in

Ψtalk: “Έχω διαγνωσθεί με κατάθλιψη και έχω αυτοκαταστροφικές και αυτοκτονικές τάσεις”

Aπαντά η Κωνσταντίνα Μπογιατζή, Ψυχολόγος

Έχω διαγνωσθεί με κατάθλιψη και έχω αυτοκαταστροφικές και αυτοκτονικές τάσεις αλλά δε παίρνω την απόφαση να τελειώσω τα πάντα γιατί έχω τύψεις για την οικογένεια μου.

Από την: Χριστίνα


Αγαπητή Χριστίνα,

αρχικά θα θέλαμε να σε ευχαριστήσουμε που αποφάσισες να μοιραστείς τις δυσκολίες σου μαζί μας. Στο μήνυμα σου αναφέρεις λίγες, αλλά πολύ σημαντικές πληροφορίες για εσένα και την περίοδο την οποία διανύεις. Ωστόσο, επειδή δεν γνωρίζω περισσότερα στοιχεία για εσένα, όπως την ηλικία σου, το περιβάλλον στο οποίο ζεις, τα δίκτυα υποστήριξης που ενδεχομένως έχεις, το διάστημα που μεσολάβησε από όταν έλαβες διάγνωση, και άλλα πολλά, θα προσπαθήσω να απαντήσω όσο πιο στοχευμένα γίνεται στα ζητήματα που έθεσες.

Αναρωτιέμαι διαβάζοντας το μήνυμα σου αν λαμβάνεις υποστήριξη από κάποιον επαγγελματία ψυχικής υγείας. Υποθέτω, ότι βίωσες δυσκολίες και αλλαγές στην διάθεση και την συμπεριφορά σου που σε οδήγησαν να επισκεφτείς κάποιον ψυχίατρο ή κάποια ψυχιατρική δομή, όπου και διαγνώστηκες με κατάθλιψη. Ξεκινώντας από αυτό θα ήθελα να σου πω ένα μεγάλο μπράβο που αρχικά μπόρεσες να εντοπίσεις ότι κάτι ψυχολογικής φύσεως παρεμβαίνει στην καθημερινότητα σου με αποτέλεσμα να αναζητήσεις μια εξήγηση για αυτό που σου συνέβαινε. Ανεξαρτήτως από το αν ήταν καθαρά δική σου απόφαση ή αν είχες ενθάρρυνση από τους γύρω σου, το βήμα για ψυχολογική εκτίμηση και αξιολόγηση είναι πολύ σημαντικό.

H διάγνωση μπορεί να έχει είτε βοηθητικό είτε ανασταλτικό ρόλο. Καθώς μια διάγνωση είναι πιθανό να αποδιοργανώσει έναν άνθρωπο κάνοντας τον να αισθανθεί άγχος ή αβοηθησία, είναι σημαντικό η διάγνωση να μη δίνεται βιαστικά χωρίς περαιτέρω ενημέρωση για τα στοιχεία της διαταραχής και για την πορεία έκβασης της. Για κάποιους ανθρώπους η διάγνωση είναι ένα περιττό βάρος, μια ταμπέλα που αναγκάζονται να σέρνουν μαζί τους εφόρου ζωής και ένας φακός μέσα από τον οποίο μαθαίνουν να βλέπουν τον εαυτό τους και να τους βλέπουν οι άλλοι. Για κάποιους άλλους ανθρώπους η διάγνωση συνοδεύεται από συναισθήματα ανακούφισης καθώς δίνει ένα όνομα και μια μορφή στις δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζουν και τις τοποθετεί σε ένα δομημένο πλαίσιο. Αυτό μπορεί να ανακουφίσει ένα άτομο και να το οδηγήσει στην καλύτερη κατανόηση της κατάστασης στην οποία βρίσκεται και των επιλογών που έχει. Ανεξάρτητα, όμως, από το πως το ίδιο το άτομο αντιλαμβάνεται την διάγνωση, η ορθή διάγνωση αποτελεί το πρώτο και πολύ βασικό βήμα για το σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπευτικής παρέμβασης.

Λαμβάνοντας, λοιπόν, υπόψη όλα τα παραπάνω, αναρωτιέμαι αν η δική σου διάγνωση συνοδεύτηκε από συναισθήματα ανακούφισης ή από συναισθήματα πανικού και άγχους. Σε δεύτερο χρόνο, αναρωτιέμαι αν η διάγνωση σου συνοδεύτηκε από κάποια συνεδρία ενημέρωσης- ψυχοεκπαίδευσης γύρω από την κατάθλιψη και από κάποιο σχεδιασμό ψυχολογικής ή ψυχοφαρμακολογικής παρέμβασης. Αν δεν έχεις επισκεφθεί ακόμη κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας για την έναρξη ψυχοθεραπευτικών συνεδριών θα σου πρότεινα να το δοκιμάσεις για πολλούς λόγους. Στα πλαίσια της θεραπευτικής διαδικασίας θα μπορέσεις να κατανοήσεις καλύτερα τον εαυτό σου και το πλαίσιο στο οποίο εμφανίζονται τα συμπτώματα σου. Ακόμη, θα μπορέσεις να κατανοήσεις τα αίτια εμφάνισης αυτών των συμπτωμάτων, τους παράγοντες που τα πυροδοτούν και τους παράγοντες που λειτουργούν προστατευτικά ανακουφίζοντας από το ψυχικό πόνο. Επίσης, θα μάθεις να επικοινωνείς με πιο λειτουργικό τρόπο τις ανάγκες σου και τα συναισθήματα σου και θα μπορέσεις να βρεις πιο εποικοδομητικούς τρόπους να σχετίζεσαι με τους γύρω σου. Ουσιαστικά, μαζί με τον/την ψυχολόγο θα ανακαλύψετε νέες διεξόδους προκειμένου να δεις τα πράγματα με μια πιο θετική και αισιόδοξη ματιά.

Όσον αφορά τις αυτοκαταστροφικές και αυτοκτονικές τάσεις θα ήθελα να γνωρίζω περισσότερα στοιχεία σχετικά με την συχνότητα και την χρονιότητα τους, καθώς και σχετικά με τα γεγονότα ή τις σκέψεις που συνήθως τις πυροδοτούν. Αρχικά, θα ήταν ωφέλιμο να διευκρινίσουμε ότι οι αυτοκαταστροφικές τάσεις μπορούν να πάρουν πολλές μορφές. Ως τέτοιες χαρακτηρίζονται οι μη ωφέλιμες προς τον εαυτό συμπεριφορές και καταχρήσεις, ο δυσλειτουργικός τρόπος συσχετισμού με τους άλλους που καταλήγει σε απομόνωση, ο αυτοτραυματισμός, ο αυτοκτονικός ιδεασμός και η αυτοκτονική συμπεριφορά. Πολλά είναι τα ενδεχόμενα αίτια πίσω από την αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, τα οποία δεν έχουν να κάνουν πάντα με την προσέλκυση του ενδιαφέροντος και της συμπόνοιας του κοινωνικού περίγυρου, όπως πολλοί νομίζουν.

Η αυτοκαταστροφικότητα μπορεί να ισοδυναμεί με μια αίσθηση αναξιότητας για τον εαυτό. Ακόμη, μπορεί να αποτελεί μια στροφή προς τον εαυτό των έντονων συναισθημάτων θυμού ή επιθετικότητας που ουσιαστικά τρέφουμε για κάποιο άλλο άτομο, αλλά θα ήταν ανεπίτρεπτο ή καταστροφικό να το εκφράσουμε προς τα έξω. Άλλες φορές, οι αυτοκαταστροφικές τάσεις ενός ατόμου αποτελούν τον μοναδικό τρόπο να ανακουφιστεί από δυσάρεστες σκέψεις και συναισθήματα. Επίσης, οι αυτοκαταστροφικές τάσεις για πολλούς αποτελούν μια μορφή αυτοτιμωρίας έπειτα από κάποιο λάθος ή κάποια ενοχική σκέψη.

Μπορεί να σου φαίνεται ανούσιο να αναζητήσεις την αιτία ή τις αιτίες της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς σου αλλά είναι πραγματικά χρήσιμο. Θα ήταν ωφέλιμο να αρχίσεις να κρατάς ένα ημερολόγιο στο οποίο θα καταγράφεις τα γεγονότα και τις σκέψεις που προηγήθηκαν πριν την εκδήλωση της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς καθώς και τις σκέψεις και τα συναισθήματα κατά την διάρκεια και μετά την εκδήλωση της. Αυτό θα σε βοηθήσει να αναγνωρίσεις ενδεχόμενα μοτίβα στις αυτοκαταστροφικές σου τάσεις και να κατανοήσεις καλύτερα τους λόγους για τους οποίους επιλέγεις να τιμωρήσεις τον εαυτό σου με αυτό τον τρόπο.

Ακόμη, μπορεί μέσω του ημερολογίου να καταφέρεις να εντοπίσεις δυσλειτουργικές σκέψεις για τον εαυτό σου, να έχεις την ευκαιρία να εξετάσεις τον βαθμό στον οποίο συμβαδίζουν με την πραγματικότητα και να τις αντικαταστήσεις με άλλες περισσότερο προσαρμοστικές και ρεαλιστικές σκέψεις. Κατά την γνώμη μου, το σημαντικότερο όφελος από την αυτοπαρατήρηση της αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς είναι ότι θα μάθεις να αναγνωρίζεις τα ερεθίσματα, τα γεγονότα, τις σκέψεις και τα συναισθήματα που αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια και να τα ελέγχεις σε μεγαλύτερο βαθμό.

Ουσιαστικά η καταγραφή του ημερολογίου αποτελεί το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση των αυτοκαταστροφικών και αυτοκτονικών τάσεων. Ένα επόμενο βήμα είναι να φτιάξεις ένα ασφαλές περιβάλλον στο οποίο θα μπορείς να καταφύγεις όταν οι αυτοκαταστροφικές και αυτοκτονικές σκέψεις αρχίσουν να σε κυριεύουν. Αυτός ο χώρος χρειάζεται να μην περιέχει κανένα αντικείμενο που θα μπορούσε να σε βλάψει. Θα μπορούσε να έχει πράγματα που σε χαλαρώνουν, όπως μουσική, υλικά για ζωγραφική, φωτογραφίες από χαρούμενες στιγμές και αναμνήσεις.

Ένα επίσης σημαντικό βήμα είναι να αναλογιστείς ποιους ανθρώπους έχεις δίπλα σου που θα μπορούσαν να σε βοηθήσουν σε μια δύσκολη στιγμή που δεν βρίσκεις άλλο τρόπο να ανακουφιστείς από τον ψυχικό πόνο πέραν του να προκαλέσεις στον εαυτό σου σωματικό πόνο. Το δίκτυο υποστήριξης είναι κάτι παραπάνω από σημαντικό σε τέτοιες κρίσιμες περιόδους. Αυτό το δίκτυο μπορεί να αποτελείται από κάποιος μέλος της οικογένειας, κάποιο φιλικό πρόσωπο ή ακόμη και από τον ψυχοθεραπευτή σου, εφόσον κάνεις ψυχοθεραπεία.

Αναφέρεις στο μήνυμα σου ότι αυτό που σε κρατά από το να βάλεις ένα τέλος είναι οι τύψεις που νιώθεις προς την οικογένεια σου. Είναι σαν να λες ότι δεν θέλεις να τους πληγώσεις και να αποτελέσει η πράξη σου βάρος για τους ίδιους. Αναρωτιέμαι αν έχεις επικοινωνήσει τις δυσκολίες σου και τις σκέψεις σου σε κάποιο μέλος της οικογένειας σου. Καταλαβαίνω φυσικά ότι δεν είναι εύκολο να μοιραστείς τις αυτοκαταστροφικές σου σκέψεις με άλλους ανθρώπους, ίσως από φόβο μήπως δεν σε καταλάβουν ή από φόβο μη τους γίνεις βάρος και τους ανησυχήσεις υπερβολικά. Ωστόσο, είναι πολύ βαρύ το φορτίο αυτών των σκέψεων για εσένα και μπορεί να λειτουργήσει λυτρωτικά να απελευθερώσεις έστω λίγο από τις συσσωρευμένες σκέψεις και συναισθήματα σου επικοινωνώντας με κάποιο άτομο με το οποίο αισθάνεσαι οικειότητα και ασφάλεια.

Ακόμη, το γεγονός ότι αναφέρεις ως μοναδικό ανασταλτικό παράγοντα τις τύψεις προς την οικογένεια σου με κάνει να σκέφτομαι αν όντως δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να σε κάνει να πιστεύεις ότι αξίζει να ζεις. Όταν βρίσκεσαι σε συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση μπορεί όλα να μοιάζουν μάταια και ανούσια. Όμως, είναι σημαντικό να σκεφτείς ή ακόμη καλύτερα να καταγράψεις τους λόγους για τους οποίους αξίζει να ζεις. Μικρά και μεγάλα πράγματα για τα οποία αξίζει και θέλεις να παραμείνεις στην ζωή, στόχους και προσδοκίες που μπορεί να έχεις. Θα βοηθούσε να κρατάς ημερησίως μια λίστα ευγνωμοσύνης ή ένα ημερολόγιο θαυμάτων. Εκεί μπορείς να καταγράφεις όμορφα πράγματα για τα οποία αισθάνεσαι ευγνώμων, είτε είναι μικρά όπως μια ηλιόλουστη μέρα ή ένα όμορφο τραγούδι που άκουσες, είτε είναι μεγάλα όπως μια επιτυχία που σημείωσες μέσα στην ημέρα. Αυτό θα σε βοηθήσει να κρατάς επαφή με την πραγματικότητα και να μην βυθίζεσαι σε αρνητικές σκέψεις.

Κλείνοντας, θα ήθελα και πάλι να σε συγχαρώ που παρά την δυσφορία σου επικοινώνησες μαζί μας. Παραμένουμε στην διάθεση σου για οτιδήποτε χρειαστείς. Θα ήθελα να τονίσω ότι όλα τα παραπάνω είναι κάποιες ιδέες με τις οποίες μπορείς να προσεγγίσεις τις τρέχουσες δυσκολίες σου. Ωστόσο, επειδή δεν γνωρίζω ακριβώς την κατάσταση στην οποία βρίσκεσαι ή/και την κρισιμότητα της θα ήταν σημαντικό να αναζητήσεις βοήθεια από κάποιον που βρίσκεται στο περιβάλλον σου. Είναι σημαντικό να μην υποτιμήσεις την σημασία των σκέψεων και των συναισθημάτων σου και να τα επικοινωνήσεις.  Αν νιώθεις ότι δεν μπορεί να σε βοηθήσει κανείς από το άμεσο ή το έμμεσο περιβάλλον σου σε αυτή την κρίσιμη στιγμή μην ξεχνάς ότι μπορείς να απευθυνθείς στην 24ωρη γραμμή παρέμβασης για την αυτοκτονία 1018 όπου υπάρχουν καταρτισμένα άτομα που θα σε καταλάβουν και θα σε στηρίξουν. Εναλλακτικά, μπορείς να καλέσεις στο 166 για άμεση βοήθεια.

Ελπίζουμε να σε βοηθήσαμε, έστω και λίγο.


Η στήλη Ψtalk έχει περισσότερο συμβουλευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την Ψυχοθεραπεία ή οποιονδήποτε άλλο τρόπο παρέμβασης.

Στείλε και εσύ τον δικό σου προβληματισμό ανώνυμα και λάβε απάντηση από ειδικό ψυχικής υγείας εδώ

What do you think?

16 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Επεισόδιο 6 : QnA Part 2 / Ψυχολόγοι απαντούν στις ερωτήσεις σας

Η επίδρασής της υπαρξιακής/ ηθικής τελειομανίας στις διαπροσωπικές σχέσεις