in , , , , ,

Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση: ας μιλήσουμε ανοιχτά για τη σεξουαλικότητα.


Η σεξουαλική ζωή είναι μια από τις διαστάσεις της καθημερινότητά μας. Το σεξ αποτελεί ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ανθρώπινης φύσης, όχι μόνο για την αναπαραγωγή του είδους, αλλά και ως πηγή απόλαυσης. Όταν συμβαίνει ανάμεσα σε ενήλικους ανθρώπους που το θέλουν κι οι δύο, χωρίς να ορίζουμε το φύλο τους, είναι κάτι φυσιολογικό και απαραίτητο για το άτομο. Δυστυχώς, όμως, πολλές φορές καταλήγει σε μια δυσάρεστη εμπειρία με διάφορους τρόπους, όπως είναι το revenge sex (εκδικητικό σεξ) ή περιπτώσεις εκφοβισμού.

Παρατηρώντας αυτά τα φαινόμενα γίνεται αντιληπτή η άμεση ανάγκη της κοινωνίας να ενημερωθεί και να εκπαιδευτεί πάνω σε ζητήματα διαπροσωπικών σχέσεων, σεξουαλικότητας, σεβασμού και ισότητας, προκειμένου να αποφεύγονται τέτοιου είδους περιστατικά. Επίσης, παρά το γεγονός ότι διανύουμε την «εποχή της εξέλιξης», η σεξουαλικότητα είναι ακόμα ένα θέμα ταμπού το οποίο εγείρει διάφορες αντιδράσεις όταν εμφανίζεται στις συζητήσεις.

Στην περίπτωση των εφήβων είναι φανερό πως επηρεάζονται από λάθος πρότυπα, μέσα από την απεριόριστη πρόσβαση που έχουν στο διαδίκτυο, καθώς και ότι έχουν αρκετά κενά στις γνώσεις τους επί του θέματος. Γι’ αυτό πλέον σε πολλές χώρες κρίνεται επιτακτική η ανάγκη ύπαρξης «σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης» για να εξοπλιστούν οι νέοι, κι όχι μόνο, με τις κατάλληλες γνώσεις και δεξιότητες. Η ολοκληρωμένη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι μια διαδικασία βασισμένη στο πρόγραμμα σπουδών διδασκαλίας και μάθησης για τις γνωστικές, συναισθηματικές, σωματικές και κοινωνικές πτυχές της σεξουαλικότητας.

Στόχος της είναι να βοηθήσει τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν την υγεία, την ευημερία και την αξιοπρέπειά τους και να αναπτύξουν κοινωνικές και σεξουαλικές σχέσεις βασισμένες στο σεβασμό. Παράλληλα, τους δίνει την ικανότητα να εξετάσουν πώς οι επιλογές τους επηρεάζουν τη δική τους ευημερία καθώς και των άλλων και να διασφαλίσουν την προστασία των δικαιωμάτων τους σε όλη τους τη ζωή.

Λαμβάνοντας υπόψη τα λανθασμένα πρότυπα, τις πολλές και ανταγωνιστικές πηγές πληροφοριών αλλά και την αμηχανία της κοινωνίας για τη σεξουαλικότητα, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι μια ισορροπημένη και ολοκληρωμένη προσέγγιση για τη συμμετοχή των ατόμων στη διαδικασία μάθησης και την ανταπόκριση στις ανάγκες τους. Για τη δημιουργία ενός προτεινόμενου πλαισίου εκπαιδευτικών παρεμβάσεων, το 2009 η επιστημονική επιτροπή της UNESCO παρουσίασε τον «Διεθνή Οδηγό για τη Σεξουαλική Αγωγή», που εστιάζει στις βασικές έννοιες της σεξουαλικής αγωγής. Μέσα από αυτή τη διαδικασία δίνεται η ευκαιρία να παρουσιαστεί η θετική πλευρά της σεξουαλικότητας, όπως η αγάπη, ο έρωτας και οι σχέσεις που βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και την ισότητα.

Φυσικά, προβάλλονται και θέματα όπως η ανατομία του γεννητικού συστήματος, και η ωρίμανσή του, οι διαφορές των φύλων, η αναπαραγωγή, οι σεξουαλικές συμπεριφορές, η πρόληψη και οι μέθοδοι αντισύλληψης και τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Άλλα ζητήματα που μπορεί να ασχοληθεί η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι οι ευρύτερες πτυχές των σχέσεων και πιο ευάλωτων θεμάτων, όπως ο HIV και το AIDS, οι ανισότητες φύλου, ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η ταυτότητα φύλου, η διαφορετικότητα στη σεξουαλικότητα κι οι διάφοροι τύποι οικογενειών – ομόφυλα κι ετερόφυλα ζευγάρια.

Η σεξουαλική συμπεριφορά διαφέρει από πολιτισμό σε πολιτισμό αφού η ίδια συμπεριφορά στον έναν πολιτισμό μπορεί να κριθεί ως απαράδεκτη, ενώ σ’ έναν άλλο να είναι αποδεκτή. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση μπορεί να καλύψει θέματα τα οποία είναι πολιτιστικά ευαίσθητα, ανάλογα με το πλαίσιο, όπως για παράδειγμα η έμμηνος ρύση. Όταν το θέμα αυτό δε μπορεί να συζητηθεί ανοιχτά ούτε στην οικογένεια ούτε στο σχολείο, συντηρούνται αρνητικά κοινωνικά στερεότυπα τα οποία ενδεχομένως να έχουν και αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή ενός κοριτσιού, όπως να νιώθει δυσφορία για το σώμα της ή να διστάζει να ζητήσει βοήθεια αν προκύψουν προβλήματα. Άλλα τέτοια παραδείγματα είναι οι ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, οι τρόποι άμβλωσης και η σεξουαλική ανάγκη των ατόμων με αναπηρίες.

Η αποφυγή μιας ανοιχτής συζήτησης γι’ αυτά τα θέματα ενισχύει το στιγματισμό, την ντροπή και την άγνοια, μπορεί να αυξήσει την ανάληψη κινδύνων και να εμποδίσει ευάλωτα ή περιθωριοποιημένα άτομα να ζητήσουν βοήθεια.

Μέσα από τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση προάγεται το δικαίωμα του νέου να επιλέγει πότε και με ποιον θα έχει σεξουαλική σχέση, το δικαίωμα επιλογής ασφαλέστερου σεξ, η ευθύνη και ο σεβασμός αυτών των επιλογών. Επίσης, μπορεί να συζητηθεί το ζήτημα της αποχής, το οποίο στους κύκλους τους νέων μπορεί να γίνει αφορμή για πολλά σχόλια, ακόμα και προσβολές. Το άτομο μπορεί να κατανοήσει πως η αποχή δεν είναι μόνιμη κατάσταση στη ζωή του κι ότι υπάρχει μια ποικιλία στον τρόπο που οι νέοι διαχειρίζονται τη σεξουαλική τους έκφραση.

Ένα ακόμα ζήτημα που αναλύεται στη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση είναι οι σχέσεις και τα συναισθήματα. Πολλές μελέτες έχουν φανερώσει την ανάγκη μαθητών, ανεξαρτήτως φύλου, να μάθουν πώς να δημιουργούν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις βασισμένες στο σεβασμό και την επικοινωνία. Γι’ αυτό και χρειάζεται η ενθάρρυνση των νέων να σκεφτούν τρόπους για να εκφράσουν τα σεξουαλικά τους συναισθήματα. Ακόμη, είναι σημαντικό να μάθουν να αναγνωρίζουν τα αρνητικά σημεία στις σχέσεις, που μπορεί να αφορούν την εκμετάλλευση του ενός συντρόφου από τον άλλον, την καταπίεση της ελεύθερης βούλησης των συντρόφων, τα ψέματα στη σχέση, την υπερβολική εξάρτηση του ενός συντρόφου ή και των δύο, τη ζήλεια και πολλά ακόμη. Τα παιδιά πρέπει από νωρίς να μαθαίνουν την αξία του διαλόγου και πώς μπορεί να τους βοηθήσει να λύνουν τα προβλήματα που ενδεχομένως να προκύψουν στις σχέσεις τους ή και να διεκδικούν αυτά που θέλουν και τους αξίζουν σε μια σχέση.

Είναι πολύ βασικό να κατανοήσουμε πως η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δε στερεί την «αθωότητα» από τα παιδιά, ούτε τα σπρώχνει να ξεκινήσουν νωρίτερα τη σεξουαλική τους ζωή, όπως συχνά θεωρεί η ελληνική κοινωνία. Αντιθέτως, παρέχοντας στα παιδιά επιστημονικά ορθές πληροφορίες για τη σεξουαλικότητα, κατάλληλες για την ηλικία είναι κάτι που μπορεί να ωφελήσει τα παιδιά και αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόληψης της σωματικής και ψυχικής υγείας παιδιών, εφήβων αλλά και μελλοντικών ενηλίκων.

Σημαντικό εργαλείο στην προσπάθεια αυτή μπορεί να είναι κάποιο βιβλίο ή εγχειρίδιο σχετικό με τα θέματα που μας ενδιαφέρουν, όπως για παράδειγμα η αναπαραγωγή. Επίσης, μπορούν να φανούν αρκετά χρήσιμες συμβουλές από έναν σεξολόγο – ψυχολόγο. Η εκπαίδευση για τη σεξουαλικότητα και η δυνατότητα να μιλήσουν ανοιχτά γι’ αυτή με τους κοντινούς ανθρώπους μπορούν να τα προστατεύσουν από άτομα που ίσως να θέλουν να καταχραστούν την αθωότητά τους. Αν τα παιδιά γνωρίζουν για το σώμα τους, την ισότητα και τις σχέσεις τους είναι πιο πιθανό να μπορούν να αναγνωρίσουν σημάδια προκειμένου να αποφύγουν επικίνδυνες καταστάσεις, λόγου χάριν μια κακοποίηση. Επιπρόσθετα, η σεξουαλική εκπαίδευση έχει πολλαπλά οφέλη για άνδρες και γυναίκες, όπως η πρόληψη και μείωση των κρουσμάτων έμφυλης βίας, η εμπέδωση της αίσθησης της αυτοεκτίμησης και η δημιουργία ισχυρότερων και πιο υγιών διαπροσωπικών σχέσεων.

Συνοπτικά, η σεξουαλικότητα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης φύσης και συνδέεται άμεσα με τη ψυχική και σωματική μας υγεία. Όταν μιλάμε για σεξουαλικότητα και σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δεν αναφερόμαστε αποκλειστικά σε ό,τι σχετίζεται με το σεξ και την αναπαραγωγή. Αναφερόμαστε στις σχέσεις στο επικοινωνιακό και συναισθηματικό επίπεδο και τον τρόπο διαχείρισής τους. Μαθαίνουμε να σεβόμαστε τον εαυτό μας αλλά και τον σύντροφο που επιλέγουμε κάθε φορά να σχετιστούμε, να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας και να ενδιαφερόμαστε για την ψυχική ευημερία και των δύο μελών μιας σχέσης. Αυτό μας απωθεί από συμπεριφορές που ενδεχομένως βλάπτουν την υπόληψη και την ψυχική υγεία ενός άλλου ατόμου, όπως για παράδειγμα να δημοσιεύσουμε ευαίσθητο περιεχόμενο που το αφορά για λόγους εκδίκησης ή για να τον μειώσουμε. Είναι πολύ σημαντικό να καλλιεργηθεί ο σεβασμός και η δυνατότητα επικοινωνίας από μικρή ηλικία για να προληφθούν τέτοιου είδους συμπεριφορές.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: 

Αλεξάτου Ε. (2018). Σεξουαλική συμπεριφορά εφήβων. Γνώσεις, Πρακτικές και Παράγοντες που την επηρεάζουν. Μελέτη σε πρωτοετείς φοιτητές του ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας στην Πάτρα. Διπλωματική εργασία. Πανεπιστήμιο Πατρών. 2018.

Κατσάνη Ε. (2018). Σεξουαλική αγωγή & σχολική υγιεινή στους εφήβους. Πτυχιακή εργασία. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. 2018.

Λιακόπουλος Ζ., Μπάρδα Σ. (2012). Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των νέων σήμερα. Πτυχιακή εργασία. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας. 2012.

https://psychologos-vrettou.gr/

http://www.isotita.gr

http://unesdoc.unesco.org/images/0026/002607/260770e.pdf .

What do you think?

24 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Το Πείραμα Φυλάκισης του Stanford

Τί θα πουν οι Άλλοι;