in , ,

Προώθηση του body positivity: Μια Σύγχρονη Τάση ή μια Συγκαλυμμένη ταυτότητα;

Body positive. Happy plus size girls are dancing. Vector illustration.

Τον τελευταίο καιρό, το κίνημα του body positivity (δηλαδή της πλήρους αποδοχής και αγάπης για το σώμα μας) το οποίο έχει συγκεράσει στο λόγο και στη δυναμική του τόσο την υποστήριξη, όσο και την κριτική απέναντι στις απόψεις, στις στάσεις και στα πρότυπα που ο σύγχρονος κόσμος και δη αυτός του διαδικτύου «λανσάρει», έχει κερδίσει μια θέση στην καθημερινότητά μας, ιδιαίτερα μέσω των social media και των αναπαραστάσεων που προωθούν.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2018), η παχυσαρκία και το βάρος που υπερβαίνει τα εντός των ‘φυσιολογικών’-σύμφωνα πάντοτε με τους ειδικούς-ορίων κιλά, αποτελούν από τους πρωταρχικούς παράγοντες θνησιμότητας, ενώ οι διαταραχές πρόσληψης τροφής εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά θανάτου συγκριτικά με οποιαδήποτε άλλη ψυχική διαταραχή. Παρόλο που η παχυσαρκία και οι διαταραχές πρόσληψης τροφής προσεγγίζονταν αλλά και κατηγοριοποιούνταν ξεχωριστά, η σύγχρονη έρευνα έχει καταδείξει τη μεταξύ τους σύνδεση τόσο σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου όσο και σχετικά με τα μέτρα πρόληψης. Πιο συγκεκριμένα, τα αρνητικά συναισθήματα και οι δυσλειτουργικές σκέψεις ενός ανθρώπου που προκαλούνται εξαιτίας της δυσαρέσκειάς του ή της μη ικανοποίησης από την εικόνα του σώματός του, οι δίαιτες, η χρήση και η ευρύτερη προσέγγιση του διαδικτύου και των ΜΜΕ, καθώς και τα… ‘πειράγματα’ που αφορούν το βάρος κάποιου, εμπλέκονται και ως ένα βαθμό ευθύνονται για την ανάπτυξη διαταραχών πρόσληψης τροφής και παχυσαρκίας. Στην αντίπερα όχθη, η θετική εικόνα που έχει κανείς για το σώμα και τα κιλά του έχει αποδειχθεί ο προστατευτικός παράγοντας και ένα μέτρο ‘πρόληψης’ ή αποφυγής θα έλεγε κανείς αντίστοιχων «μαχών» με τα κιλά.

Μπορεί το διαδίκτυο και τα ΜΜΕ να προσπαθούν να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν το κοινό με τις δράσεις και τις εκπομπές τους, ωστόσο δε θα μπορούσαν να μη κατέχουν κι ένα μερίδιο ευθύνης εξαιτίας των μη ρεαλιστικών προτύπων (ομορφιάς) που προβάλλουν άλλοτε συνειδητά κι άλλοτε ασύνειδα. Ιδιαίτερα καθοριστικός είναι ο ρόλος κάθε πλατφόρμας η οποία ελεύθερα και χωρίς αυστηρούς περιορισμούς επιτρέπει και πολλές φορές προωθεί το ανέβασμα φωτογραφιών και/ή βίντεο (π.χ. Instagram). Με την ευρέως διαδεδομένη χρήση του(ς) αυτό που προωθείται και (ανα)παράγεται δεν είναι τόσο η μοναδικότητα του ατόμου αλλά η παρουσίαση πολλές φορές μιας ενιαίας εικόνας του κόσμου (ή τουλάχιστον η παρουσίαση του πώς ΘΑ έπρεπε ενιαία, όλοι μας να ζούμε και να δρούμε)· δηλαδή, η πληθώρα των influencers που προσπαθούν να ‘‘αφυπνίσουν’’ τους χρήστες να γυμναστούν ή να τραφούν υγιεινά ή ακόμη και με τις πόζες τους στις φωτογραφίες ενώ από τη μία πλευρά παρουσιάζει έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής και μερικούς ανθρώπους τους βοηθάει πραγματικά, από την άλλη συνεχίζει να ενθαρρύνει τη μη ρεαλιστικότητα αλλά και τις ενοχές και μία αρνητική ψυχική διάσταση γενικότερα σε όσους δεν ακολουθούν αυτά τα πρότυπα. Κι ενώ λοιπόν το Instagram και παρόμοιες εφαρμογές/πλατφόρμες επωφελούνται ολοένα και περισσότερο από παρόμοιες καταστάσεις και πρόσωπα τα οποία με τη σειρά τους αποκτούν δημοφιλία, τον τελευταίο καιρό έχει καταστήσει εμφανή τη φωνή του το κίνημα του body positivity.

 

Τι είναι το κίνημα του body positivity;

Ιστορικά, το κίνημα πρωτοεμφανίστηκε στην Αμερική κατά τη δεκαετία του 1960 από τις φεμινίστριες Αμερικανίδες οι οποίες προσπαθούσαν να αντιδράσουν και να εδραιώσουν την αποδοχή του βάρους και του λίπους εξαιτίας της τότε αύξησής τους στις ΗΠΑ και τον Καναδά, προστατεύοντας έτσι από το ρατσισμό και τις διακρίσεις τα άτομα που είχαν περιττό βάρος.
Σήμερα, το κίνημα απέκτησε δημοφιλία και εδραίωση μέσω των φωτογραφιών στην πλατφόρμα του Instagram. Πρωταρχικός του σκοπός αποτελεί η ορατότητα και η κανονικοποίηση των ατόμων με περιττά κιλά αλλά και η αλλαγή στα κυρίαρχα πρότυπα ομορφιάς και των ιδανικών που αυτά ενστερνίζονται και ολοένα και περισσότερα προωθούν. Επιπρόσθετα, μέλημα του κινήματος είναι η ενθάρρυνση, η αποδοχή και ο σεβασμός για όλα και απέναντι σε όλα τα σώματα ανεξαρτήτου σχήματος, μεγέθους ή χαρακτηριστικών, ενώ τέλος επικεντρώνεται στην καλλιέργεια μιας πεποίθησης κατά την οποία θα εκτιμηθεί η λειτουργικότητα και η υγεία του σώματος και όχι η εμφάνιση/εικόνα αυτού μεμονωμένα.

Ποια τα οφέλη του body positive;

Ευρήματα μελετών έχουν καταδείξει ότι μία θετική και γεμάτη σεβασμό και αγάπη εικόνα αλλά και αντιμετώπιση απέναντι στο σώμα μας λειτουργεί προστατευτικά και σχετίζεται με :

  • μεγαλύτερη ψυχολογική,
  • κοινωνική και
  • συναισθηματική ευεξία, προωθώντας παράλληλα
  • έναν υγιεινό τρόπο ζωής αλλά και
  • την αθλητική δραστηριότητα.

Το κίνημα body positivity έχει μόνο θετικές επιπτώσεις;

Σίγουρα η προσφορά και τα ‘μαθήματα’ του κινήματος δεν μπορούν να αμφισβητηθούν ωστόσο υπάρχει και η άλλη πλευρά του νομίσματος που αξίζει και είναι αναγκαίο να ακουστεί. Η διαφωνία έγκειται στο γεγονός ότι τέτοιου είδους προσπάθειες και κινήματα ενώ προσπαθούν να απελευθερώσουν τον κόσμο και να τον κάνουν να αισθανθεί άνετα και όμορφα με την εικόνα και το σώμα του, από την άλλη δημιουργούν νέες πιέσεις-ιδιαίτερα στο γυναικείο φύλο καθώς αυτό είναι που στην πλειοψηφία του επηρεάζεται εξαιτίας των στερεοτύπων και των απαρχαιωμένων αντιλήψεων-να ‘αγαπήσουν’ το σωματότυπό τους. Έτσι, αυτή η πίεση μπορεί να τις κάνει να αισθανθούν ακόμη χειρότερα σε περίπτωση που δεν αγαπήσουν και/ή δε συμβιβαστούν με την εικόνα τους. Επίσης, ενώ το κίνημα προσπαθεί να μετατοπίσει το ενδιαφέρον από την εικόνα του σώματος στην καλλιέργεια πιο λειτουργικών και θετικών σκέψεων γι’ αυτό, συνεχίζει να εμμένει σ’ αυτό από το οποίο προσπαθεί να απαγκιστρώσει τους δέκτες-στο ίδιο το σώμα! Τέλος, το ίδιο το πλαίσιο στο οποίο προσπαθεί να εδραιωθεί είναι που το καθιστά ταυτόχρονα προβληματικό. Πιο συγκεκριμένα, ενώ σκοπός του είναι η παύση της εμπορευματοποίησης μιας τέλειας εικόνας, το ίδιο μέσω της προώθησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τις εικόνες ή τα ρούχα, τα αξεσουάρ κ.λπ. που ουσιαστικά το διαφημίζουν, αλλοιώνουν σχεδόν πλήρως τον χαρακτήρα και το νόημά του, ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι μεταξύ των άλλων προωθεί και αναπαράγει μη υγιεινούς τρόπους συμπεριφοράς.

Κλείνοντας, η ζωή σε μια κοινωνία η οποία συστηματικά- και εσκεμμένα πολλές φορές- καθιστά το (γυναικείο στην πλειοψηφία) σώμα στη θέση του αντικειμένου ως προϊόν εκμετάλλευσης κάθε μορφής (σεξουαλικής, κοινωνικής, πολιτικής κ.ο.κ.) με τα λανθασμένα πρότυπα και τις συνεχείς συγκρίσεις κάθε άλλο παρά εύκολη μπορεί να χαρακτηριστεί….Υπό τέτοιες συνθήκες αυτό που προέχει είναι να ‘τα βρούμε με τον εαυτό’ μας και να αγαπήσουμε κάθε κομμάτι της ύπαρξής μας χωρίς κάποια προτροπή ή κάποιο ‘ίνδαλμα’ των social media. Τέλος, χρειάζεται πάντα να έχουμε κατά νου ότι αυτό που βλέπουμε σε μια αψεγάδιαστη (ή μη) φωτογραφία δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία απλή αναπαράσταση του εικονιζόμενου προσώπου κι όχι ο πραγματικός εαυτός του/ης!

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

Cohen, R., Newton-John, T. & Slater A. (2020). The Case for Body Positivity on Social Media: Perspectives on Current Advances and Future Directions. Journal of Health Psychology.

Cohen, R., Irwin, L., Newton-John, T. & Slater A. (2019). #bodypositivity: A Content Analysis of Body Positive Accounts on Instagram. Body Image.

What do you think?

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

Ψtalk: “Σύνδρομο καλού παιδιού. Προσπαθώ να είμαι τέλεια με όλους.”

Ψtalk: “Νιώθω συνέχεια άγχος και αλλαγές στη διάθεση, δεν ξέρω τι μου συμβαίνει.”