in , , ,

Να σου πω μια ιστορία..;

Image by Annie Spratt οn unsplash.com

Νομίζω πως, αν όχι όλοι, οι περισσότεροι γνωρίζουμε αυτή τη φράση… Είναι ο τίτλος από τα πιο γνωστά βιβλία του Χόρχε Μπουκάι, ο οποίος , γεννημένος στη Αργεντινή, ασκεί το επάγγελμα του γιατρού και του ψυχοθεραπευτή. Το στοιχείο που μαγνητίζει τη προσοχή στα βιβλία του είναι πως παρουσιάζει τη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση που ενστερνίζεται με ένα τόσο έξυπνο τρόπο. Ποια είναι η θεραπευτική προσέγγιση που ακολουθεί; Μα φυσικά αυτή της μορφολογικής θεραπείας ή αλλιώς της Gestalt. Εξαιρετική αναφορά για τις θεραπευτικές παρεμβάσεις έχει γίνει στο άρθρο «Η παρέμβαση της Gestalt στη κρίση». Όμως, εδώ, θα εστιάσουμε περισσότερο σε βασικές της αρχές καθώς και τη θεώρηση της για τον άνθρωπο.

Πώς, όμως, όλα αυτά σχετίζονται με το συγκεκριμένο βιβλίο; Ας κάνουμε μια σύντομη περίληψη του: ο Ντεμιάν, ένας ανήσυχος φοιτητής, ξεκινά ψυχοθεραπεία με σκοπό να ανακαλύψει το πραγματικό του εαυτό. Απευθύνεται σε έναν ειδικό, που ο Χόρχε  αποκαλεί «Χοντρό». Σε κάθε τους συνεδρία, ο θεραπευόμενος έχει και από μια απορία στην οποία ο Χοντρός απαντά με μια ιστορία, που λειτουργεί σαν παραβολή. Μέσα από αυτή τη τόσο δυναμική θεραπευτική συμμαχία, ο Ντεμιάν αρχίζει να αντιμετωπίζει μόνος του με γνησιότητα τα προβλήματά του. Μια από τις ιστορίες, που αποτέλεσε την αφορμή του άρθρου, είναι Ο Αλυσοδεμένος Ελέφαντας.

Ας το πάρουμε από την αρχή. Μια μέρα, μπαίνει ο Ντεμιάν εμφανώς ταραγμένος στα γραφείο του Χοντρού. Δίχως να περάσουν μερικά δεύτερα, αρχίζει να του λέει πόσο ανίκανος είναι να εξομολογήθει τα συναισθήματα του σε μια κοπέλα που το άρεσε. Ο Χοντρός εδώ παρατηρεί μια από τις βασικές αρχές της Gestalt: Η θεωρία του πεδίου, που προσπαθεί να κατανοήσει το πώς το πεδίο-πλαίσιο επηρεάζει την εμπειρία και την αντίληψή της από το άτομο. Μέσα στην ανησυχία του ο Ντεμιάν λέει πως δεν μπορεί να το αντιμετωπίσει. Αυτό δεν υφίσταται σ’ αυτή θεωρητική προσέγγιση. Η Gestalt, βασισμένη στην υπαρξιακή και φαινομενολογική προσέγγιση, βλέπει το άτομο ολιστικά που σημαίνει πως εγγενώς αυτό-ρυθμίζεται και είναι προσανατολισμένο στην ανάπτυξη και στην εξέλιξη. Συνεπώς, ο άνθρωπος μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του τα προβλήματα της ζωής, ιδιαίτερα όταν έχουν ολοκληρωμένη επίγνωση το τι συμβαίνει μέσα κι έξω από αυτούς. Έτσι γίνονται αλληλένδετες η ολιστική προσέγγιση με τη θεωρία του πεδίου.

Στη συνέχεια, ο Χοντρός ρωτάει «Να σου πω μια ιστορία;». Εννοείται πως δεν περίμενε κάποια απάντηση και ξεκίνησε την αφήγηση. Ο θεραπευτής, όταν ήταν μικρός, επισκεπτόταν συχνά ένα τσίρκο όπου βρισκόταν ένας ελέφαντας. Το περίεργο με το τεράστιο ζώο είναι ότι ήταν δεμένο με μια αλυσίδα σε ένα μικροσκοπικό ξύλο. Η εύλογη απορία που του δημιουργήθηκε ήταν «Μα καλά, γιατί δεν δραπετεύει εφόσον πρακτικά δεν το εμποδίζουν τα δεσμά του;». Εφόσον ρώτησε κάποιον μεγαλύτερο έμαθε πως ο ελέφαντας ήταν δαμασμένος και δεν έφευγε.

Αναρωτήθηκε για ακόμη μια φορά «Αφού είναι δαμασμένος, γιατί τον έχουν αλυσοδέσει;». Μετά από πολύ καιρό, συνειδητοποίησε τι ακριβώς είχε συμβεί: ο ελέφαντας, όταν ήταν μικρός, ήταν αλυσοδεμένος κι όσες προσπάθειες κι αν έκανε δεν μπορούσε να φύγει λόγω έλλειψης δύναμης. Δημιούργησε, λοιπόν, μια ανάμνηση αδυναμίας « θα έπρεπε να είμαι πιο δυνατός ελέφαντας, αλλά δεν είμαι», δεν κατάφερε στο παρελθόν να φύγει άρα δεν θα καταφέρει και στο παρόν, οπότε δεν έχει λόγο να προσπαθεί. Η Gestalt και συγκεκριμένα η παράδοξη θεωρία της αλλαγής κατά τον Arnold Beisser, υποστηρίζει πως όσο περισσότερο προσπαθούμε να γίνουμε ή να μην γίνουμε κάτι που δεν είμαστε χωρίς όμως επίγνωση αυτού που τώρα είμαστε, δεν θα αλλάξουμε ποτέ! Μόνο μέσα από τη διαδικασία συνειδητοποίησης εξελισσόμαστε πραγματικά. Στη περίπτωση του ελέφαντα, δεν είχε επίγνωση πόσο μεγάλος και δυνατός ήταν για να δραπετεύσει αλλά επειδή είχε αυτή την ανάμνηση αδυναμίας από μικρός, παρέμεινε στο τσίρκο εγκλωβισμένος!

Όμως, μπορεί να αναρωτηθεί κανείς, πού λαμβάνουν χώρα χρονικά όλα αυτά; Μόνο στο παρόν. Η αληθινή ανάπτυξη του ανθρώπου ξεκινά από τη συνειδητή επίγνωση της τρέχουσας ύπαρξής του, τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει, τι του αρέσει και τι δεν του αρέσει, τι και πώς αισθάνεται, πώς επηρεάζεται από το πεδίο και πώς αυτός το επηρεάζει. Κινείται προς την ολότητα μέσα από τη ταύτιση με τη συνεχή εμπειρία. Εφόσον αναγνωρίσει το τι συμβαίνει, εμπιστεύεται αυτό που αισθάνεται. Ανταπεξέρχεται μόνος του στο πρόβλημα κι με αυτό το τρόπο εξελίσσεται.

Αυτός, λοιπόν, ήταν κι ο στόχος της ιστορίας του Χοντρού: να καταλάβει ο Ντεμιάν πως μπoρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της εξομολόγησης, μπορεί να μην τα κατάφερε στο παρελθόν αλλά αυτό δεν καθορίζει το παρόν. Απλώς, πρέπει να συνειδητοποιήσει ποιος είναι τώρα, τι αισθάνεται γι΄αυτή τη κοπέλα, πώς τον επηρεάζει αυτό. Μόνο μέσα από την αυτογνωσία θα μπορέσει να έρθει αντιμέτωπος με τη κατάσταση.

Τελικά, η μορφολογική προσέγγιση/θεραπεία βασίζεται στο άτομο του παρόντος, επικεντρώνεται στο εδώ και τώρα για να υπάρξει αποδοχή με την ύπαρξη μας όπως διαδραματίζεται σε χρόνο ενεστώτα, με τελικό προορισμό την αυτεπίγνωση, που θα οδηγήσει στην πρόοδο και στην ανάπτυξή του.

Βιβλιογραφία:

Gary Yontef, Lynne Jacobs (2015), Gestalt Therapy: An Introduction. In Current Psychotherapies.

Edwin C. Nevis (2000), Gestalt Therapy: Perspectives and Applications.

Max Wertheimer and Kurt Riezler (1944), Gestalt Theory. In Social Research Vol.11, N.1, pp.78-99.

Gerald Corey (1999), Theory and Practice on Counseling and Psychotherapy, pp. 279-285.

Bucay Jorge (1944), Να σου πω μια ιστορία.

Οι εικόνες του κειμένου είναι δημιούργημα της αρθρογράφου μέσω του www.canva.com


Διάβασε επίσης:

Η παρέμβαση Gestalt στην κρίση.

What do you think?

Comments

Αφήστε μια απάντηση

Loading…

0

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Γονεϊκότητα: τιμωρία – επιβράβευση