρύθμισης

Ως αυτορρύθμιση ορίζεται η διαδικασία μέσω της οποίας τα άτομα διαχειρίζονται μια πληθώρα συναισθημάτων και περιλαμβάνει τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζονται από αυτά, τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούν σε αυτά και τον τρόπο με τον οποίο τα εκφράζουν (Gross, 1998).

Αυτορρύθμιση & οι 5 βασικές συναισθηματικές ιδιότητες

Ο εσωτερικός μας κόσμος απαρτίζεται από κάποιες βασικές συναισθηματικές συνιστώσες που συνδέονται με τη διαδικασία της αυτορρύθμισης, όπως:

-ο αυτοέλεγχος, ως μια διαδικασία ελέγχου της παρορμητικότητας και των αρνητικών συναισθημάτων

-η αξιοπιστία, δηλαδή η ανάπτυξη της ακεραιότητας του χαρακτήρα

-η ευσυνειδησία, η οποία σχετίζεται με την ανάληψη ατομικής ευθύνης

-η προσαρμοστικότητα, δηλαδή η ευελιξία στις αλλαγές

-η καινοτομία, ως ένδειξη άμεσης υιοθέτησης νέων μεθόδων και ενσωμάτωσης πληροφοριών

Απαραίτητη προϋπόθεση για την καλλιέργεια αυτών των στοιχείων ως μέρος της προσωπικότητάς μας είναι η δέσμευση προς αυτές και η θέλησή μας, στοιχεία που θα καθορίσουν και τον βαθμό στον οποίο θα τις υιοθετήσουμε (Tan, 2018, p. 320).

Photo by Hugo Jones on Unsplash.com
Οφέλη & τρόποι ρύθμισης του συναισθήματος

O μηχανισμός της αυτορρύθμισης καθίσταται αναπόσπαστο μέρος της ψυχολογικής και κοινωνικής ευημερίας σε κάθε φάση της ζωής μας. Πιο συγκεκριμένα, συμβάλλει στην αποτελεσματική διαχείριση των συναισθημάτων. Η αίσθηση της αυτογνωσίας και του αυτοελέγχου, βοηθά τον άνθρωπο να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του, να κατανοεί άμεσα τις παραμέτρους ενός θέματος που τον απασχολεί και να ανταποκρίνεται με τέτοιο τρόπο που ο σκοπός του κάθε φορά να επιτυγχάνεται. Παράλληλα, συντείνει στην βελτίωση της ποιότητας των κοινωνικών συναναστροφών. Με την επικοινωνία και την ένδειξη σεβασμού προς τις αντίστοιχες προσωπικές ανάγκες και αξίες των σημαντικών άλλων, ενθαρρύνεται η ανάπτυξη εποικοδομητικών σχέσεων, σημαντικές για την ατομική ευτυχία. Η αυτορρύθμιση μπορεί επίσης μέσω της καλλιέργειας της πειθαρχίας και της συνοχής να αποτελέσει βασική παράμετρο για την επίτευξη των στόχων μας. Ο σχεδιασμός μιας σειράς ενεργειών γύρω από έναν σκοπό με σύνεση και αποφασιστικότητα μπορεί να οδηγήσει σε έναν αποτελεσματικό τρόπο διαχείρισης σε κάθε τομέα ατομικής δραστηριότητας.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό ψυχολόγο James Gross, υπάρχουν συγκεκριμένες τάσεις ρύθμισης του συναισθήματος , οι οποίες εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται ο καθένας από εμάς την εκδήλωση του εκάστοτε συναισθήματος. Δύο χαρακτηριστικές τάσεις αυτορρύθμισης είναι η επανεκτίμηση και η καταστολή του συναισθήματος. Συγκεκριμένα, στα πλαίσια αντίδρασης σε ένα ερέθισμα από το περιβάλλον με το οποίο αλληλοεπιδρούμε, η προσπάθεια επανεκτίμησης, δηλαδή αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη σημασία μιας κατάστασης, συμβάλλει στην μείωση των αρνητικών συνεπειών που μπορεί να έχει το εξωτερικό ερέθισμα σαν αντίκτυπο στη ψυχολογία μας. Έρευνα έχει δείξει πως όταν ένας άνθρωπος επαναπροσδιορίζει τις καταστάσεις που έχει κληθεί να αντιμετωπίσει, προσαρμόζεται πιο εύκολα σε αυτές και μαθαίνει να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά. Αντιθέτως, η καταστολή του συναισθήματος, η οποία συνιστά μια ασυνείδητη αποφυγή στην αντιμετώπιση των δυσμενών συναισθημάτων που οφείλονται σε εξωτερικές συνθήκες, οδηγεί στην ψυχολογική δυσπροσαρμογή του ατόμου και τη μη λειτουργική απόδοση του σε όποιο πλαίσιο και εάν κινείται (McRae & Gross, 2020).

Αξίζει να σημειωθεί πως η αδυναμία στο να αυτορυθμιζόμαστε έχει προταθεί ως παράγοντας ανάπτυξης προβλημάτων ψυχικής υγείας, τα οποία σχετίζονται με την κατάθλιψη και το στρες. Η αδυναμία να διαχειριζόμαστε αποτελεσματικά τις συναισθηματικές αστάθειες μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερικές συγκρούσεις, όπως την αμφισβήτηση του εαυτού  και κατ’ επέκταση στη κοινωνική απομόνωση. Επιπρόσθετα, η έλλειψη συναισθηματικής ρύθμισης  ακόμα και στην παιδική ηλικία σχετίζεται άμεσα με την παρεμπόδιση της ομαλής συνύπαρξης με άλλα παιδιά και τη δυνατότητα κοινωνικοποίησης (Cuncic, 2023) .

Ενδείξεις αποτελεσματικής αυτορρύθμισης

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα που διακρίνουν έναν άνθρωπο με αυξημένη αυτορρυθμιστική ικανότητα:

-Οι αξίες του καθορίζουν την ποιότητα της δράσης του.

-Η ψυχραιμία συνιστά το κύριο όπλο αντιμετώπισης αντίξοων συνθηκών.

-Οι δυσμενείς καταστάσεις αποτελούν την κινητήρια δύναμη για άμεση βελτιστοποίηση της διάθεσης.

-Η ανοιχτή επικοινωνία και η ειλικρινής έκφραση κυριαρχούν στις σχέσεις.

-Η ανθεκτικότητα και η αποφασιστικότητα πρωτοστατούν στις δυσκολίες.

-Τον χαρακτηρίζουν η αποφασιστική του δράση και η ανάληψη της προσωπικής ευθύνης.

-Οι προκλήσεις γι’ αυτόν συχνά γεννούν και τις ευκαιρίες.

-Σκοπός είναι:

  • Η επίτευξη των στόχων του
  • Η προσαρμοστικότητα και η ευελιξία στις αλλαγές
  • Η θετική στάση προς τους άλλους ανθρώπους
  • Η ακεραιότητα και η στοχοπροσήλωση

(Hampson et al., 2015).

Εσείς ποια από τα παραπάνω στοιχεία θα λέγατε ότι έχετε κατακτήσει;

 

Βιβλιογραφία

Cuncic, A. (2023,). How to develop and use self-regulation in your life. Verywell Mind. https://www.verywellmind.com/how-you-can-practice-self-regulation-4163536

Gross, J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of General Psychology2(3), 271–299. https://doi.org/10.1037/1089-2680.2.3.271

Hampson, S. E., Edmonds, G. W., Barckley, M., Goldberg, L. R., Dubanoski, J. P., & Hillier, T. A. (2015). A Big Five approach to self-regulation: personality traits and health trajectories in the Hawaii longitudinal study of personality and health. Psychology, Health & Medicine21(2), 152–162. https://doi.org/10.1080/13548506.2015.1061676

McRae, K., & Gross, J. J. (2020). Emotion regulation. Emotion20(1), 1–9. https://doi.org/10.1037/emo0000703

Nezlek, J. B., & Kuppens, P. (2008). Regulating Positive and Negative Emotions in Daily Life. Journal of Personality76(3), 561–580. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2008.00496.x

Tan, C.-M. (2018). Ψάξε μέσα σου: Ενσυνειδητότητα & συναισθηματική νοημοσύνη (Χ. Χρύσα, Trans.; p. 320) [Review of Ψάξε μέσα σου: Ενσυνειδητότητα & συναισθηματική νοημοσύνη].

Επιμέλεια άρθρου: Δράνη Φωτεινή – Δέσποινα, Ψυχολόγος BSc, MScc

 

 

 

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Γραμμένο από
Χριστίνα Βαβαρούτα, Ψυχολόγος
Συμμετοχή στη συζήτηση

Archives

Categories