in , , , , ,

Διαζύγιο ή όχι; Τι λένε οι Παιδοψυχολόγοι;


Επειδή τα διαζύγια είναι πικρά για όλους αποφάσισα να σας γλυκάνω με μερικές Διαζύγιο-Τούρτες! Άλλωστε, δεδομένων των συνθηκών (Lockdown και Covid-19)  η οικογενειακή βία έχει αυξηθεί ραγδαία. Έτσι,  αυτό το άρθρο θα ασχοληθεί με το θέμα του διαζυγίου ως απάντηση στην βία. Και πριν μπω σε αυτό θα ρωτήσω αν θεωρείτε το διαζύγιο τραύμα;!

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, Ψυχικό Τραύμα ορίζεται το αποτέλεσμα υπερβολικού άγχους που υπερβαίνει την ικανότητα κάποιου να αντιμετωπίσει ή να ενσωματώσει τα συναισθήματα του σε αυτήν την εμπειρία.

Δεν θα ήταν φρόνιμο να απαντήσουμε στην ερώτηση για το διαζύγιο αυτό κάθε αυτό (καθώς θα έπρεπε μεταξύ άλλων να γίνει αναφορά και στο «Άγχος Αποχωρισμού» όπου άπτεται ξεχωριστού άρθρου). Οφείλει κανείς να λάβει υπόψη του και τις αντίξοες συνθήκες που βιώνει το παιδί πριν και μετά το διαζύγιο των γονιών του.

Με αυτό εννοείται η κακοποίηση που δέχεται ένα παιδί είτε λεκτική, είτε σωματική, είτε ψυχική.  Οι πρώτες δύο μορφές κακοποίησης είναι, ίσως, ευνόητες για αυτό θα ορίσουμε την ψυχική κακοποίηση. Ψυχική Κακοποίηση χαρακτηρίζεται όταν ένα άτομο υποβάλλει ή εκθέτει ένα άλλο άτομο σε συμπεριφορά που μπορεί να οδηγήσει σε ψυχολογικό τραύμα (όπως άγχος, χρόνια κατάθλιψη ή διαταραχή μετατραυματικού στρες κ.λπ.).

Άρα όταν το παιδί μας δει να τσακωνόμαστε ως ζευγάρι, να ξεσπάμε τα νεύρα μας πάνω του ή να παρευρεθεί σε άλλες καταστάσεις που του δημιουργούν άγχος θα έχει υποστεί ψυχικό τραύμα.

Άρα, όπως λέει και η περίφημη καθηγήτρια Α. Τουλουμάκου, όλα έγκειται στην εξής ερώτηση: Αν μένω σε μια σχέση που με κάνει κακοποιητική/ό, τι παράδειγμα δίνω στο παιδί μου; Και συμπληρωματικά πόσα άγχη και τραύματα του προκαλώ;

Απάντηση σε αυτό σύμφωνα πάντα με έρευνες είναι να τερματιστεί η κακοποιητική σχέση το συντομότερο δυνατό. Αν έχουν γίνει όλες οι προσπάθειες για να αποκατασταθεί η ηρεμία και η γαλήνη στο σπίτι (πλαίσιο του παιδιού) -την οποία και το παιδί χρειάζεται για να αναπτύξει τις δυνατότητες του- τότε είναι πολύ πιο ασφαλές για το παιδί να δοθεί τέλος στην πηγή της κακοποίησης. 

Για να το θέσω με άλλα λόγια είναι προτιμότερο να μην συνεχίζονται άλλο οι συνθήκες που προκαλούν άγχος καθώς και τραυματικές εμπειρίες στο παιδί. Πάντα εφόσον η σχέση έχει φτάσει σε ένα επίπεδο «μη γυρισμού».

Τραύμα λοιπόν, αποτελεί όχι μόνο το διαζύγιο αλλά και οι συνθήκες πριν από αυτό -ίσως σε μεγαλύτερο βαθμό από την ίδια πράξη του διαζυγίου.(Ειδικά αν το παιδί καλείται να πάρει θέση). Άλλωστε, οι κακοποιητικές συνθήκες (όπως τσακωμοί, εντάσεις, βιαιότητα λεκτική και σωματική κλπ.) διαρκούν πολύ περισσότερο και έχουν πολύ μεγάλο αντίκτυπο. Το διαζύγιο είναι μια συνθήκη/ συμφωνία που θα απομακρύνει τους συζύγους με σκοπό την καλύτερη ανατροφή των παιδιών και την ποιοτικότερη ζωή των γονιών.

Οι έρευνες δείχνουν ότι η επίδραση του τραύματος μειώνεται όσο περνάει ο καιρός, όσο δηλαδή απομακρυνόμαστε από αυτό. Τα αγόρια το αντιμετωπίζουν δυσκολότερα και τα κορίτσια δημιουργούν αρνητικά πρότυπα. Δηλαδή, για τα κορίτσια μπορεί να σημαίνει ότι θα διατηρούν μια σχέση που σαπίζει στα θεμέλια της, που ο άντρας την κακοποιεί λεκτικά και ψυχικά. Έρευνες έχουν δείξει ότι αυτό σχετίζεται και με την αύξηση του αριθμού των ανεπιθύμητων εγκυμοσύνων.

Με αυτά σαν δεδομένα, αν μετά το διαζύγιο ακολουθηθεί συνέπεια και πλαισίωση στους συμφωνηθέντες όρους της λύσης του γάμου από τους γονείς, οι έρευνες δείχνουν ότι θεωρείται η προτεινόμενη επιλογή.

Η προσωπική μου άποψή είναι ότι με τους υπάρχοντες αριθμούς στα αποτελέσματα των σύγχρονων ερευνών για την ενδοοικογενειακή βία η απάντηση είναι προφανής.

Άλλωστε, ας μην διαψεύσουμε το ρητό που λέει ότι ένα αποτέλεσμα του Lockdown είναι να πλουτίσουν οι δικηγόροι!

Σταματάμε την κακοποίηση με κάθε τρόπο!

Βιβλιογραφία:

Does Parental Conflict Explain Why Divorce Is Negatively Associated with Child Welfare?, Thomas L. Hanson, Social Forces, Volume 77, Issue 4, June 1999, Pages 1283–1316, Published: 01 June 1999

Divorce, Family Conflict, and Adolescents’ Well-Being, David Mechanic and Stephen Hansell, Journal of Health and Social Behavior, Vol. 30, No. 1 (Mar., 1989), pp. 105-116 (12 pages), Published By: American Sociological Association

Parental Divorce, Marital Conflict, and Offspring Well-being during Early Adulthood*, Paul R Amato, Laura Spencer Loomis, Alan Booth, The University of North Carolina Press Social Forces, March 1995, 73(3):895-915

What do you think?

Ψtalk: “Έχω μεγάλο πρόβλημα με το άγχος, δεν μπορώ να το διαχειριστώ.”

Γράφει η Ειρήνη Παναγοπούλου, Κλινική Ψυχολόγος MSc. – Ψυχοθεραπεύτρια