Ξετυλίγοντας το κουβάρι του σεξουαλικού προσανατολισμού: Εξερευνώντας την επιστήμη που κρύβεται πίσω από το να γεννηθείς ομοφυλόφιλος

Ξετυλίγοντας το κουβάρι του σεξουαλικού προσανατολισμού: Εξερευνώντας την επιστήμη που κρύβεται πίσω από το να γεννηθείς ομοφυλόφιλος

love is love wall art with brown wooden frame

Στην αρχή της ζωής, όταν ένα σπερματοζωάριο γονιμοποιεί ένα ωάριο, το ζυγωτό που προκύπτει φέρει ένα σύνολο χρωμοσωμάτων που κληρονομούνται και από τους δύο γονείς. Είναι ενδιαφέρον ότι η αρχική κυτταρική δομή ταυτίζεται περισσότερο με τη γυναικεία μορφή. Αυτό οφείλεται στην παρουσία ενός βασικού ζεύγους χρωμοσωμάτων φύλου, που ονομάζεται ΧΧ, το οποίο είναι η τυπική σύνθεση για τις γυναίκες. Σε αυτά τα πρώιμα στάδια, το μικροσκοπικό έμβρυο αρχίζει να αναπτύσσει δομές που θα σχηματίσουν τελικά το αναπαραγωγικό σύστημα (Clift & Schuh, 2013).

Ενώ τα αρχικά στάδια τείνουν προς τη γυναικεία εκδοχή, η παρουσία ή η απουσία του χρωμοσώματος Υ γίνεται ο καθοριστικός παράγοντας στην πορεία της σεξουαλικής διαφοροποίησης. Στις περιπτώσεις που το έμβρυο διαθέτει χρωμόσωμα Υ (ΧΥ), ενεργοποιείται ένας καταιγισμός γεγονότων που οδηγεί στην ανάπτυξη αρσενικών χαρακτηριστικών (Institute of Medicine, Wizemann, & Pardue, 2001).

Το χρωμόσωμα Υ φέρει ένα κρίσιμο γονίδιο γνωστό ως γονίδιο SRY (Sex-determining Region Y), το οποίο λειτουργεί ως ο κύριος διακόπτης για την ανάπτυξη του αρσενικού. Το γονίδιο αυτό θέτει σε κίνηση μια σειρά ορμονικών αλλαγών, ιδίως την απελευθέρωση τεστοστερόνης, κατευθύνοντας την πορεία της ανάπτυξης προς το σχηματισμό των ανδρικών αναπαραγωγικών οργάνων (Savic er al, 2016).

Ελλείψει του χρωμοσώματος Υ, η προκαθορισμένη πορεία συνεχίζεται προς την ανάπτυξη των θηλυκών αναπαραγωγικών οργάνων. Οι αρχέγονες γονάδες, αρχικά αδιαφοροποίητες, ακολουθούν θηλυκή πορεία, οδηγώντας στο σχηματισμό των ωοθηκών. Ταυτόχρονα, η απουσία τεστοστερόνης εξασφαλίζει την οπισθοδρόμηση ορισμένων δομών που διαφορετικά θα εξελίσσονταν σε όργανα ειδικά για το αρσενικό (Nicol et al, 2022).

Βέβαια, ενώ η διαδικασία της σεξουαλικής διαφοροποίησης ακολουθεί ένα τυπικό μοτίβο, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε την επίδραση γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Οι γενετικές παραλλαγές και οι ορμονικές ανισορροπίες μπορούν μερικές φορές να οδηγήσουν σε άτυπες εξελίξεις, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται διαφυλικές καταστάσεις (intersex) , όπου τα άτομα μπορεί να διαθέτουν συνδυασμό αρσενικών και θηλυκών χαρακτηριστικών (Sandberg & Gardner, 2022).

Ένας από τους βασικούς τομείς της έρευνας για τη διαλεύκανση των βιολογικών βάσεων του σεξουαλικού προσανατολισμού περιστρέφεται γύρω από τη γενετική. Πολυάριθμες μελέτες έχουν διερευνήσει το ρόλο των γονιδίων στη διαμόρφωση του σεξουαλικού προσανατολισμού, και ενώ δεν έχει εντοπιστεί κάποιο συγκεκριμένο “γκέι γονίδιο”, τα στοιχεία υποδηλώνουν ένα ισχυρό γενετικό παράγοντα. Μελέτες διδύμων έχουν δείξει σταθερά μεγαλύτερη συμφωνία του σεξουαλικού προσανατολισμού μεταξύ ομοζυγωτικών διδύμων σε σύγκριση με τους ετεροζυγωτικούς διδύμους, γεγονός που υποδηλώνει γενετική προδιάθεση (Sheldon et al, 2007).

Οι ερευνητές έχουν εντοπίσει συγκεκριμένους γονιδιακούς δείκτες που σχετίζονται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό, όπως εκείνοι που συνδέονται με τη ρύθμιση των ορμονών και τη νευρολογική ανάπτυξη. Αυτοί οι γενετικοί παράγοντες συμβάλλουν στον περίπλοκο τρόπο καλωδίωσης του εγκεφάλου και του ενδοκρινικού συστήματος, επηρεάζοντας τον σεξουαλικό προσανατολισμό ενός ατόμου από νεαρή ηλικία (Roselli, 2018).

Επίσης, ο εγκέφαλος παίζει κεντρικό ρόλο στον καθορισμό του σεξουαλικού προσανατολισμού και η έρευνα στη νευροβιολογία έχει αποκαλύψει ενδιαφέροντα μοτίβα που σχετίζονται με τους διαφορετικούς σεξουαλικούς προσανατολισμούς, καθώς έχουν παρατηρηθεί δομικές και λειτουργικές διαφορές σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου μεταξύ ατόμων με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό (Votinov et al, 2021).

Τέλος, οι ορμόνες, ιδίως εκείνες που συναντώνται κατά την προγεννητική ανάπτυξη, διαδραματίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του σεξουαλικού προσανατολισμού. Ο χρόνος και τα επίπεδα έκθεσης σε ορμόνες στη μήτρα μπορεί να επηρεάσουν την οργάνωση του εγκεφάλου και τη μετέπειτα ανάπτυξη των σεξουαλικών προτιμήσεων. Η έρευνα δείχνει ότι οι διακυμάνσεις στα επίπεδα των ορμονών κατά τη διάρκεια κρίσιμων περιόδων της εμβρυϊκής ανάπτυξης μπορεί να επηρεάσουν τη διαφοροποίηση του σεξουαλικού προσανατολισμού. Για παράδειγμα, η έκθεση σε άτυπα επίπεδα σεξουαλικών ορμονών όπως η τεστοστερόνη ή τα οιστρογόνα στη μήτρα μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη ομοφυλοφιλικού προσανατολισμού αργότερα στη ζωή (Breedlove, 2017).

Η σύμφωνη γνώμη της επιστημονικής κοινότητας δείχνει, ότι το να είσαι ομοφυλόφιλος δεν είναι επιλογή τρόπου ζωής, αλλά μάλλον μια σύνθετη αλληλεπίδραση γενετικών, νευροβιολογικών, ορμονικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί παραμένουν αντικείμενο συνεχιζόμενης έρευνας, τα στοιχεία που υποστηρίζουν τη βιολογική βάση του σεξουαλικού προσανατολισμού είναι αδιάσειστα. Η κατανόηση των βιολογικών θεμελίων του να είσαι ομοφυλόφιλος όχι μόνο συμβάλλει στην ευρύτερη συζήτηση για τη διαφορετικότητα και την αποδοχή, αλλά και ανατρέπει παρωχημένες αντιλήψεις που διαιωνίζουν το στίγμα και τις διακρίσεις.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Clift, D., & Schuh, M. (2013). Restarting life: fertilization and the transition from meiosis to mitosis. Nature reviews. Molecular cell biology14(9), 549–562. https://doi.org/10.1038/nrm3643

Institute of Medicine (US) Committee on Understanding the Biology of Sex and Gender Differences, Wizemann, T. M., & Pardue, M. L. (2001). Exploring the Biological Contributions to Human Health: Does Sex Matter? (3, Sex Begins in the Womb). Washington, DC: National Academies Press. Retrieved from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK222286/

Nicol, B., Estermann, M. A., Yao, H. C., & Mellouk, N. (2022). Becoming female: Ovarian differentiation from an evolutionary perspective. Frontiers in Cell and Developmental Biology, 10,  https://doi.org/10.3389/fcell.2022.944776

Roselli C. E. (2018). Neurobiology of gender identity and sexual orientation. Journal of neuroendocrinology30(7), e12562. https://doi.org/10.1111/jne.12562
Sandberg, D. E., & Gardner, M. (2022). Differences/Disorders of Sex Development: Medical Conditions at the Intersection of Sex and Gender. Annual review of clinical psychology18, 201–231. https://doi.org/10.1146/annurev-clinpsy-081219-101412

Savic, Ivanka & Frisén, Louise & Manzouri, Amirhossein & Nordenström, Anna & Hirschberg, Angelica. (2016). Role of testosterone and Y chromosome genes for the masculinization of the human brain: Role of Testosterone and Y Chromosome Genes. Human Brain Mapping. 38. 10.1002/hbm.23483.

Sheldon, Jane & Pfeffer, Carla & Jayaratne, Toby & Feldbaum, Merle & Petty, Elizabeth. (2007). Beliefs About the Etiology of Homosexuality and About the Ramifications of Discovering Its Possible Genetic Origin. Journal of homosexuality. 52. 111-50. 10.1300/J082v52n03_06.

Votinov, M., Goerlich, K. S., Puiu, A. A., Smith, E., Nickl-Jockschat, T., Derntl, B., & Habel, U. (2021). Brain structure changes associated with sexual orientation. Scientific reports11(1), 5078. https://doi.org/10.1038/s41598-021-84496-z

Πηγή Φωτογραφίας: https://unsplash.com/photos/love-is-love-wall-art-with-brown-wooden-frame-_FlNNNDezuw

ΚοινοποίησηFacebookLinkedIn
Γραμμένο από
Γεωργία Δανίκα
Συμμετοχή στη συζήτηση

Archives

Categories