in ,

Ψυχοθεραπεία και ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα


Ο σεξουαλικός προσανατολισμός αναφέρεται σε μία συνθήκη έλξης, συναισθηματικής ή / και σεξουαλικής για το αντίθετο φύλο (ετεροφυλοφιλία), το ίδιο φύλο (ομοφυλοφιλία) και για τα δύο φύλα (αμφιφυλοφιλία), ανεξαρτήτως φύλου (πανσεξουαλικότητα) ή για κανένα φύλο (ασεξουαλικότητα). Ο όρος «σεξουαλικός προσανατολισμός» είναι καταλληλότερος από τον όρο «σεξουαλική προτίμηση», καθώς οι ΛΟΑΤΚΙ+ δεν επιλέγουν τον προσανατολισμό τους περισσότερο από τους ετερόφυλους, για τους οποίους δεν μιλάμε για προτίμηση.

Τα τελευταία χρόνια έχει επικρατήσει το ακρωνύμιο ΛΟΑΤΚΙ+ (LGBTQI+) στο πλαίσιο αναφοράς των ατόμων που δεν είναι ετερόφυλα και τα αρχικά αναφέρονται στα εξής:

  • λεσβία (Λ), μια γυναίκα που έλκεται σεξουαλικά ή / και συναισθηματικά από γυναίκες,
  • γκέι (O), ένας άνδρας που έλκεται σεξουαλικά ή / και συναισθηματικά από άνδρες,
  • αμφιφυλόφιλος/-η (Α), ένα άτομο το οποίο αισθάνεται σεξουαλική ή / και συναισθηματική έλξη και για τα δύο φύλα,
  •  τρανς (Τ) ή διεμφυλικός/-η, ένα άτομο με ταυτότητα φύλου διαφορετική από το φύλο που αποδόθηκε στη γέννηση, και
  • ίντερσεξ (Ι), ένα άτομο με χαρακτηριστικά φύλου που διαφέρουν από αυτά που τυπικά θεωρούνται θηλυκά ή αρσενικά χαρακτηριστικά.

Το + στο ΛΟΑΤΚΙ δεν περιορίζεται αλλά μπορεί να περιλαμβάνει τα:

  • asexual άτομα που δεν βιώνουν σεξουαλική έλξη,
  • graysexual άτομα που βιώνουν πολύ λίγη σεξουαλική έλξη, και
  • demisexual άτομα που βιώνουν σεξουαλική έλξη µόνο μέσα από έναν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό.

Ιστορική αναδρομή

Στην Αρχαία Ελλάδα η ομοφυλοφιλία ήταν κάτι αποδεκτό και συνηθισμένο. Αυτό διαφαίνεται ιδιαίτερα στο «Συμπόσιο» του Πλάτωνα, στο οποίο εξηγούσε ότι οι άνθρωποι είχαν αρχικά τέσσερα χέρια και τέσσερα πόδια, μέχρι οι θεοί να τους χωρίσουν στα δύο. Οι «διπλοί άνθρωποι» ήταν αρσενικοί και θηλυκοί ή και οι δύο αρσενικοί ή και οι δύο θηλυκοί. Η έννοια του σεξουαλικού προσανατολισμού σχετιζόταν με την ανάγκη του κάθε ατόμου να βρει το άλλο του μισό ανεξαρτήτως φύλου. Στο Μεσαίωνα οι άνθρωποι συχνά θεωρούσαν τους ομοφυλόφιλους μάγους και τους καταδίκαζαν με θάνατο στην πυρά. Αλλά και πιο πρόσφατα, τον προηγούμενο αιώνα, οι Ναζί τους καταδίωκαν για να τους αφανίσουν μαζικά. Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που θεωρούνταν ομοφυλόφιλοι βρήκαν φριχτό τέλος.

Ψυχιατρική διάγνωση 

Στην αρχή της δεκαετίας του εβδομήντα καθώς η ψυχιατρική διαγνωστική αναπτυσσόταν, η ομοφυλοφιλία εντάχθηκε στις ψυχιατρικές διαταραχές. Το ερευνητικό ενδιαφέρον των επιστημόνων εστίασε στην ανεύρεση του παθολογικού αιτίου της ομοφυλοφιλίας ως ένα γονίδιο ή ένα ορμονικό έλλειμμα. Η διάγνωση της ομοφυλοφιλίας ως ψυχική διαταραχή εξαλείφθηκε από την Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία στις 15.12.1973, ύστερα από έντονη διαμαρτυρία από άτομα και ειδικούς της ψυχικής υγείας. Παρόλα αυτά, οι προκαταλήψεις συντηρήθηκαν καθώς η απόφαση αυτή ήταν μάλλον αποτέλεσμα κοινωνικών πιέσεων παρά αντικειμενικών ερευνών αναφορικά με την ψυχική υγεία των ομοφυλόφιλων. Έρευνες της δεκαετίας του ενενήντα έδειξαν ότι η διάγνωση της παθολογίας δινόταν πιο συχνά σε άτομα με ομοφυλοφιλικό σεξουαλικό προσανατολισμό (Green, 2003). Η πέμπτη έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειριδίου των Ψυχικών Διαταραχών (DSM5) δεν κάνει αναφορά στην ομοφυλοφιλία παρά μόνο στη Δυσφορία Γένους με επιλογή σε α) παιδιά και β) εφήβους και ενήλικες.

Διάβασε επίσης: Τί να μην πεις στο LGBTQ+ παιδί σου.

Ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις 

Αν και η ομοφυλοφιλία δεν ονοματιζόταν στα επίσημα διαγνωστικά εγχειρίδια ως διαταραχή, η θεραπευτική προσέγγιση των προηγούμενων δεκαετιών αποσκοπούσε στην αλλαγή του σεξουαλικού προσανατολισμού. Ανάμεσα σε αυτές, συγκαταλεγόταν η θεραπεία αποστροφής που αφορούσε στην εξάλειψη της ομοφυλοφιλίας και περιλάμβανε ορμονικές θεραπείες, υστερεκτομή και κλειτοριδεκτομή στις γυναίκες και ευνουχισμό στους άνδρες. Μία άλλη θεραπευτική πρόταση ήταν η επανορθωτική θεραπεία που αφορούσε στην αλλαγή από την ομοφυλοφιλία στην ετεροφυλία. Τα άτομα που ολοκλήρωσαν τέτοια προγράμματα αποκαλούνται πρώην γκέι (ex-gays). Τα τελευταία χρόνια, αναδεικνύεται η ΛΟΑΤΚΙ+ Καταφατική Θεραπεία (LGBTQ+ Affirmative Therapy) που αντιμετωπίζει τον ομοφυλόφιλο προσανατολισμό ως μία φυσιολογική έκφραση της σεξουαλικότητας που δεν συνδέεται αιτιοκρατικά με ψυχιατρικές διαταραχές.

Οι ΛΟΑΤΚΙ+ θεραπευτές υποστηρίζουν ότι τα στερεότυπα, οι διακρίσεις, η βία, οι προκαταλήψεις, η περιθωριοποίηση, ο στιγματισμός, η απαξίωση που υφίστανται τα άτομα σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο είναι υπαίτια για την εμφάνιση ψυχολογικών προβλημάτων στα μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Είναι γεγονός ότι συχνά τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα διακατέχονται από συναισθήματα άρνησης, αποφυγής, δυσπιστίας, αμφιθυμίας, ακόμα και οργής, σχετικά με την επίσκεψή τους σε επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Ο βασικός λόγος είναι ότι ανησυχούν ότι θα τραυματισθούν περαιτέρω με την επαφή με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας λόγω άγνοιας ή προκατάληψης, συνθήκες που έχουν συναντήσει στο κοινωνικό περιβάλλον.

Κατά την πρώτη συνεδρία, είναι κρίσιμο ένας κλινικός να αξιολογήσει προσεχτικά το αίτημα ενός ΛΟΑΤΚΙ+ θεραπευόμενου στο πλαίσιο της λήψης ιστορικού. Πιθανές θεματικές που μπορεί να αναδυθούν αφορούν σε παρελθούσες τραυματικές εμπειρίες, βλαπτικές ερωτικές σχέσεις, αυτοκαταστροφική συμπεριφορά και χαμηλή αυτοπεποίθηση. Τα συναισθήματα ενός ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμου μπορεί να είναι θετικά μετά το τέλος της πρώτης συνεδρίας, αν νιώσει ότι ο θεραπευτής του είναι διαθέσιμος να τον βοηθήσει και αμερόληπτος απέναντί του.

Τα άτομα ΛΟΑΤΚΙ+ συχνά υποφέρουν από αισθήματα άγχους και κατάθλιψης που εκφράζεται με εχθρότητα προς τον εαυτό και αποστασιοποίηση από τους άλλους ανθρώπους. Το ιστορικό τους μπορεί να έχει αρκετές αναφορές σε τραυματικά βιώματα βίας και ενοχής. Η σύγχυση σχετικά με τη σεξουαλική ταυτότητα καθώς και η απόρριψη αποτελούν παράγοντες εφηβικής αυτοκτονίας. Ο χειρισμός από την πλευρά του θεραπευτή πρέπει να είναι προσεχτικός και να δώσει έμφαση στη μείωση του συναισθήματος της ντροπής και της απομόνωσης. Η πρακτική των περιστασιακών γνωριμιών και του εφήμερου σεξ, ειδικά στις περιπτώσεις που ένα άτομο αποζητά μία σταθερή συναισθηματική σχέση έχει ως αποτέλεσμα τον επιπρόσθετο τραυματισμό και την απογοήτευση από την αδυναμία ικανοποίησης αυτής της βαθύτερης ανάγκης. Στη μέση ηλικία, μερικοί άνθρωποι έχουν βιώσει την απώλεια κάποιου γνωστού ή φίλου που ήταν φορέας του AIDS. Η παρέμβαση σε ασθενείς με AIDS είναι μία απαιτητική διαδικασία. Ο θεραπευτής πρέπει να εξετάσει το πώς αντιμετωπίζει ο ίδιος το θάνατο και την απώλεια, να διερευνήσει τα συναισθήματά του γύρω από τα θέματα αυτά και να έχει γύρω του ένα υποστηρικτικό πλαίσιο.

Διαδικασία αποκάλυψης

Η αποκάλυψη (coming-οut) είναι μία διαδικασία, ενίοτε μακροχρόνια, συνειδητοποίησης και παραδοχής του σεξουαλικού προσανατολισμού. Η αποκάλυψη αρχικά γίνεται στο ίδιο το άτομο τη στιγμή της αναγνώρισης της ύπαρξης συναισθημάτων έλξης για κάποιο άλλο άτομο του ιδίου φύλου. Αν η αποκάλυψη έχει πραγματοποιηθεί και η αντίδραση υπήρξε υποστηρικτική, αυτό αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για τη διαμόρφωση ταυτότητας και την αποδοχή του εαυτού. Μερικές φορές, αποτελεί θεραπευτικό αίτημα η ανάγκη ενός ατόμου να προετοιμαστεί για να αποκαλύψει τον σεξουαλικό του προσανατολισμό στο περιβάλλον του. Η ξενική έκφραση «βγαίνω από τη ντουλάπα» απεικονίζει συμβολικά την επιθυμία ενός ατόμου να βγει στον κόσμο όντας ο εαυτός του, έχοντας κρυφτεί για πολύ καιρό. Η διαδικασία της αποκάλυψης ενεργοποιεί μία διαδικασία πένθους για την απώλεια του ετεροφυλόφιλου προνομίου ή για το γεγονός ότι δεν συνέβη νωρίτερα.

Δεοντολογία

Ένας θεραπευτής είναι υπεύθυνος για τη δημιουργία ενός πλαισίου εμπιστοσύνης, δίχως επικριτική διάθεση για το θεραπευόμενο. Η ενσυναίσθηση, η γνησιότητα και η άνευ όρων αποδοχή είναι στοιχεία απαραίτητα για τη θεραπευτική συμμαχία. Στην ψυχοθεραπεία, η προκατάληψη αφορά στην απουσία πληροφόρησης, στα στερεότυπα και στην ομοφοβία, δηλαδή το φόβο προς τους ομοφυλόφιλους αλλά και την προσδοκία της ετεροφυλίας. Είναι θέμα δεοντολογίας και προσωπικής ευθύνης να μετρήσει ένας ετερόφυλος θεραπευτής το βαθμό ευελιξίας του στην ανοχή του διαφορετικού και να αποφασίσει αν είναι σε θέση να αναλάβει ένα θεραπευόμενο χωρίς τη διάθεση να επιβάλλει τις δικές του αξίες.

Βιβλιογραφία:

ΛΟΑΤ+. Ανακτήθηκε από Link 

H ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΛΟΑΤΚΙ+ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟΥΣ – ΚΑΤΑΦΑΤΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. Ανακτήθηκε από Link

Θεραπεία / Συμβουλευτική ΛΟΑΤΚΙ+. Ανακτήθηκε από Link

Οι εικόνες ανακτήθηκαν από: https://unsplash.com/


Διάβασε επίσης: Ίντερσεξ: το φύλο ως ένα φάσμα

What do you think?

22 Points
Upvote Downvote

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Αναπηρία: Ένα Κοινωνικό Φαινόμενο (the disability effect)

Στόχοι ζωής Αερογέφυρες: πώς να τις διαβούμε;